Czekasz, kiedy on się oświadczy? Chciałabyś dostać pierścionek zaręcznowy? Chcesz wyjść za niego za mąż, a on nie prosi Cię o rękę? Chcesz spędzić z nim resztę życia a on nie czuje się gotowy do roli męża? Zbyt długo czekasz na oświadyny? Jesteście już razem bardzo długo. Przeżyliście wiele radosnych i smutnych chwil, które dały Wam możliwość wzajemnego poznania niemal w każdej sytuacji. Jesteś już niemal pewna, że to właśnie „ten” mężczyzna. Czas mija i...jesteście zapraszani na kolejny ślub znajomych. Wszystko byłoby w porządku gdyby nie fakt, że wizja Waszego małżeństwa nie przybliża się nawet na krok. Czekasz na ten wymarzony moment, kiedy on podaruje Ci pierścionek i nie dzieje się nic. Zastanawiasz się, co jest złego w Twoim związku lub postępowaniu wobec partnera. W podobnej sytuacji jak Ty jest prawdopodobnie wiele kobiet.

Celem prawie każdej kobiety jest zbudowanie szczęśliwej relacji, która doprowadzi do założenia rodziny i związanego z tym poczucia bezpieczeństwa, stabilizacji. Nie oznacza to, że mężczyźni nie pragną tego samego, jednak u Pań, ze względu na inny rodzaj zegara biologicznego i związane z tym ograniczenia, potrzeby te mogą pojawić się wcześniej.

Płeć piękna  zazwyczaj nie musi ukrywać swoich uczuć. Jeżeli mówi otwarcie o tym, iż marzy o miłości na całe życie, nie zostanie przez otoczenie oceniona jako „zbyt emocjonalna” czy „uczuciowa”.

Celem jest przede wszystkim znalezienie takiego partnera, w relację z którym można „zainwestować” swoje uczucia i jednocześnie mieć pewność, że mężczyzna taki jej nie zawiedzie.
Oświadczyny oraz związana z tym zapowiedź małżeństwa to przede wszystkim znak, że partner jest zaangażowany na tyle, aby zapewnić kobiecie bezpieczeństwo i opiekę do końca życia. Dzięki temu uzyskuje ona również gwarancję, iż zdąży zrealizować swoje cele związane z założeniem rodziny i nie będzie to jedynie przejściowy epizod w życiu mężczyzny.

Anna, 29-latka z Warszawy, pięć lat czekała na upragniony pierścionek zaręczynowy. Z pozoru wydaje się, że nie jest to aż tak długi odcinek czasu, jednak Anna po trzech latach zaczęła już przeżywać poważne rozterki. „Nigdy nie ukrywałam, że założenie rodziny to jeden z moich priorytetów. Sama pochodzę z dużej rodziny. Marzyłam, aby zaraz po ukończeniu studiów związać się z kimś na całe życie. Mój obecny mąż, Piotr, wiedział o moich planach. Czas mijał, lecz z jego strony nie padły żadne poważne deklaracje. Czasem czułam żal, ponieważ przeżyliśmy razem naprawdę wiele zarówno dobrych, jak i złych chwil: wspólne, niezapomniane wakacje, chorobę jego mamy, mój półroczny pobyt za granicą. Nadszedł moment, kiedy poważnie zastanawiałam się nad naszą wspólną przyszłością: z jednej strony kochałam Piotra, z drugiej nie chciałam być w wiecznej „relacji partnerskiej”.

Przyszedł jednak dzień, kiedy Anna została pozytywnie zaskoczona oświadczynami ze strony Piotra. Od roku są już szczęśliwym małżeństwem. Piotr, pytany o tamten czas przyznaje, że trochę bał się małżeństwa: głównie z tego powodu, iż sam pochodził z niezbyt szczęśliwej rodziny. Powoli jednak udało mu się dojrzeć do myśli, iż założenie własnej rodziny to jedna z ważniejszych rzeczy a Anna to ta, z którą chciałby spędzić resztę życia.

Patrząc męskim okiem

Wbrew pozorom, posiadanie szczęśliwej rodziny to również cel wielu mężczyzn, nawet jeżeli nie mówią o tym otwarcie. Często nawet nie analizują do końca swoich potrzeb. Nie czują presji wywołanej przez pędzący zegar biologiczny. Myśląc o małżeństwie, mogą kierować się stereotypami i kojarzyć ten stan ze znacznym ograniczeniem wolności, rezygnacją z hobby a nawet marzeń.

Wydaje się ponadto, iż na mężczyzn, częściej niż na kobiety, mają tutaj wpływ negatywne doświadczenia z dzieciństwa, w tym głównie problematyczny związek rodziców. Będąc dzieckiem, byli niejako zmuszeni do uczestnictwa w przykrych lub traumatycznych sytuacjach rodzinnych. Kiedy dorośli, odkryli własną niezależność i możliwość odcięcia się od rodziny. Założenie własnej może budzić obawę przed powrotem do sytuacji sprzed lat. Mężczyzna może się np. obawiać, że powtórzy błędy swojego ojca.

Tak było w sytuacji 33-letniego Roberta, który w wielu 27 lat przeżył już rozwód. „Byłem bardzo związany z moją ówczesną partnerką. Nasz związek trwał przez całe studia. Oboje wywodzimy się z rodzin, które na zewnątrz są oceniane jako „porządne”, dlatego nasi rodzice zaczęli nalegać na małżeństwo. Zgodziłem się, myślałem że przynajmniej przez jakiś czas po ślubie nasze życie będzie wyglądać tak, jak do tej pory. Niestety, zarówno moja żona, jak i rodzice, wprost oczekiwali szybkiego „powiększenia” rodziny. Nie czułem gotowości do takiej roli. Pomimo pozorów, w mojej rodzinie ojciec od zawsze miał duże problemy z alkoholem. Obraz rodziny z dziećmi nie był dla mnie pozytywny. Bałem się, że powtórzę błędy ojca i znów powróci to, co kiedyś było najgorszym koszmarem. Ponadto przed ślubem prowadziłem urozmaicone życie: zawsze miałem wielu znajomych, spędzałem czas na rozwijaniu swoich pasji. Nie chciałem z tego rezygnować. Presja była dla mnie zbyt silna. Pomyślałem, że wolę dać wolność mojej żonie, aby mogła zrealizować swoje marzenia o rodzinie z kimś, kto w przeciwieństwie do mnie będzie przygotowany do tej roli. Dlatego zdecydowałem się na rozwód.”

Dziś Robert, pomimo przekroczenia wieku magicznych „30” lat, nadal nie czuje się gotowy do roli męża. Przyznaje, że szuka związku partnerskiego, kobiety dla której wartością będzie wspólne spędzanie czasu i wsparcie, a niekoniecznie posiadanie własnej rodziny.

Gdy czekasz już bardzo długo

Czekanie na oświadczyny ukochanego połączone z uczestnictwem w zabawach weselnych kolejnych znajomych dla wielu Pań może być coraz bardziej przygnębiające. Czy można zatem zrobić coś, aby ten upragniony moment w końcu nadszedł?

Z pewnością niewiele można uzyskać stosując nacisk, ciągłe przypominanie czy szantaż emocjonalny. Tego typu zachowania prowadzą zazwyczaj do braku zaufania w związku, a nierzadko nawet do jego zakończenia.

Podstawa, nawet jeżeli wydaje się to banalne, to po prostu dobra rozmowa. Czasami duże uczucie i zauroczenie drugą osobą sprawia, iż wydaje nam się, że jej cele są tożsame z naszymi, nawet, jeżeli nie jest to wypowiadane wprost.

W jaki sposób podejść do rozmowy z partnerem? Przede wszystkim z dużym spokojem, gdyż wielu mężczyzn unika tzw. „trudnych rozmów”. Powiedz wprost, jakie cele są dla Ciebie priorytetowe. Potem zapytaj o to samo partnera. Jeżeli partner stwierdzi, że obecnie założenie rodziny nie jest głównym celem, ale z pewnością będzie nim w przyszłości, ustalcie, jak wiele czasu możecie jeszcze sobie dać. Warto również porozmawiać o własnych wizjach małżeństwa, w celu rozwiania obaw oraz podkreślenia, że sformalizowanie związku nie zabierze żadnej ze stron wolności związanej np. z realizacją własnych pasji.

W naszej kulturze oświadczyny to inicjatywa ze strony mężczyzny. Ważne jednak, aby były one składane w pełnej radości i dojrzałości atmosferze. Jeżeli czujesz, że spotkałaś partnera, który Cię nie zawiedzie, czasem warto jeszcze trochę poczekać i zaufać.

Oszuści internetowi, cybermaniacy, romans internetowy, romans w sieci, cyberoromans, czy słyszałaś już o takich ludziach i zjawiskach? Uchronić przed nimi możesz się sama stosując pewne zasady ostrożnego zawierania znajomości w Sieci. W obecnych czasach znajomości „z internetu” nikogo już nie dziwią, Jest to jeden z najpopularniejszych sposobów nawiązywania relacji z innymi ludźmi, także tych bliskich, do których należą związki partnerskie. Nie jest to już wyłącznie alternatywa dla osób nieśmiałych. W dobie wręcz niezliczonych serwisów społecznościowych czy też portali randkowych zainicjowanie nowej znajomości poprzez internet jest doskonałym rozwiązaniem dla setek zapracowanych ludzi. Prawdą jest, iż wiele wielkich przyjaźni czy też miłości zostało zapoczątkowanych „online”. Istnieją jednak też takie, które skończyły się wielkim rozczarowaniem. Jak wszystko, co nas otacza, także relacje nawiązane drogą internetową mogą mieć niekorzystne skutki. Mimo starań poważnych serwisów matrymonialnych jak MyDwoje.pl w ustalaniu uczciwych zamiarów Użytkowników, nie przed wszystkimi niebezpieczeństwami solidny serwis może Cię sam ustrzec. Własna ostrożność jest bardzo wskazana. Nieprzyjemne sytuacje sie zdarzają wszędzie, więc powinnaś być na nie przygotowana, trochę sceptyczna i gdy się wydarzą nie traktować ich jako reguły. Jeżeli zrozumiesz specyfikę kontaktów w sieci, możesz uchronić się „cyberromansem”, czyli wiecznym wyłacznie internetowym romansem.

Jak szybko umawiasz się na randkę z nowo poznaną przez MyDwoje.pl osobą? po 2-3 dniach (164) 21.11% po tygodniu (153) 19.69% po dwóch tygodniach (119) 15.32% po miesiącu (213) 27.41% po 3 miesiacach i więcej (128) 16.47% Liczba zebranych głosów 777 Źródło: Sondę przeprowadził Serwis MyDwoje.pl w dniach 10-24.02.2010 na stronie www.mydwoje.pl

Czym jest cyberromans?

