Jak pokonać nieśmiałość?

Chcesz pokonać swoją nieśmiałość? Przypomnij sobie taką sytuację: jesteś na imprezie u znajomych. Znasz mało osób. Naprawdę miałeś ochotę tutaj przyjść, odprężyć się po całym tygodniu pracy i poznać kogoś nowego, może nawet Twoją drugą połowę? Spotykasz kilka znajomych osób, widzisz też wiele nowych twarzy. Ktoś podchodzi do Ciebie, zaczyna rozmowę. Próbujesz spojrzeć mu prosto w oczy i nagle czujesz, że mimowolnie się spinasz, a Twoje policzki płoną żywym ogniem, blokuje Cię nieśmiałość. Próbujesz coś powiedzieć, ale wielka kula w twoim gardle ledwo pozwala Ci wydusić kilka słów. W Twojej głowie włącza się tak dobrze znane Ci pytanie: „Co oni o mnie pomyślą?”. I w duchu obiecujesz sobie, że już nigdy więcej nie pójdziesz na żadne spotkanie. Siedząc w swoich czterech ścianach jesteś sam, ale tylko tak możesz poczuć się bezpiecznie. Chowanie się przed światem na nic się jednak nie zda. Nie przyniesie Ci radości. Nadszedł czas, by stawić czoła nieśmiałości.

Według powszechnie panującej opinii nieśmiałość to problem okresu dzieciństwa i wieku dorastania. Uważa się, że dla dorosłego człowieka to nic trudnego, by „wyjść do ludzi”: wystarczy odrobina chęci. Tylko osoby nieśmiałe wiedzą, z jak wielkim łączy się to cierpieniem - gdy już nie chce się być samotnym, ale silny, głęboki lęk nie pozwala niczego zmienić.

Skąd bierze się nieśmiałość?

• Negatywne doświadczenia z przeszłości. Spróbuj sięgnąć pamięcią wstecz, aż do dzieciństwa, i przypomnieć sobie, czy często doświadczałeś wstydu lub zażenowania w kontaktach z innymi ludźmi. Być może był ktoś, kto często wyśmiewał się z Twoich słów lub zachowania. Mogło też być tak, że pewna szczególnie bliska Ci osoba (brat, siostra, rodzic) często doświadczała wstydu w sytuacjach społecznych, a Ty byłeś tego świadkiem. Wszystkie te zdarzenia -  nawet jeśli niezbyt często je sobie przypominasz - mogły nauczyć Cię postrzegania kontaktów z innymi ludźmi jako źródła zagrożenia czy poniżenia.

• Nadwrażliwość na opinię otoczenia. Czy uczestnicząc w rozmowie często zastanawiasz się, co pomyślą o Tobie współrozmówcy? Czy obawa przed tym, że wysnują nieprzychylne wnioski powoduje, że wolisz milczeć lub wycofać się z rozmowy? Skłonności do lęku przed oceną otoczenia posiadają szczególnie osoby, którym w dzieciństwie często powtarzano, że najważniejsze jest to, co mówią i myślą o nas inni. W późniejszym życiu zauważają, że opinia ludzka nie zawsze nie zawsze jest pozytywna, nawet gdy ktoś stara się pokazać z jak najlepszej strony. Wolą więc trwać w izolacji, unikać ujawniania siebie, by nie zostać niesprawiedliwie potraktowanym i odrzuconym.

• Niska samoocena. Gdy masz negatywne zdanie o sobie, często przypominasz sobie o swoich wadach, jesteś też pewny, że inni ludzie spostrzegają Cię w taki sam sposób. Nie przyjmujesz do wiadomości, że ich opinia o Tobie może być zupełnie inna. Osoby o niskiej samoocenie, starając się przewidzieć własne zachowanie, nie potrafią wyobrazić sobie innej sytuacji niż ta, w której wypadną źle. Wolą więc w ogóle zrezygnować z jakiegokolwiek działania związanego z kontaktami międzyludzkimi, gdyż według nich potwierdzają one tylko ich złe zdanie na własny temat. Polecamy nasz artykuł o podwyższani swojej samooceny: "Samoocena kluczem do partnerstwa" czytaj więcej >> 

• Braki w opanowaniu właściwych reakcji społecznych. Problem ten występuje szczególnie u osób, które w przeszłości z różnych powodów były izolowane, np. z powodu długiej choroby lub gdy z powodu nacisku ze strony rodziców ktoś więcej czasu spędzał np. na siedzeniu nad książkami niż na kontaktach z rówieśnikami. Ludzie, którzy nie wiedzą, jak zareagować na czyjeś słowa lub zachowanie, wolą unikać kontaktów międzyludzkich, by nie czuć się niepewnie. Człowiek jest jednak istotą społeczną, więc pewnych sytuacji nie da się uniknąć. Brak właściwych reakcji na zachowanie innych nie jest wrodzony, można się tego nauczyć nawet w dojrzałym wieku.

Jak radzić sobie z nieśmiałością?