Według Kimberly Young, znanej badaczki psychologii internetu, cyberromans to „związek uczuciowy lub seksualny zainicjowany w sieci i utrzymywany głównie przy użyciu komputera”. Nietrudno zauważyć, iż część internetowych znajomości nigdy nie wyszła poza cyberprzestrzeń. Internet to łatwe narzędzie dla tych, którzy chcą zupełnie anonimowo poflirtować. Taka „zabawa” zwiększa ich pewność siebie lub pozwala oderwać się od nudy, jaka panuje w ich samotnym życiu lub długoletnim stałym związku. Niestety nie zawsze pamiętają oni, iż po drugiej stronie monitora siedzi żywa osoba, dla której internet to pośrednik w poszukiwaniu prawdziwych relacji.

Na szczęście tego typu „poszukiwaczy internetowych przygód” nie jest wielu. Wyniki badań są dosyć optymistyczne. Przeprowadziła je M. Whitty nad użytkownikami największego w Australii serwisu randkowego. Okazało się, że aż 91% logujących się do serwisu deklarowało nadzieję na znalezienie w Sieci stałego partnera. Tylko pozostali liczyli na przeżycie krótkiego romansu lub przygodnego seksu.

Cyberromans nie jest zatem aż tak powszechny, jak mogłoby się nam wydawać. Ponadto istnieją sposoby, aby się przed nim ustrzec lub poradzić sobie z własnymi uczuciami, jeżeli przydarzyła nam się tego typu sytuacja.

Specyfika relacji internetowych

Nawiązanie pierwszego kontaktu przez internet to w dużej mierze sytuacja różniąca się od tej, kiedy poznajemy kogoś np. na spotkaniu towarzyskim u znajomych. Przede wszystkim jest to forma komunikacji „pozbawiona ciała”. Owszem, wiele serwisów internetowych oferuje dodawanie zdjęć przy zakładaniu profilu. Jest to jednak dobrowolne, ponadto każdy z nas ma przynajmniej jedno zdjęcie, na którym podoba się samemu sobie i to właśnie tego typu fotografię można wybrać do prezentacji swojej osoby w sieci.

Wyniki badań J. Bargha i K. McKenny ujawniły, że cyberprzestrzeń pozwala odkryć prawdziwe, pozbawione ciała „ja”. Jeżeli spotykamy kogoś pierwszy raz w świecie rzeczywistym, główną rzeczą, na jaką zwracamy uwagę jest wygląd zewnętrzny drugiej osoby. Podobnie jesteśmy świadomi, iż ta druga strona odnosi swoje pierwsze wrażenie na nasz temat na podstawie cech zewnętrznych. Dlatego myślimy „co on/ona o mnie pomyśli, skoro jestem za gruby(a), za niski(a), mam niezbyt ładne rysy twarzy?”. Oczywiście posiadamy głęboko zakorzenioną wiedzę o sobie, która mówi nam, że w istocie jesteśmy radośni, inteligentni, z poczuciem humoru. Nie zawsze jednak ujawnienie tego typu atutów jest możliwe przy pierwszym kontakcie. Dlatego często mamy wrażenie, że nasze ciało niejako nas „blokuje”, ponieważ jest bardziej „widzialne” niż to, co kryje się w naszym wnętrzu. MyDwoje.pl stosuje dla bliższego poznania osobowości kandydatów Test Doboru Partnerskiego. Jednak nawet tak wnikliwa analiza osobowości nie przekaże wszsytkiego czego nie widać  w internetowym kontakcie, gestów, zapachu, mimik.

Tymczasem w przypadku kontaktu internetowego, kolejność ta jest odwrócona. Najpierw wymieniamy z drugą osobą informacje poprzez maile lub chat, nie widząc przy tym naszego rozmówcy. Dzięki temu możemy bez obaw zaprezentować całe spektrum naszych wewnętrznych cech. Przy późniejszym spotkaniu „w realu” wiemy już o sobie dosyć dużo i nie musimy aż tak bardzo obawiać się, iż nasz wygląd zewnętrzny nie pozwoli na odkrycie naszego „prawdziwego ja”.

Zdarza się jednak, iż mechanizm ten może być wykorzystywany w nieco inny sposób, tzn. do zafałszowania obrazu własnej osoby. Internauci stosujący tego typu taktykę zazwyczaj nie akceptują prawdziwych siebie (ukazują wtedy to, jacy chcieliby być, a nie to, jacy są w rzeczywistości) lub sytuacji, w których się znaleźli (np. wewnętrzny obowiązek zachowania wierności w małżeństwie, które okazało się niezbyt udane i jednoczesna potrzeba przeżycia nowych, fascynujących emocji). Osoby takie zazwyczaj wiedzą, iż nigdy nie przeniosą znajomości online do „realu”. Po chwilowym zaspokojeniu potrzeb emocjonalnych znikną bez śladu, bo na to pozwala przecież internetowa znajomość.

Prawdopodobnie z powodów opisanych powyżej tak duże znaczenie przypisuje się pierwszemu spotkaniu „na żywo”. Jak ujawniły wspomniane wcześniej badania M. Whitty, w przypadku ok. 65% znajomości zapoczątkowanych w internecie osoby spotykają się „w realu” po około tygodniu czatowania lub wymieniania e-maili. Bywa, iż pierwsze spotkanie nie przypomina romantycznej randki, lecz jest próbą potwierdzenie wrażenia na temat drugiej osoby czyli tych informacji o niej, które zdobyliśmy dzięki kontaktom przez internet. Jeżeli po chwili onieśmielenia rozmowa potoczy się w niemal tak samo przyjaznej atmosferze jak online, wówczas znajomość ma szansę na kontynuację. Taki scenariusz chciałby przeżyć każdy, poszukujący przyjaźni lub miłości w przestrzeni internetowej. Co jednak, jeżeli na naszej drodze stanie „cyberoszust” czyli ktoś, kogo cele znacznie rozmijają się z naszymi?

Czy można uniknąć cyberromansu lub oszustwa przez osobę poznaną przez Internet ?

Wiele osób obawia się poszukiwania znajomości w sieci w obawie przed kłamstwem lub rozczarowaniem. Można jednak znacznie obniżyć to ryzyko, pamiętając o kilku zasadach:

• Uzbrój się w cierpliwość. Jest to bardzo ważna zasada, jeżeli właśnie postanowiłeś rozpocząć poszukiwania bliskiej osoby poprzez internet. Prawdopodobnie nawiążesz wiele nowych relacji, z których część może bardzo Cię rozczarować. Ktoś, kto w trakcie czatowania wydawał Ci się niemal Twoją „drugą połówką” może okazać się zupełnie inną osobą podczas spotkania lub do owego spotkania w ogóle nie dojdzie, ponieważ Twój rozmówca pewnego dnia zniknie bez śladu. Nie oznacza to, iż „masz pecha” czy też poznawanie nowych osób poprzez internet nie jest dla Ciebie. Internautów jest tak wielu, iż z pewnością gdzieś po drugiej stronie monitora siedzi osoba, która idealnie do Ciebie pasuje i szuka Ciebie tak samo intensywnie, jak Ty ją lub jego.

• Bądź ostrożny, jeżeli Twój rozmówca ciągle odkłada lub unika spotkania „w realu”. Oczywiście istnieją sytuacje wyjątkowe, jak np. duża odległość miejsca zamieszkania dwóch osób. Trudno też określić jednoznacznie czas, jaki powinien upłynąć od pierwszej rozmowy do spotkania. Czasem potrzeba trochę więcej „przeczatowanych” godzin, aby oswoić się z nową sytuacją, pokonać nieśmiałość. Jeżeli jednak czujesz, że Twój rozmówca zwodzi Cię, odwlekając spotkanie niemal w nieskończoność, zastanów się, czy taka reakcja w przestrzeni internetowej jest właśnie tym, czego szukasz.

• Zachowaj emocjonalny dystans. Nie chodzi tutaj wcale o całkowitą nieufność czy też podejrzewanie o chęć romansu każdego, kto pojawi się w Twojej cyberprzestrzeni. W sieci intymne rozmowy są łatwiejsze. Ma to swoje dobre i złe strony: łatwiej nawiązać relację, jednak istnieje również ryzyko wykorzystania emocji drugiego człowieka. Dlatego daj sobie czas i odczekaj moment, gdy naprawdę nabierzesz pewności do uczciwych zamiarów nowo-poznanej osoby, zanim zaczniesz się jej zwierzać.

• Bądź wyrozumiały podczas pierwszego spotkania. Może się zdarzyć, że osoba, z którą się spotkałeś w sieci tryskała poczuciem humoru a podczas pierwszego spotkania wydawała się śmiertelnie poważna. Pamiętaj iż nawiązywanie znajomości przez internet to środek wykorzystywany zwłaszcza przez osoby nieśmiałe, które szczególnie obawiają się oceny ze strony innych. Daj szansę waszej znajomości, być może za dwa lub trzy spotkania odnajdziesz w swoim towarzyszu to, co tak bardzo urzekło Cię w sieci.

Odpowiedź na to, czy szukając partnera w sieci ponosisz ryzyko pułapki cyberromansu, nie jest jednoznaczna. Bardzo wiele zależy od prawidłowego podejścia. W świecie realnym równie często zdarzają się podobne sytuacje. Warto pomimo zranień i podejrzeń być otwartym na prawdziwą miłość, która czasem późno, a jednak do nas przychodzi. Internet natomiast można potraktować jako coś, co po prostu ułatwi ci znalezienie właśnie tej jednej osoby spośród miliona.

Jowita Wójcik, psycholog

Zobowiązanie: to słowo nie kojarzy się pozytywnie. Łączy się zazwyczaj z myślą o obowiązkach, które niekoniecznie lubimy wykonywać lub które wręcz nam ciążą. Brak zobowiązań to natomiast lekkość, beztroska, możliwość wybrania dowolnej drogi. Coraz częściej można usłyszeć zwrot „związek bez zobowiązań”. Pierwszą myślą, jaka się tutaj nasuwa jest pytanie o to, czy związek z drugim człowiekiem stał się już dla nas aż tak wielkim ciężarem, iż wolimy wziąć tylko tę jego część, która stanowi zmysłową przyjemność? Zjawisko to ma swoich obrońców i przeciwników. Ci pierwsi mówią o możliwości zachowania poczucia wolności, zabezpieczeniu przed skrzywdzeniem siebie lub innej osoby, czerpaniu z życia przyjemności, która w istocie nam się należy. Przeciwnicy natomiast zadają pytanie, czy tak jest naprawdę: czy wchodząc w związek bez zobowiązań rzeczywiście nikogo nie krzywdzimy i czy nie jest to po prostu ucieczka przed największym szczęściem, czyli bliskością z drugim człowiekiem. Przyjrzyjmy się uważniej, jakie szanse i zagrożenia niesie ze sobą ten popularny dziś układ.
 

Nieco inaczej jest w tzw. „związku bez zobowiązań”. Motywy budowania tego typu relacji są różne. Czasami dane osoby po prostu przyznają się same przed sobą, że na tym etapie życia najważniejszy jest dla nich rozwój kariery lub innych, nie związanych z uczuciem sfer życia. Nie są w stanie oddać partnerowi całego swojego zaangażowania ani uczynić tej relacji nadrzędną wartością w swoim życiu. Innym powodem mogą być poprzednie, nieudane związki uczuciowe i związany z tym strach przed pełnym zaangażowaniem i doznaniem kolejnego zawodu. Jeżeli osoby takie spotykają kogoś, kto z tych samych lub innych powodów chce zawrzeć układ bez czynnika implikującego wierność oraz wyłączność, jak i zakładający możliwość zerwania go w każdej chwili bez wzajemnych pretensji, wówczas powstaje związek bez zobowiązań. Warto podkreślić, iż ważne jest, aby obie strony znały swoje wzajemne oczekiwania. Nietrudno domyślać się, jak raniąca może być sytuacja, w której jedna osoba liczy na związek z pełnym zaangażowaniem, druga natomiast świadomie bierze pod uwagę jedynie relację niepełną.

Związek bez zobowiązań: szanse i zagrożenia

Skoro związki bez zobowiązań stają się coraz częstszą formą budowania relacji, pojawia się pytanie, jakie korzyści wyciągają zaangażowane w nie osoby? Czy odejście od tradycyjnego modelu związku niesie ze sobą zagrożenia? Na to pytanie najlepiej mogą odpowiedzieć osoby, które były lub są obecnie w tego typu układzie partnerskim.

Anna, 22 lata, zdecydowała się na związek bez zobowiązań z byłym partnerem, po zakończeniu z nim „normalnego związku”. Pytana o zalety mówi o przyjacielskim wymiarze tego typu związku: ”Zawsze można do tej osoby zadzwonić porozmawiać. Druga strona wie, co lubię, a czego nie. Wiemy również czego od siebie oczekujemy. Nie interesuje mnie sex z przypadkowo poznaną osobą.” Jeżeli natomiast chodzi o zagrożenia, to według Anny są one następujące: „Boję się chwili, kiedy on znajdzie sobie inną i ja pójdę w zapomnienie. Nie potrafię sobie tego wyobrazić. Czasami myślę, że lepiej byłoby zakończyć to wcześniej niż doczekać się tego momentu. Sama nie szukam nikogo, nie potrafię zaangażować się w nowy związek. Myślę po prostu, że jest mi dobrze tak, jak jest”.

Joanna 26 lat, dwa razy była zaangażowana w związek bez zobowiązań, w tym raz z żonatym mężczyzną. Wspominając przeszłość, Joanna mówi: „Generalnie wspominam te związki dobrze, nie wyszłam z nich szczególnie zraniona. Moim zdaniem taka relacja uczy życia, hartuje na przyszłość. Dla mnie ponadto była to pewnego rodzaju terapia kompleksów. Do zalet takiego związku należy również to, że nie musisz pytać o zdanie drugiej strony (chociaż po dłuższym zastanowieniu nie jestem pewna, czy odpowiada mi to do końca). Nie trzeba walczyć o kompromisy: jeżeli coś mi nie pasuje, odchodzę. Jeżeli chodzi o zagrożenia, to przede wszystkim jest to brak stabilizacji. W pewnym momencie takiego związku kobiecie zaczyna tego brakować. Z jednej strony jest namiętność i pożądanie, ale z drugiej brakuje zaufania i poczucia bezpieczeństwa. Jeżeli jedna ze stron zaczyna się angażować, może powstać wiele negatywnych emocji.”

Michał, 32 lata, był w związku bez zobowiązań po rozstaniu z osobą, którą tworzył najsilniejszy do tej pory związek uczuciowy. Dzisiaj twierdzi, że taka relacja była błędem i nie chciałby, aby w jego życiu pojawiła się kiedykolwiek podobna sytuacja. „Na początku było miło, czułem pewną fizyczną fascynację w stosunku do tej kobiety. Od początku jednak wiedziałem, że nie jestem z nią związany emocjonalnie. Myślę, iż pomimo tego, co mówiła, zaangażowała się w tę relację bardziej i czuję, że została w pewien sposób zraniona. Ja też nie czułem się po tym wszystkim dobrze: zupełnie tak, jakby moje życie było płytkie, brakowało w nim głębi i prawdziwych uczuć.”

Z przytoczonych powyżej wypowiedzi wynika, iż wady i zagrożenia związku bez zobowiązań zależą od sytuacji, osobowości danej osoby oraz celu, w jakim nawiązuje ona tę relację. W tym przypadku najważniejsza jednak wydaje się szczerość wobec samego siebie: świadomość tego, czego oczekuję od tej relacji, czy naprawdę mi to odpowiada oraz czy druga strona ma podobne cele i odczucia jak ja.

Związek bez zobowiązań: kiedy zagraża najbardziej

Jeżeli obecnie przebywasz lub masz zamiar stworzyć z drugą osobą relację o charakterze związku bez zobowiązań, pamiętaj, iż w niektórych sytuacjach rodzaj Twojej motywacji może mieć wpływ na to, czy taki związek stanie się kolejną blizną na Twoim sercu.

Oto kilka sytuacji, w których związek bez zobowiązań może stać się szczególnie niekorzystny

• Gdy żywisz głębsze uczucia do drugiej strony i masz nadzieję, że tego typu relacja z czasem przerodzi się w prawdziwy, głęboki związek. Prawdopodobieństwo takiego rozwoju sytuacji jest bardzo niewielkie. Jeżeli Twój „partner bez zobowiązań” poczuje, że dostaje od Ciebie naprawdę wiele i jednocześnie sam nie musi dawać, wówczas nie będzie czuł motywacji do zmiany i budowania lojalnego, emocjonalnego związku. Możesz czekać bardzo długo i ukrywać swoją miłość w nadziei, że pewnego dnia partner obudzi się i zacznie dawać Ci wsparcie emocjonalne. Nic bardziej błędnego. Pamiętaj, iż Twoja osoba jest na tyle wartościowa, aby uczucie podarować tylko tej osobie, która będzie w stanie w pełni je odwzajemnić.
• Gdy związek bez zobowiązań ma pomóc zapomnieć o byłym partnerze. Przez pewien czas po zakończeniu związku, w który byłeś mocno zaangażowany emocjonalnie, możesz mieć poczucie, iż nie potrafisz żyć zupełnie w pojedynkę. Z drugiej strony nie jesteś jeszcze gotowy, aby obdarzyć uczuciem nową osobę. Związek bez zobowiązań może się wówczas wydawać pozornie najlepszym rozwiązaniem. Po pewnym czasie jednak, może zacząć brakować Ci głębokiego uczucia, którego doznawałeś w poprzednim związku. Pojawia się wówczas uczucie żalu, niespełnienia i złości w stosunku do samego siebie. Innym zagrożeniem, które może wystąpić w tego typu sytuacji jest również nadmierne idealizowanie byłego partnera.
• Gdy boisz się zaufać. Lęk przed miłością i zaangażowaniem jest motywem wielu związków bez zobowiązań. Dotyczy to zwłaszcza osób, które w przeszłości zostały zranione i obawiają się wejścia ponownie w prawdziwy związek. Brak zaangażowania emocjonalnego sprawia, iż mają złudne poczucie kontroli i przekonanie, iż w takim przypadku nie mogą zostać skrzywdzone. Jednocześnie jednak nie odczuwają pełnego szczęścia i odmawiają sobie szansy na spotkanie, człowieka, z którym mogliby stworzyć relację opartą na zaufaniu.

Gdzie jest cel?

Angażując się w związek bez zobowiązań, warto zadać sobie pytanie: „Do czego tak naprawdę dążę?”. Czy świadomie i konsekwentnie zakładam, że tego typu związek ma charakter jedynie czasowy i po jego zakończeniu stworzę coś, co będzie pełne i prawdziwe? Czy będę potrafił zaufać kolejnej osobie? Czy to co teraz robię nie jest po prostu marnowaniem czasu i odmawianiem sobie prawa do prawdziwego szczęścia, na które w istocie zasługuję?

Każdy z nas ma swoje własne przeznaczenie. Wspólnym mianownikiem wydaje się być wewnętrzne poczucie szczęścia. Być może związek bez zobowiązań z pewnych powodów był etapem w Twoim życiu. Drogą, której następnym krokiem miała być świadomość swoich prawdziwych potrzeb i dążenie do związku, w którym poczujesz się do końca spełniony. Związku, który może uda Ci się stworzyć dzięki komuś poznanemu w profesjonalnym biurze matrymonialnym jakim jest MyDwoje.pl.

Intymność i bliskość w sieci i przez sieć. Zlliżamy się do siebie szybciej i intesywniej niż w normalnym życiu. Dlaczego? Dzisiejszy wirtualny świat daje nam możliwość wyrażania siebie na wielu płaszczyznach. Bez wychodzenia z domu możemy nie tylko robić zakupy czy pracować, ale również prowadzić bogate życie towarzyskie. Wystarczy wejść na jedną z sieci społecznościowych lub forów, a duża liczba dostępnych użytkowników pozwala prowadzić nawet kilkugodzinną dyskusję. Wiele osób nie ma również żadnych barier, aby budować w sieci bardzo bliskie, intymne relacje czy też dużo odważniej niż w życiu realnym wyrażać swoje uczucia i emocje. Zwolennicy internetu podkreślają możliwości, jakie daje on osobom nieśmiałym w zakresie „wyjścia z cienia” i zbudowania sieci kontaktów towarzyskich lub bliskiej relacji. Przeciwnicy mówią o złudzie relacji internetowych i ucieczce w wirtualny świat zamiast rozwiązywania problemów w prawdziwym życiu społecznym, które naprawdę jest o wiele bardziej skomplikowane. Gdzie zatem leży granica i czy budowanie intymności w sieci jest bezpieczne?

Plusem relacji w sieci jest niewątpliwie wspomniana wcześniej szansa dla nieśmiałych. Powiedzenie wprost o swoich uczuciach to dla wielu osób niemały wyczyn. Wyrażenie emocji poprzez internet daje czas na zastanowienie się, co tak naprawdę chcielibyśmy powiedzieć oraz w pewnym stopniu obniża stres związany z reakcją drugiej strony. Ważne jednak, aby ten rodzaj wyrażania uczuć nie był jedyny. Powinien raczej stanowić wstęp, pierwszy krok, do nawiązania głębokiej relacji w realnym świecie. Jeżeli zatem chcesz powiedzieć komuś coś bardzo osobistego w formie komunikatu przez internet, pamiętaj, że kontynuacja tej rozmowy powinna mieć już miejsce podczas bezpośredniego kontaktu.

Zaletą budowania bliskości w sieci jest również to, iż znacznie zwiększone są tutaj możliwości związane z czasem i odległościami. Nawet jeżeli Twoja druga połówka mieszka tysiące kilometrów od Ciebie, dzięki połączeniu internetowemu, macie szansę na codzienne podtrzymywanie Waszej relacji. Internet prawdopodobnie pomógł już ocalić wiele relacji, w których partnerzy na skutek różnych wydarzeń zmuszeni byli przebywać przez dłuższy czas w znacznej odległości od siebie.