• Spróbuj zrozumieć siebie i swoją nieśmiałość. Przeanalizuj sytuacje, w których odczuwasz największy lęk przed kontaktami z innymi. Co powoduje, że czujesz się wówczas niepewnie? Być może w dalekiej przeszłości miało miejsce podobne zdarzenie i było ono związane z przeżyciem wstydu lub zażenowania? Czy jest ktoś, w kontakcie z kim odczuwasz szczególnie silny lęk i niepewność?  Jeśli zrozumiesz, kiedy i w towarzystwie jakich osób najbardziej ujawnia się Twoja nieśmiałość, wtedy łatwiej będzie Ci ją pokonać.
• Popracuj nad poczuciem własnej wartości. Osoby nieśmiałe skupiają się zazwyczaj bardzo mocno na swoich wadach i zdają się nie dostrzegać zalet. Pomyśl zatem o swoich dobrych stronach i zapisz je na kartce. Od czasu do czasu przeprowadzaj małe ćwiczenie: wyobrażaj sobie różne sytuacje społeczne, spróbuj zastanowić się, co powinieneś powiedzieć i jak się zachować, aby wypaść w nich dobrze.  Napisz scenariusz takiej sytuacji i ćwicz "swoją rolę". Potem spróbuj wcielać swoje pomysły w życie: uwierz w to, że nie jesteś gorszy od innych. Pamiętaj też, że nawet bardzo odważnym  ludziom może się czasem coś nie powieść!
• Rozwijaj swoje umiejętności społeczne. Możesz to robić małymi krokami. Na początku inicjuj rozmowy z ludźmi, wobec których twoja nieśmiałość jest najmniejsza. Nawiązuj także krótkie konwersacje z obcymi ludźmi w miejscach publicznych np. w kolejce, w poczekalni u lekarza. Wystarczy kilka słów. Takie małe ćwiczenia powoli zaczną sprawiać, że będziesz się czuł coraz bardziej pewnie i bezpiecznie w kontaktach z innymi. Dobrym sposobem na rozpoczęcie rozmowy zarówno ze znajomymi i nowo poznanymi np. na przyjęciu osobami są komplementy: dzięki nim poprawisz samopoczucie zarówno komuś, jak i sobie.
• Nie unikaj spotkań z ludźmi. Nie rezygnuj z wizyt w miejscach, które lubisz, np. w klubie sportowym, tylko dlatego, że obawiasz się kontaktu z innymi. Masz wówczas szansę poćwiczyć swoje umiejętności interpersonalne i to wobec osób, z którymi masz coś wspólnego, np. tę samą pasję. Jeśli znajdziesz się w sytuacji, w której znów ujawni się Twoja nieśmiałość, spróbuj później zastanowić się, dlaczego tak się czułeś i co możesz w przyszłości zmienić w swoim zachowaniu, by poczuć się pewniej.
• Bądź dobrym słuchaczem. Ludzie wcale nie oczekują od Ciebie, że przez cały czas będziesz do nich coś mówił. Czasami bardzo potrzebują, by ktoś ich po prostu wysłuchał. Kiedy jakaś osoba opowie Ci o swoich myślach i uczuciach, wtedy łatwiej będzie Ci wyrazić swoje zdanie i zmniejszy się trudność w doborze właściwych słów. Osoby nieśmiałe są zazwyczaj świetnymi słuchaczami i dzięki swojej nadwrażliwości potrafią doskonale zrozumieć drugą osobę. W tym kontekście swoją nieśmiałość możesz potraktować jak zaletę!

Jeśli uwierzysz, że możesz pokonać swoją nieśmiałość, będzie to już duży krok w kierunku wydostania się zza muru, który oddziela Cię od świata. Pamiętaj, że istnieją różne rodzaje lęku społecznego. Jeśli panicznie boisz się kontaktu z ludźmi, zgłoś się po pomoc do psychologa-terapeuty. Nie traktuj też swojej nieśmiałości jako największego wroga. Spróbuj ją zrozumieć, by móc się z nią pożegnać! Być może jakaś jej cząstka w Tobie zostanie. Nie przejmuj się tym: odrobina nieśmiałości dodaje tajemniczości i wzmaga pożądanie.

Jeśli chcesz dokładniej popracować nad pokonaniem swojej nieśmiałości, sięgnij po książkę Philipa G. Zimbardo pt. „Nieśmiałość: co to jest, jak sobie z nią radzić” (Wydawnictwo Naukowe PWN 2007).

Jowita Wójcik, psycholog

Serwis MyDwoje.pl zgadza się na przedruk tego artykułu w innych serwisach. Warunkiem publikacji jest umieszczenie pod artykułem następującej informacji wraz z linkiem do MyDwoje.pl:

Artykuł pochodzi z Poradnika w Serwisie Doboru Partnerskiego dla wymagających www.MyDwoje.pl

Czytaj więcej, podobne artykuły:  - Samotność, jak sobie z nią radzić?   - Dlaczego warto szukać partnera przez Internet?  - Pierwszy e-mail, czyli jako poznać się przez Internet  - Pierwsza rozmowa telefoniczna  - Pierwsza randka - Oczaruj go (dla pań)  - Pierwsza randka - Twój sukces (dla panów)

I ty możesz znaleźć miłość w MyDwoje.pl! >> Zarejestruj się bezpłatnie       Bezpieczne logowanie Rapid SSL