Najwięcej zagrożeń, jakie niesie budowanie bliskości przez internet dotyczy osób, które, na co dzień nieśmiałe i skryte, z bardzo wąskim gronem znajomych, próbują nadrabiać zaległości w zakresie bliskości z drugim człowiekiem poprzez sieć. Osoby takie skłonne są do traktowania internetowych znajomości bardzo poważnie. Brak kontaktu fizycznego może sprawiać, iż zrzucają one maskę nieśmiałości, eksponując całą swoją wrażliwość i dosyć szybko angażują się w wirtualną relację. Tymczasem osoba po drugiej stronie ekranu może oceniać całą sytuację zupełnie inaczej: być może rozmowy przez internet to dla niej tylko niezobowiązujące zachowanie, wypełnienie wolnego czasu. Zawód pojawia się często wówczas, gdy dochodzi do spotkania obu stron lub „wirtualny partner” w ogóle nie wyraża chęci na bezpośrednią interakcję. U osoby zaangażowanej doszło wówczas do tzw. zjawiska „urealnienia” czyli potraktowania sytuacji, która zaistniała jedynie w wirtualnym świecie, jako rzeczywistej.

Kolejnym niebezpieczeństwem budowania intymności w sieci jest pewne zaburzenie w kolejności zwyczajnego poznawania się. Zgodnie z sekwencją intymności ułożoną przez Desmonda Morris, autora książki „Zachowania intymne”, jednym z pierwszych etapów poznawania się pary jest tzw. „oko-oko”, czyli wzajemne przyglądanie się sobie i ocena fizyczności. Kolejnym etapem jest „głos-głos”, czyli następny element, za pomocą którego każda osoba ocenia atrakcyjność drugiej strony. Następne stopnie to „ręka-ręka”, kiedy następuje pierwszy, nawet nieznaczny kontakt fizyczny, potem „ramię-bark” lub „ramię-talia” i „usta-usta”. Okres oczekiwania na każdy z etapów może być różny, zależnie od odwagi i otwartości partnerów. W czasie trwania całego procesu tworzy się psychiczna bliskość, intymność pomiędzy dwoma osobami.

Doniesienia z badań

W 2003 roku psycholog M.T. Whitty przeprowadziła badanie, dotyczące różnic w postrzeganiu zdrady w internecie i w świecie realnym. Okazało się, że szczególnie kobiety w wieku najmłodszym (17-22 lata) oraz najstarszym (powyżej 45 roku życia) są skłonne uznać nawiązywanie przez osoby w stałym związku nowej bliskiej relacji przez sieć za zdradę. Z tego punktu widzenia może to wpłynąć na związek w taki sam sposób, jak zdrada w świecie realnym.

Hipoteza ta została potwierdzona w kolejnym badaniu Whitty przeprowadzonym w 2005 roku, w którym badani mieli oceniać historie osób, których partnerzy „zdradzali wirtualnie”. 86% badanych uznało, iż bohater opowieści został realnie zdradzony. Powyższe badania mogą wskazywać na przypuszczenie, iż wiele osób traktuje nawiązywanie bliskich relacji w sieci w sposób jak najbardziej realny i poważny.

Literatura:
Carr, A. , Whitty, M. „Wszystko o romansie w sieci”, GWP
Morris, D. „Zachowania intymne”, Wydawnictwo PRIMA Agencja

Jowita Wójcik, psycholog

Bezpieczeńswo naszych Użytkowników stoi w MyDwoje na pierwszym miejscu. Zależy nam, by kontakty zawarte z naszą pomocą były wiarygodne, bezpieczne i miłe oraz aby zapowiadały rodzące się uczucie. Dlatego przeczytaj kilka porad, jak ustrzec się przed nieprzyjemnymi kontaktami z internetu, internetowymi oszustami i oszustkami matrymonialnymi.

W trosce o Twoje bezpieczeństwo codziennie starannie weryfikujemy Profile i zdjęcia Użytkowników. Jako pierwsi na rynku randek internetowych wprowadziliśmy unikatowy System Bezpiecznej Moderacji pozwalający szybciej wykrywać  internetowych oszustów matrymonialnych i scammerów. System stosowany przez moderatorów bazuje na wieloletnim doświadczeniu MyDwoje w branży randek internetowych i odrzuca podejrzane profile w trakcie weryfikacji, nie dopuszcza oszustów internetowych do grona aktualnych ofert. W przypadku szczególnie wyrafinowanych oszustów - "tulipanów" i "scammerów", którzy w trakcie korespondencji lub w wyniku skargi zostaną zdemaskowani, MyDwoje ostrzega Użytkowników, którzy mieli kontakt z podejrzaną osobą.

Nasz system wykrywa Użytkowników, którzy nie są wiarygodni lub ich zamiary nie są przyjazne. Nasze starania to miedzy innymi dbałość, aby osoby, z którymi  korespondujecie były na zdjęciach dobrze rozpoznawalne. Wszystkie Profile są sprawdzane po każej zmianie. Jako dodatkowe zabezpieczenie w celu weryfikacji danych z Wizytówki MyDwoje jako pierwszy internetowy serwis matrymonialny w Polsce wprowadził także Certyfikat Wiarygodnego Profilu. 

Niektóre osoby są jednak dość wyrafinowane i ujawniają swoje nieuczciwe zamiary dopiero w trakcie korespondencji z Użytkownikami lub na dalszych etapach znajomości. Dlatego apelujemy do wszystkich Użytkowników o ostrożność. Reagujemy natychmiast, gdy zgłoszene zostanie nam naruszenie Regulaminu tu np. niekulturalne zachowanie lub  nieuczciwe zachowanie Użytkowników. Serwis MyDwoje.pl dokłada wszelkich starań, aby nieuczciwe oferty w ogóle nie pojawiały się w Serwisie. Jednakże chcielibyśmy  uczulić  na fakt, że nikt  nie uchroni Cię lepiej przed nieuczciwymi osobami, które można spotkać w Internecie, niż Ty sam. Zawsze należy wykazać ostrożność wobec nowo poznanych osób i stopniowo nabierać zaufania. 

Do sytuacji wymagających większej czujności należą te, gdy:

• Użytkownik od razu chce przejść z MyDwoje.pl na prywatny adres e-mail (w MyDwoje.pl można korespondować bezpiecznie, a także na żywo przez Czat MyDwoje.pl. Nie ma więc powodu, by narażać się na ewentualne nieprzyjemności korespondując przez prywatne adresy e-mail), 
• przyszły potencjalny partner proponuje spotkanie we własnym lub Twoim domu,
• osoba nowo-poznana zaprasza do swojego samochodu,
• tematem Państwa rozmowy będą pieniądze w tym pożyczki,
• list jest niepoprawnie napisany po polsku,
• pojawia się nagle wielkie uczucie, nowy znajomi dręczy pytaniami, nadmiernie przyspiesza tempo znajomości,
• pojawia się nagła chęć spotkania i prośba o przesłanie pieniądzy na dojazd na randkę,
• udziela wymijających odpowiedzi na konkretne pytania,
• przekonuje do kompromisów niezgodnych z naszymi wartościami,
• obwinia innych za własne problemy.

Odradzamy:

• pożyczanie pieniędzy osobie nowo-poznanej w Internecie,
• wchodzenie w jakiekolwiek układy czy spółki z osobą, którą się dopiero poznało,
• tolerowanie wulgarnego języka, zbyt intymnych lub niewłaściwych pytań, narzucania tematów związanych z fantazjami seksualnymi,
• zbyt szybki kontakt telefoniczny lub emailowy, unikając bezpiecznego systemu anonimowej komunikacji w MyDwoje.pl,
• zbyt szybko podawanie swojego nazwiska, numeru telefonu, miejsca pracy. Jeśli raz zdradzi się komuś swoje prywatne dane,  nie  można tego cofnąć.

Jeżeli pojawia się podejrzenie, że trafiłaś/ eś na oszusta matrymonialnego, radzimy jak najszybsze zakończenie znajomości.

Prosimy także o zgłoszenie do Administratora MyDwoje.pl na adres [email protected] lub poprzez „Kontakt z Administratorem” w zakładce „Moja Poczta”, podejrzenia wobec któregoś z Użytkowników, abyśmy mogli przedsięwziąć odpowiednie kroki.

Wpisujesz w Google hasło „pierwsza randka” i co widzisz? Kilkadziesiąt stron z instrukcjami, jak w kilku krokach zapewnić sobie udaną randkę. Czytasz, analizujesz: część tych rad ma sens, część wydaje się banalna, kolejna – absurdalna, niektóre zaś wzajemnie się wykluczają. Czy już poczułeś/aś się zagubiony/a w tym gąszczu informacji? Zastanawiasz się czy te triki faktycznie działają na każdego, czy druga osoba rzeczywiście zwraca na nie uwagę? MyDwoje.pl postanowiło zbadać wśród Użytkowników Serwisu, co jest dla nich najistotniejsze na pierwszej randce.    Choć niektóre mechanizmy komunikacyjne pozostają bez zmian, znajomość internetowa rządzi się trochę innymi prawami niż ta rozpoczęta w realu. Okazuje się, że zmiana charakteru  kontaktu z internetowego na tradycyjny tête-á-tête wywołuje sporo niepokoju. Z jednej strony już wiemy o sobie wiele na podstawie analizy Wizytówki i rozmów, z drugiej zaś – jesteśmy świadomi, że na pierwszym spotkaniu nastąpi poważna konfrontacja tej wiedzy z indywidualnymi komunikatami niewerbalnymi oraz reakcjami na otoczenie.     Kto, Twoim zdaniem, powinien zaproponować pierwsze spotkanie w realu?  Odpowiedź Wyniki K M mężczyzna (244) 47.01% 56,71 % 24,03 % lepiej, by kobieta nadawała tempo znajomości (40) 7.71% 1,64 % 22,08 % ten, kto pierwszy wysłał e-mail (14) 2.70% 2,47 % 3,25 % ten, komu bardziej zależy na znajomości (49) 9.44% 7,12 % 14,94 % to nieistotne (172) 33.14% 32,05 % 35,71 % Liczba zebranych głosów 519 Źródło: MyDwoje.pl; Sondy "Pierwsza randka"; maj 2009 Lęk przed zaproponowaniem pierwszej randki wzrasta jeszcze bardziej, gdy uświadomimy sobie powagę wszelkich „pierwszych razów” – wzbudzających motywującą adrenalinę ale i nierzadko paraliżujący strach. Jesteśmy jednak silni i zdecydowani na spotkanie. Kto pierwszy powinien je zaproponować? Czy wierzyć mitom o aktywności mężczyzn i bierności kobiet w sprawach damsko-męskich? Czy inicjatywa kobiety nie wyda się zbyt natrętną, a mężczyzny zbyt stereotypową? A może porzucić mity na rzecz nowoczesnych przekonań o równych prawach do aktywnego sięgania po szczęście?   Użytkownicy Serwisu MyDwoje.pl, będący reprezentantami nowocześnie myślących Polaków, którzy nie obawiają się Internetu jako medium do zawierania poważnych znajomości, podzielili się w tej kwestii na dwie grupy: tych, którzy uważają, że należy kultywować tradycję (47%) oraz tych, którzy uważają  że to nieistotne, kto proponuje randkę (33%). Standardowego scenariusza w tym względzie bardziej spodziewałyby się kobiety. Paradoksalnie jednak  wielu mężczyzn wyraziło chęć, by to właśnie kobieta zaproponowała pierwszą randkę.     Kwestia tego, kto inicjuje spotkanie nie jest bez znaczenia w późniejszych etapach pierwszego spotkania. Nie tylko ukazuje pewien stosunek do uznawanych powszechnie, ale i równocześnie krytykowanych, konwencji kulturowych, ale również rzutuje na pewne konsekwencje finansowe - szczególnie gdy randka odbędzie się w restauracji.   Kto, Twoim zdaniem, powinien zapłacić rachunek w restauracji?  Odpowiedź Wyniki K M mężczyzna (213) 38.66% 33,24 % 48,24 % kobieta (4) 0.73% 0,28 % 1,51 % powinni zapłacić po połowie (32) 5.81% 4,83 % 7,54 % każdy za siebie (57) 10.34% 12,22 % 7,04 % ten, kto zapraszał (245) 44.46% 49,43 % 35,68 % Liczba zebranych głosów 551 Źródło: MyDwoje.pl; Sondy "Pierwsza randka"; maj 2009 MyDwoje.pl spytało swoich Użytkowników, kto powinien opłacić rachunek w restauracji: kobieta, mężczyzna, oboje czy ten kto zapraszał. Większość ankietowanych (44 %) uznała, że koszta ponieść powinien ten, kto zaproponował miejsce(a więc ten, kto randkę zainicjował). Niewiele mniej osób, bo 38% respondentów, uznaje, że płacić powinien mężczyzna. Tym razem za standardowym scenariuszem opowiadają się w większości mężczyźni, to oni czują silniejsze przywiązanie do tradycyjnych konwencji. Użytkownicy zgadzają się niemal jednogłośnie, iż kobiety płacić nie powinny – chyba że rachunek dzielony jest na pół lub każda z osób płaci za siebie. Doskonałe planowanie randki to sztuka przewidywania zdarzeń.Okazuje się, że tak panowie jak i panie, będąc przekonani, że rachunek w restauracji powinien zapłacić mężczyzna, za jeden z idealnych sposobów na randkę uznają spacer po parku lub w zoo. Jakie jest, Twoim zdaniem, najlepsze miejsce na pierwszą randkę?  Odpowiedź Wyniki K M kawiarnia/ pub (248) 49.21% 55,37 % 34,67 % restauracja (41) 8.13% 7,06 % 10,67 % wydarzenie kulturalne - kino/ teatr (19) 3.77% 3,67 % 4,00 % spacer np. w parku lub w zoo (148) 29.37% 26,55 % 36,00 % sport - kręgielnia/ pole golfowe/ żagle (2) 0.40% 0,28 % 0,67 % klub/ dyskoteka (4) 0.79% 1,13 % 0,00 % wspólny wyjazd (18) 3.57% 3,95 % 2,67 % dom/ mieszkanie jednej z osób (14) 2.78% 1,13 % 6,67 % inne (10) 1.98% 0,85 % 4,67 % Liczba zebranych głosów 504 Źródło: MyDwoje.pl; Sondy "Pierwsza randka"; maj 2009 Ankietowani wybierają spacer jako  sposób na uzyskanie specyficznej ale i nienatrętnej intymności, pozwalający na swobodę i relaks, czemu sprzyja kojący wpływ otaczającej natury.  Ponadto spacer w parku lub w zoo jest skarbnicą neutralnych tematów do rozmowy, które mogą stać się podstawą do przyjemnego, rozluźniającego flirtu. Flirtu czyli gry, w której nie pragniemy wygranej, w której chcemy delektować się lekkością chwili i żartem. Jeszcze bardziej popularnym miejscem pierwszej randki jest  kawiarnia lub pub (49%). Wśród ankietowanych  przeważały panie. Decyzja ta wiąże się zapewne z wyborem neutralnego miejsca, które nie będzie wymagało od obu stron wysiłku z zakresu np. restauracyjnego savoir-vivre’u, jednocześnie będzie miejscem bezpiecznym i  nieprzepełnionym rozpraszającym hałasem  i tłumem. W takim miejscu łatwiej skoncentrować się na drugiej osobie, nawiązać kontakt wzrokowy, wykorzystać i odczytać sygnały niewerbalne.   Wyżej wymienione wybory idealnych miejsc na pierwszą randkę świadczą o tym, iż Użytkownicy MyDwoje.pl oczekują po pierwszej randce przede wszystkim rozmowy, a więc bliskości emocjonalnej i zrozumienia.   Na co najbardziej zwracasz uwagę na pierwszym spotkaniu? Odpowiedź Wyniki K M na to, w jaki sposób jest ubrany/ ubrana (57) 5.94% 4,02 % 10,42 % na to jak na mnie patrzy, czy potrafi słuchać (232) 24.19% 24,14 % 24,31 % na jego/jej poczucie humoru (49) 5.11% 3,87 % 7,99 % na to o czym i jak mówi (215) 22.42% 25,04 % 16,32 % czy ogląda się za płcią przeciwną będąc ze mną (21) 2.19% 2,09 % 2,43 % na jego/jej kulturę osobistą (173) 18.04% 20,86 % 11,46 % na to ile i co on/ona pije (16) 1.67% 1,94 % 1,04 % na jego/jej uśmiech (55) 5.74% 4,77 % 7,99 % na grubość portfela/ilość kart kredytowych, samochód (9) 0.94% 0,89 % 1,04 % na to, kto płaci rachunek tego wieczoru (13) 1.36% 1,49 % 1,04 % na to, jak często zerka na telefon komórkowy, zegarek (52) 5.42% 5,37 % 5,56 % na inne rzeczy (67) 6.99% 5,51 % 10,42 % Liczba zebranych głosów 959 Źródło: MyDwoje.pl; Sondy "Pierwsza randka"; maj 2009 Ankietowani nie szukają ekstremalnych wrażeń, mają jasno określone oczekiwania wobec pierwszego spotkania w realu, dlatego zwracać będą uwagę na to, w jaki sposób druga osoba na nich patrzy i  sprawdzać będą czy jest ona dobrym słuchaczem. Ankietowanym zależeć będzie na tym, by druga osoba była zainteresowana tym, o czym mówią (24%), a więc umknie ich uwadze to, jak często w zniecierpliwieniu lub znudzeniu zerka ona na telefon komórkowy lub zegarek. Ankietowanym zależy jednak nie tylko na mówieniu ale i na słuchaniu, 22% ankietowanych  uznało, że zwracać będzie uwagę przede wszystkim na to, co i w jaki sposób ma do przekazania druga osoba (22%). Odpowiedzi te świadczą o dojrzałości emocjonalnej, która każe doceniać to, co ktoś ofiarowuje, nie tylko bezpośrednio ale przede wszystkim poprzez współegzystowanie. Silne poczucie własnej wartości sprawia, że pragniemy dzielić się z innymi osobami informacjami o nas, ale jednocześnie mamy szacunek do tego, co pragnie powiedzieć druga osoba. Potrzeba partnerstwa a nie relacji nadrzędno-podrzędnych jest jednym z symptomów nowoczesnego myślenia XXI-wiecznego indywiduum.   Współczesny singiel ceni swój czas, ceni siebie, nie chce więc być ignorowany ani spotykać się z osobą, która nie ma nic ciekawego do przekazania. Po raz kolejny Użytkownicy potwierdzili, że rozmowa na pierwszej randce jest ich priorytetem. Jednak o czym tak naprawdę chcą rozmawiać? Czy pragną szybkiej prezentacji jak podczas zabawy speed dating? A może odpowiedzi na pytania jak w ankiecie CBOS-u? Jaki jest najlepszy temat rozmowy na pierwszym spotkaniu? Odpowiedź Wyniki K M poglądy polityczne (1) 0.15% 0,00 % 0,47 % pasje i hobby (285) 42.99% 41,20 % 46,73 % rodzina i przyjaciele (27) 4.07% 4,45 % 3,27 % marzenia i plany (106) 15.99% 16,93 % 14,02 % wzajemne dopasowanie (68) 10.26% 8,91 % 13,08 % aktualnosci - premiera filmu, muzyka, nowa książka (53) 7.99% 10,24 % 3,27 % dowcipy/anegdotki (27) 4.07% 4,45 % 3,27 % praca (17) 2.56% 2,67 % 2,34 % przeszłość partnerów (28) 4.22% 4,01 % 4,67 % upodobania seksualne (20) 3.02% 1,78 % 5,61 % inny (31) 4.68% 5,35 % 3,27 % Liczba zebranych głosów 519 Źródło: MyDwoje.pl; Sondy "Pierwsza randka"; maj 2009 Użytkownicy MyDwoje.pl mają dostęp do wielu informacji w Wizytówkach a nawet wzajemnego dopasowania osobowości i życiowych wartości – wiele o sobie wiedzą jeszcze przed nawiązaniem bezpośredniego kontaktu internetowego. Konsekwencją tego jest brak potrzeby przeprowadzania rozmowy kwalifikacyjnej z drugą osobą. To o czym ankietowani chcą rozmawiać to przede wszystkim pasje i hobby (42 %) – temat neutralny (ale jednocześnie osobisty), niewywołujący konfliktów (jak np. polityka), zachowujący dyskrecję wobec zbyt szczegółowych informacji z życia prywatnego. Niezaprzeczalny jest pozytywny wpływ takich tematów na rozwój bliskości między dwojgiem ludzi. Opowiadanie o pasjach podwyższa poczucie własnej wartości, powoduje uczucie dumy, u odbiorcy zaś wywołuje zainteresowanie, przekonanie, że rozmówca realizuje się w życiu, pragnie być szczęśliwy i walczy o to. Szczególnym dla Użytkowników Serwisu MyDwoje.pl  tematem rozmowy jest dopasowanie osobowości (10%) wynikające z wyników Testu Doboru Partnerskiego. Dyskusja nad interpretacją wyników, potwierdzanie ich lub im zaprzeczanie to znakomity pretekst do nawiązania bardziej osobistego kontaktu.  Jedną z najistotniejszych zalet takich tematów jest budowanie poczucia bezpieczeństwa a w konsekwencji swobody, luzu i ludzkiego ciepła – podstawowych wyznaczników udanej randki. Nie należy zapominać, że podczas pierwszej randki istotne będą także kultura osobista (18%), uśmiech (5 %) i ubiór (5%). Już dawno uznano stare porzekadło „nie szata zdobi człowieka” za dość nieżyciowe. Jaki jest Twoim zdaniem najlepszy strój na pierwszą randkę? Odpowiedź Wyniki K M swobodny (209) 37.52% 32,98 % 46,74 % sportowy (6) 1.08% 1,07 % 1,09 % elegancki (147) 26.39% 26,27 % 26,63 % sportowa elegancja (123) 22.08% 28,15 % 9,78 % ekstrawagancki (3) 0.54% 0,54 % 0,54 % seksowny (35) 6.28% 5,90 % 7,07 % strój nie ma znaczenia (28) 5.03% 3,75 % 7,61 % inny (6) 1.08% 1,34 % 0,54 % Liczba zebranych głosów 557 Źródło: MyDwoje.pl; Sondy "Pierwsza randka"; maj 2009 Strój niezaprzeczalnie przekazuje informacje o naszych gustach, nastrojach, zamiarach, oczekiwaniach i potrzebach. Ubiór jest manifestacją naszej osobowości, nastroju i priorytetów. Jest jednym z bardzo silnych przekaźników komunikatu niewerbalnego. Jeżeli zwraca się uwagę na strój w tak wielkim stopniu, to co w powinniśmy na siebie założyć na pierwszą randkę? Jeśli sylogistycznie połączyć dwa socjobiologiczne stereotypy: jeden, mówiący o tym, że mężczyźni są wzrokowcami i wygląd kobiety jest dla nich niemal najistotniejszy, i drugi, że mężczyźni opanowani są przez żądzę seksu, można byłoby wydedukować, że najlepszym będzie dla kobiety strój seksowny. Użytkownicy MyDwoje.pl obalają ten stereotyp. Ankietowani panowie opowiedzieli się tak jak kobiety za stylem swobodnym, co nie tylko pozwala nie wprowadzać dodatkowych elementów stresujących, ale i świadczy o nacisku na przekazywane przez drugą osobę treści. Mając świadomość pewnych mechanizmów mamy szansę nie tylko na bardziej udaną randkę, ale przede wszystkim na głębsze rozumienie sytuacji, emocji, potrzeb drugiej osoby i swoich. Silnie wykreowana przez kulturę indywidualność współczesnego singla sprawia, że docenia on bardziej bliskość, możliwość spędzenia życia z kimś, kto będzie świadkiem jego życia niż krótkotrwałe znajomości nie dające psychicznej satysfakcji. Pierwsza randka to istotny krok w kierunku odnalezienia w swoim życiu radości i szczęścia. Kto powinien ten pierwszy krok zrobić? Oczywiście Ty! A Twoja płeć, zdaniem polskich singli, nie ma tu większego znaczenia.

R. Luis, D. Copeland, Mężczyźni wolą uwodzicielki. Jak ich zdobywać?, Seria Wydawnicza Septem, Wydawnictwo Helion, Gliwice 2009.
W. Krynicki, Miłość jest możliwa, Medyk, Warszawa 2008.
S. Nakamoto, Randki są ekstra. Umawiaj się i ciesz się życiem, Seria Wydawnicza Sensus, Wydawnictwo Helion, Gliwice 2009.
T. Bradberry, J. Greaves, Podręcznik inteligencji emocjonalnej, Wydawnictwo Helion, Gliwice 2006.

Anita Pieńkowska, Serwis MyDwoje.pl

Do tej pory w wielu środowiskach pokutuje stwierdzenie, że tylko kobiety dbają o swój wizerunek zewnętrzny. Prawdą jest jednak, że również mężczyźni chcą się dobrze pod tym względem prezentować, szczególnie podczas randek. Warto zastanowić się czym mężczyzna może wyróżnić się podczas spotkania, by kobieta odebrała go jako osobę dobrze wyglądającą i wartą kolejnych spotkań.

Kluczowe na pierwszej randce jest wywarcie pozytywnego wrażenia. Dotyczy to w równym stopniu zachowania i wyglądu. Warto pamiętać, że w tym co mamy na sobie tkwi wiele informacji o nas samych. Ubiór może określać nie tylko stanowisko, ale również poczucie humoru a nawet styl życia drugiej osoby. W kwestii garderoby ważna jest harmonia. Kolory dobrze dopasowane  do typu urody oraz casualowy, swobodny wygląd zwykle pozytywnie wpływają na obraz mężczyzny. Najbezpieczniejsze są proste zestawienia, np. dobrze dobrana do sylwetki koszula w kolorze błękitu, szarości, lub granatu zestawiona z granatowymi lub niebieskimi dżinsami o prostym kroju. Do tego odpowiednie buty w stylu elegancko – sportowym i zegarek napewno stworzą zgraną całość. Koszulę można także połączyć ze sportową marynarką, a pod nią założyć dobrej jakości T-shirt. Wymienione propozycje będą odpowiednie zarówno na damsko-męskie spotkanie w pubie, restauracji, klubie czy kinie. Najważniejsze, by cały strój dobrze się komponował nie tylko z sylwetką, ale również z charakterem i pozycją społeczną danej osoby.

Ważne by wystrzegać się poważnych błędów modowych. Przede wszystkim mężczyzna powinien unikać ekstrawagancji i zbytniej elegancji. W jednym i drugim przypadku taki stan rzeczy może onieśmielić kobietę. Sztuczna elegancja i wygląd jak z pokazu mody, mogą tworzyć duży dystans i prezentować mężczyznę jako zadufanego w sobie. Panowie powinni unikać ubierania się w jednym, bardzo charakterystycznym stylu. Wszelka przesada może bowiem narażać ich na śmieszność. W sytuacji gdy randka ma charakter niestandardowy, np. jest to wycieczka rowerowa lub spacer po lesie, panowie powinni bardziej swobodnie podejść do kwestii ubioru. W takim wypadku strój może mieć charakter sportowy i mniej oficjalny.

Mężczyźni na co dzień stawiają głównie na wygodę. W tak wyjątkowej i odświętnej sytuacji jaką jest randka, pewne elementy stroju mogą być zatem kwestią sporną tak jak np. zestawienie marynarki z jeansami. Założenie marynarki do jeansów to klasyka męskiej mody casualowej, czyli tzw. codziennej, składającej się na wizerunek nowoczesnego mężczyzny. To bardzo dobry wariant do pracy w tzw. „swobodne piątki”. Sprawdzi się również podczas niezobowiązującego spotkania z kobietą. W takim wypadku marynarka powinna być jednak dopasowana. Najlepiej by była też taliowana. Dobrze prezentują się marynarki wykonane z lekkiej wełny, bawełny, lnu czy tweedu, tworząc  dopełnienie stylu vintage.

Często problemem jest dobór odpowiedniej koszuli. Najbezpieczniejsze przy tego rodzaju okazjach są koszule jednobarwne. Dobrze widziany będzie też drobny wzór, prążki lub kratka - bardzo modna w tym sezonie jest tzw. kratka Vichy. Tego typu koszule dobrze wyglądaja w zestawieniu  ze swetrami w serek lub sportową marynarką. Jeśli już panowie chcą rozpiąć koszulę to maksymalnie na dwa guziki. Wtedy można założyć do niej jednobarwny dopasowany do koszuli T-shirt. Jeśli mężczyźnie zależy na krawacie to w tzw. wersji elegancko-sportowej. Taki strój dobrze współgra z dżinsami. Krawat pasuje także do stylu vintage, jeśli jest założony wraz z koszulą pod sweter w serek. Na randkę niewskazany jest styl bardzo formalny z garniturem oraz krawatem.

Dosyć często Panowie mają dylemat, czy przyjście na spotkanie w samej marynarce, gdy na dworze pada lub jest mróz nie zostanie źle odebrane. Obalamy ten mit. Ciepła marynarka z wełnianym szalem, może być dla mężczyzny ciekawą alternatywą wobec kurtki.

Podobny efekt można uzyskać poprzez założenie kolorowych skarpet do pantofli. Kolorowe skarpety zakładane do stonowanych ubrań, to coraz częstszy trend w krajach zachodnich. Rządzi się jednak pewnymi prawami. Taki styl wymaga od mężczyzny wiedzy i świadomości modowych trendów, a także umiejętności łączenia różnych elementów stroju. Kolorowe skarpety pasują do stylu vintage lub oldschoolowego. Dobrze pasują również do lekko zwężanych bawełnianych spodni, butów sztybletów lub zamszowych półbutów. Całość  ubrania dopełnić może dopasowana wełniana marynarka, koszula i krawat oraz dżinsy z wywiniętymi mankietami. Umiejętność żonglowania dodatkami i świadomość najnowszych trendów może procentować świeżym i odważnym wizerunkiem. A to się liczy w oczach kobiet.

Nie należy jednak przesadzać z ekstrawagancją. Darujmy sobie np. skórzane spodnie. Tego rodzaju garderoba nie jest wskazana na randkę.  Opięte, przylegające do ciała spodnie mogę być zakładane na luźniejsze spotkania w gronie bliskich znajomych z poczuciem humoru, choć wymaga to sporej odwagi od osoby, która je zakłada.

Odpowiedni dobór stroju do sytuacji, sylwetki oraz charakteru pomogą pozytywnie zapaść w pamięci kobiety.  Trzeba pamiętać o byciu schludnie i elegancko ubranym, ale bez zbędnej przesady. Nadmiar dodatków spowoduje zepsucie harmonii. Co ważne, trzeba się dobrze czuć we własnym stroju. Bycie „przebranym” a nie ubranym prowadzi do utraty wiarygodności w oczach partnerki.

Polscy mężczyźni ubierają się coraz lepiej. Świadomość panów w kwestii wyglądu zewnętrznego ewoluuje, a wraz z nią zmienia się także ich garderoba. Polacy staja się coraz bardziej odważni w kwestii tego co zakładają. Panowie powinni czerpać inspiracje nie tylko z obserwacji mody ulicznej. Opiniotwórczym i fachowym medium, które może podsunąć innowacyjne pomysły na ubiór są portale o modzie i blogi dla mężczyzn.

Czego należy unikać:

·      Przesadnych dodatków – łańcuchów, bransolet

·      Skórzanych spodni

·      Niszowego ubioru  – glanów, ćwieków

·      Łączenia wielu stylów niepasujących ze sobą

·      Zbyt eleganckiego lub zbyt luźnego stylu garderoby

·      Niedostosowania ubrań do pory roku

Tekst przygotowany przez zespół stylistów Mencode.pl - portalu dla mężczyzn interesujących się modą

Wiek rządzi się swoimi prawami. Garderobę powinniśmy dobierać nie tylko biorąc pod uwagę figurę, ale również ze względu na naszą metrykę.

20-30 lat

Mężczyźni w wieku 20 – 30 lat mogą sobie pozwolić na większą swobodę w doborze ubioru, np. założyć dodatek w

• Rada: Młodym mężczyznom więcej wolno w kwestii mody. Ubierając się na randkę nie można jednak przesadzić. Dla osób, które chciałyby się wyróżnić, ciekawym pomysłem jest założenie butów w niestandardowym fasonie lub kolorowych skarpet do prostych butów, np. mokasynów.

30-40 lat

Panowie w wieku 30 - 40 lat powinni zwracać większą uwagę na jakość ubrań oraz ich fason. Krój wpływa na figurę, a poprzez dobrze skrojoną marynarkę oraz spodnie można ukryć dodatkowe kilogramy. Meżczyźni z tego przedziału wiekowego powinni odejść od pogoni za tym co modne na rzecz klasyki. Akceptowalną ekstrawagancją może być np. koszula z motywem florystycznym, który obecnie święci tryumfy na pokazach mody. Z taką koszulą dobrze będą się komponowały jednokolorowe, dopasowane spodnie oraz marynarka lub sweter.

• Rada: Warto postawić na jeden akcent. Jeśli koszula jest kolorowa lub we wzorki, to reszta ubrania powinna być stonowana.  Trzeba pamiętać, by dodatki nie przyćmiewały reszty stroju.

40-50 lat

Od panów w wieku 40 – 50 lat wymaga się by wyglądali dostojniej niż młodsi mężczyźni. Na prywatnych spotkaniach sprawdza się stonowana elegancja. Mężczyźni w tym wieku powinni zwracać szczególną uwagę na  jakość każdej części garderoby.  W wielu sytuacjach egzamin zdają ubrania z dobrej jakościowo wełny i kaszmiru. Jeśli mężczyzna decyduje się na dodatek, powinien on być utrzymany w dobrym guście. Może to być np. zegarek z wyraźną tarczą lub poszetka w marynarce dopasowana do koloru krawata czy swetra. Będą one stanowiły wyraźny akcent stroju, nie wykraczając przy tym poza kanon.

• Rada: Nie warto na siłę odmładzać się poprzez strój. Kolorowe elementy warto stosować z umiarem. Klasyczny styl sprawdza się w tym wieku najlepiej.

50+

Dostojny dżentelmen  to świetny styl dla panów powyżej pięćdziesiątki. Mężczyźni w tym wieku  bardzo dobrze prezentują się w szarościach, granatach i czerni. Sweter w serek wraz z koszulą stanowią dla nich sprawdzony zestaw. Do tego można dodać kaszkiet i eleganckie buty.

• Rada: Panowie z grupy 50+ powinni wystrzegać się jeansów. Zdecydowanie lepiej wyglądają na nich spodnie materiałowe – w kant lub z prostą nogawką. Bardzo ważnym elementem stroju będą też buty. Jeśli decydują się na marynarkę, to nie powinna być bardzo dopasowana. Ciekawym dodatkiem do niej będzie poszetka, najlepiej z lnu lub jedwabiu.

Tekst przygotowany przez zespół stylistów Mencode.pl - portalu dla mężczyzn interesujących się modą

MenCode.pl to innowacyjny w formie i treści portal dla nowoczesnych oraz stylowych mężczyzn. Zakłada on wykorzystanie narzędzi przydatnych w doborze kompletnej garderoby, takich jak Ubierator „3D” czy porady stylisty. Portal ułatwi panom robienie zakupów i pomoże w dobraniu zestawu ubrań odpowiedniego do okazji czy indywidualnego stylu.

Chemia pierwszego spotkania, coś Cię elektryzuje i przyciąga do drugiej osoby, czujesz, że w tym momencie się właśnie zakochujesz, dlaczego się zakochujesz, czym jest to "coś"? Czy zastanawiasz się czasem, dlaczego ktoś zakochał się właśnie w tej osobie? Od pewnego czasu popularne stało się objaśnianie uczuć za pomocą tzw. chemii, czyli reakcji biologicznych zachodzących w naszym organizmie. Wyjaśnianie czegoś tak skomplikowanego i wręcz duchowego, jak miłość – i to przy użyciu wyników badań naukowych – może budzić spore wątpliwości i wydawać się „sprowadzeniem z obłoków na ziemię”. Lecz doniesienia naukowców nie negują duchowego aspektu miłości: dostarczają jedynie naukowych faktów na ten temat.

Magia spojrzenia

Gdy dwoje ludzi spotyka się ze sobą pierwszy raz, najpierw widzą swoje twarze. Wśród naukowców próbujących zgłębić problem miłości od pierwszego spojrzenia pojawiło się zatem przypuszczenie, że to właśnie twarz ma kluczowe znaczenie dla tego typu zjawiska. Hipoteza ta została potwierdzona w badaniach. Naukowcy z Nowego Jorku odkryli, że każdy z nas, widząc po raz pierwszy twarz innego człowieka, potrzebuje zaledwie 0,5 sekundy, by podjąć decyzję, czy osoba ta mogłaby być jego potencjalnym partnerem lub – jeżeli jest to ktoś o tej samej płci – rywalem w stosunku do obecnego partnera. Powstaje jednak pytanie, co wpływa na naszą decyzję odnośnie do tego, czy nowo poznaną osobę zidentyfikujemy jako kogoś, z kim mogłyby nas łączyć głębsze uczucia. Ważnym kryterium jest tutaj atrakcyjność. Nie oznacza to, że jedynie najprzystojniejsi mężczyźni i najpiękniejsze kobiety mają szansę na znalezienie swojej drugiej połówki. Każdy z nas posiada swój własny wzór atrakcyjności i piękna. Od czego zależy taki wzorzec? Było to kolejne pytanie postawione przez naukowców.

Alvarez i Jaffe (2004) przeprowadzili eksperyment, w którym sfotografowali 36 losowo wybranych par, a następnie podzielili je na 6 grup zdjęć. Wszystkie fotografie zostały przecięte na pół. Poproszono zespół neutralnych sędziów o dopasowanie połówek zdjęć do siebie, w taki sposób, by intuicyjnie zidentyfikować te osoby, które tworzyły pary. Okazało się, że poprawność dopasowania była zadziwiająco wysoka. Wniosek, jaki wyciągnięto z tego eksperymentu, dobrze odzwierciedlał znane powiedzenie mówiące, że „podobieństwa się przyciągają”. Za najbardziej atrakcyjne uznajemy te osoby, które są podobne do nas samych. Jeżeli zaś twarze tych osób przykuwają podczas pierwszego spotkania naszą uwagę, wówczas droga do „miłości od pierwszego spojrzenia” wydaje się być dużo prostsza i bardziej zrozumiała. Zostało to również potwierdzone w eksperymencie Suzi Malin, która porównywała pod względem podobieństwa twarze znanych par ze świata show-businessu. Przyciąganie podobieństw zostało potwierdzone i w tym przypadku. Jak pokazało życie, związki te jednak często ulegały rozpadowi. Na tej podstawie można przypuszczać, że podobieństwo twarzy ma znaczenie jedynie na pierwszym etapie znajomości, lecz nie gwarantuje stałości uczucia.

Siła genów

Czy geny – jako coś, czego nie można zobaczyć gołym okiem – mogą mieć wpływ na to, czy zakochamy się w kimś zupełnie nowo poznanym? Pełna odpowiedź na to pytanie nie jest jeszcze odkryta, jednak naukowcy poczynili już w tym kierunku pewne kroki. Zespół badaczy ze Stanów Zjednoczonych i Australii potwierdził tezę, zgodnie z którą na genetycznym poziomie pewni mężczyźni i pewne kobiety pasują do siebie lepiej niż inni, tzn. pary takie mają szansę na wydanie na świat najzdrowszego potomstwa. Przypuszczalnie to dopasowanie ma wpływ na podjęcie decyzji o tym, czy ktoś mógłby stać się naszym partnerem. W eksperymencie z udziałem muszek owocówek naukowcy odkryli, że samice tych owadów mają zdolność wyczuwania, który z samców będzie genetycznie najlepiej do nich pasował i z którym mają szansę na złożenie dużej liczby jajeczek. Istnieją przypuszczenia, że podobny mechanizm występuje u ludzi. Wówczas miłość od pierwszego spojrzenia miałaby miejsce wtedy, gdybyśmy spotkali osobę idealnie do nas pasującą pod względem genetycznym. Ciągle jednak brakuje odpowiedzi na pytanie, czym jest ów zmysł, za którego pomocą rozpoznajemy kod genetyczny drugiej osoby.

Czy feromony istnieją?

Feromony – związki chemiczne, które reagują z receptorami układu lemieszowo-nosowego, przez co przygotowują odbiorcę sygnału do dalszego wzajemnego działania – miały szczególne znaczenie w świecie zwierząt. Ponad 20 milionów lat temu komunikacja między małpami naczelnymi, w tym odbiór zachowań seksualnych, odbywała się głównie dzięki feromonom, Do dzisiaj to właśnie dzięki tym substancjom zwierzęta rozpoznają gotowość seksualną u osobnika płci przeciwnej.

Rola feromonów u ludzi nie jest jeszcze do końca poznana. Narząd odbierający sygnały przenoszone przez feromony znajduje się u człowieka w formie szczątkowej. Mimo to istnieją badania wskazujące, że substancje te mają wpływ na nasze zachowanie. Zgodnie z doniesieniami naukowców z Uniwersytetu Laussanie w Szwajcarii i Uniwersytetu w Chicago zapach mężczyzny jest głównym czynnikiem decydującym, czy jest on atrakcyjny dla nowo poznanej kobiety. Wyniki badań ukazały bowiem, że kobiety są bardziej zainteresowane mężczyznami, których zapach jest immunologicznie różny od ich własnego. Innymi słowy: systemy immunologiczne takich dwóch osób są przeciwne i są oni odporni na innego typu wirusy i choroby. Z punktu widzenia doboru płciowego jest to sytuacja najkorzystniejsza, ponieważ taka para ma szansę na poczęcie najzdrowszego i najbardziej odpornego na choroby dziecka.

W powyższym badaniu wyjątek stanowiły jedynie kobiety w ciąży lub stosujące antykoncepcję: wybierały one mężczyzn wydzielających zapach podobny do ich własnego. Można to łatwo wytłumaczyć tym, że kobiety te – w chwili, w jakiej się wówczas znajdowały – podświadomie nie poszukiwały partnera, u którego priorytetem byłoby zapewnienie najlepszego genetycznie potomstwa.

Do niedawna miłość od pierwszego spojrzenia wydawała się być domeną jedynie poetów i pisarzy. Samo pojęcie takiego uczucia wydawało się być zbyt nasycone marzeniami, by mogło być odpowiednim tematem dla nauki. Tymczasem zagadnienie to coraz bardziej fascynuje badaczy; istnieje duże prawdopodobieństwo, że w najbliższej przyszłości będą nam znane nowe fakty na ten temat. W dociekaniach naukowych pamiętajmy jednak, by nie brać pod uwagę tylko jednego punktu widzenia: zapewne naukowcom trudno będzie udowodnić, że pierwszemu spotkaniu dwojga nieznajomych ludzi nie towarzyszy żaden „duch miłości”.

Jowita Wójcik, psycholog

Czy zastanawiało Cię kiedyś, czym jest to, co przyciąga Cię do drugiej osoby? Każdy z nas tworzy w wyobraźni obraz idealnego partnera. Często mamy wątpliwości, czy szczęśliwsi bylibyśmy z osobą bardzo podobną do nas, czy też z całkowicie odmienną. Spór o to, czy w miłości liczą się podobieństwa czy różnice między partnerami, jest ciągle aktualny. Zarówno jedne, jak i drugie pełnią istotną rolę w ocenie jakości związku. Nie chodzi tu jednak o to, by pomiędzy dwojgiem ludzi panowało absolutne podobieństwo lub całkowita sprzeczność charakterów czy postaw. Wszystko zależy od tego, czy odnajdziesz to, co jest kluczowe – czyli te obszary, w których Ty i Twój partner powinniście być podobni, i te, w których możecie się różnić, oraz czy zrozumiesz znaczenie takiego układu dla stworzenia szczęśliwego związku.

Podobieństwa, w jakich obszarach maja znaczenie w związku?

Współcześnie wielu psychologów opowiada się za tą prawidłowością. Alaya Malach Pines, autorka książki „Zakochać się: jak wybieramy tych, których kochamy”, stwierdza, że podobieństwo ma duży wpływ na ocenę atrakcyjności drugiej osoby. Z wielu badań na ten temat wynika, że dotyczyć ono może różnych obszarów, m.in. pochodzenia przodków, cech osobowości, wyglądu, przekonań, celów i zainteresowań oraz sposobów spędzania wolnego czasu.

Obszary podobieństwa, pod względem których partnerzy powinni być do siebie podobni, można sklasyfikować w kilka istotnych kategorii:

* Hierarchia wartości partnerów. Podobieństwo partnerów pod względem hierarchii wartości uznaje się za jeden z ważniejszych wyznaczników powodzenia związku. W Polsce badania psychologiczne na ten temat były prowadzone pod kierunkiem M.Plopy (2004). Zgodność dwojga ludzi pod względem tego, co uważają za najbardziej istotne w ich życiu, znacznie zwiększa prawdopodobieństwo wzajemnego zrozumienia, realizacji wspólnych celów oraz wsparcia w trudnych sytuacjach.

* Podobieństwo poglądów. Zgodnie z wynikami, jakie uzyskał w swoim badaniu Byrne (1997), osoby o podobnych do nas poglądach wydają się nam atrakcyjne, ponieważ niejako potwierdzają słuszność naszych własnych przekonań. Ponadto wydają nam się bardziej znajome, stąd łatwiej nawiązać z nimi głębszą relację. W przypadku zaś związków uczuciowych, Byrne stwierdził, że decydujące znaczenie ma tutaj podobieństwo poglądów na rolę mężczyzny i kobiety. Smith natomiast wyciągnął wniosek na podstawie danych uzyskanych ze swoich badań w 1993 r., że na odczucie wzajemnej atrakcyjności partnerów wpływa ich podobieństwo pod względem postaw dotyczących seksu.

* Podobieństwo osobowości. Znaczenie podobieństwa różnych wymiarów osobowości partnerów dla jakości ich związku ma swoje potwierdzenie w wynikach wielu badań psychologicznych (m.in. Corsini 1956, Cattell 1967).

• Za jedną z podstawowych cech uznaje się tutaj dojrzałość emocjonalną i poczucie odpowiedzialności. Ważne, by wymiar ten miał wysokie natężenie u obojga partnerów: jest to niemal warunek konieczny w przypadku chęci zbudowania trwałego i szczęśliwego związku. Prawidłowość ta została potwierdzona m.in. w badaniach Rostowskiego (1987).
• Barleson i Denton (1992) stwierdzili natomiast, że inną istotną cechą jest tutaj podobieństwo partnerów pod względem umiejętności komunikowania się i umiejętności społecznych.
• Wyniki badań Taylor i Vandenberg pokazały natomiast, że w szczęśliwych związkach panuje podobieństwo pod względem poziomu inteligencji, ekstrawersji i introwersji (czyli skłonności do nawiązywania wielu lub niewielu kontaktów społecznych) oraz spójności zachowań.
• Według Plopy (2004) duże znaczenie ma emocjonalna stabilność: istotne jest wysokie natężenie tego wymiaru u obu stron relacji.
• Niektórzy badacze (m.in. Corsini 1956) podkreślają ważność wysokiego poziomu empatii. W tym przypadku empatia powinna występować również u obojga partnerów, jednak wyniki badań ujawniają, że większe znaczenie ma tutaj wysoka empatia kobiet.

Dlaczego osoby podobne do siebie pod względem wymiarów osobowości czują się ze sobą dobrze? Najprawdopodobniej osoby te nie tylko czują się lepiej rozumiane, ale także partnerzy tacy stanowią dla siebie wzajemne potwierdzenie i ich wzajemna akceptacje może być źródłem wysokiej samooceny i samoakceptacji.

Znaczenie różnic w związku

Związek, w którym partnerów wiele dzieli, wymaga pokonania wspólnie trudności oraz uczy niełatwej sztuki kompromisu. To, czy taka relacja ma w ogóle szansę na przetrwanie, zależy od osobowości dwojga ludzi, szczególnie od tego, czy w imię uczucia są w stanie odejść trochę od wyznawanych wartości i przyjętych postaw. Jones przeprowadził badanie, na podstawie którego wysnuł wniosek, że sytuacja, w której jesteśmy kochani przez osobę, z którą nas coś dzieli, jest szczególnie ekscytująca, ponieważ daje poczucie, że obdarzono nas uczuciem za to, jacy jesteśmy, a nie za np. nasze poglądy. Jeśli walczymy o to, by być razem, pomimo tego, co nas dzieli, wówczas pokazujemy partnerowi, jak wyjątkową i ważną jest dla nas osobą, co z całą pewnością przyczynia się do scementowania uczucia.

Pomiędzy podobieństwami i różnicami

Można zatem zadać sobie pytanie, co jest ważniejsze, by stworzyć szczęśliwy związek: czy to, by być bardzo do siebie podobnymi, czy też by różnić się od siebie?

Wiele przemawia za teorią podobieństwa, zwłaszcza w zakresie wartości, postaw i wielu cech osobowości. Taki układ zmniejsza bowiem prawdopodobieństwo wzajemnych konfliktów czy rozczarowań oraz zapewnia zrozumienie i wsparcie partnera w wielu ważnych kwestiach życiowych.

Różnice, aczkolwiek niezbyt duże, także pełnią ważną rolę. To dzięki nim związek jest wciąż ekscytujący, możemy w nim odkrywać ciągle coś nowego. Istnieją też takie różnice między partnerami, które uzupełniają się wzajemnie. Należą do nich m.in. tendencje do uległości i dominacji (idealna sytuacja jest wówczas, gdy jedna strona jest bardziej dominująca niż druga, ponieważ w przypadku relacji dwóch dominujących osób ryzyko konfliktów jest szczególnie duże).

Być może recepta na szczęśliwy związek tkwi częściowo w tym, co stwierdził na podstawie wyników swoich badań Wilson w 1989 r.: otóż podobają się nam osoby podobne do nas, szczególnie pod względem systemu wartości, zainteresowań i inteligencji, lecz różniący się od nas jedną cechą, dzięki której wzajemnie się dopełniamy.

Cechy dopełniające to dojrzałość psychiczna, poziom ufności, dominacja lub skłonność do narcyzmu. Terapeuta małżeński Andrzej Rutowski w swojej praktyce dokonał obserwacji, że osoby, które wykazują wysoki poziom nieufności, są zazdrosne, silnie narcystyczne lub niedojrzałe psychicznie powinny szukać partnera, który jest ich przeciwieństwem. On stanowiąc niczym opokę dla związku umożliwi takiej parze przetrwanie.

Podobieństwa i różnice często decydują o tym, jak potoczą się dalsze losy związku. Istotne jest tutaj to, by włożyć wysiłek w poznanie partnera i - w przypadku, gdy stwierdzimy dzielące nas z nim różnice - zastanowienie się, na jak duży kompromis jesteśmy w stanie się zgodzić. Błędem może być szukanie porozumienia „na siłę”. Jednocześnie wiele różnic światopoglądowych lub związanych z ukształtowaniem charakteru można złagodzić umiejętnością łagodzenia i rozwiązywania konfliktów lub wysokim poziomem tolerancji.

Człowiek jest istotą niezwykle skomplikowaną i można by rzec - niemożliwością jest dobranie idealnej pary. Faktycznie, jak wiele mamy specyficznych tylko dla nas cech, tak wiele jest potencjalnych partnerów, osób poszukujących swojego szczęścia we dwoje. Szczęście to czasem jest na wyciągniecie ręki. Pomóż mu i pozwól Twojej Drugiej Połowie się odnaleźć!

Jowita Wójcik, psycholog

Silna kobieta w mediach, silna kobieta w życiu zawodowym, silna kobieta w związku z mężczyzną. Różnica pomiędzy rolą kobiety i mężczyzny już dawno przestała być wyraźna. Możliwość niezależności ekonomicznej stała się zalążkiem wolności kobiet w wielu innych dziedzinach: współcześnie media i opinia publiczna niemal nakazują kobiecie bycie silną, przedsiębiorczą, odporną na wszelkie zawirowania emocjonalne. Mężczyznom, wprost przeciwnie, coraz częściej zezwala się na pozostawanie przez wiele lat w stanie chłopca: troszczącego się jedynie o swoje potrzeby, z chęcią przyjmującego opiekę od innych, skupionego na przyjemnościach życia. Silna kobieta i słaby mężczyzna to obecnie często spotykane wzorce. Mają one również wpływ na nowe postrzeganie związków partnerskich: takich, w których każdy może zachować swoją „wolność”. Trudno jednak zaprzeczyć, że związek partnerski to spotkanie kobiecości z męskością. Gdzie jednak znaleźć kobiecość w nieokazującej emocji i władczej businesswoman, czy też męskość w 30-letnim „chłopcu”, którego największym problemem jest wybór najlepszego kremu? Czy związek tego typu dwojga ludzi ma szansę na obopólne szczęście?

Kim jest silna kobieta?                                                                                                           

Silna kobieta jest jak skała. Wydaje się, że nie poruszy jej nawet najtrudniejsza sytuacja i jest w stanie idealnie wypełniać każdą z życiowych ról: odnoszącej sukcesy pracowniczki, pomocnej i nigdy nie sprzeciwiającej się żony czy partnerki, matki nawet kilkorga dzieci. Kobieta taka sprawia wrażenie całkowicie niewzruszonej nawet przez silne emocje. Wiadomo jednak, że emocje są przypisane do każdego człowieka: nie można się ich pozbyć. Co zatem kryje silna kobieta pod swoją maską?

• Przeszłość. Silne kobiety to często osoby, którym w dzieciństwie została powierzona zbyt duża odpowiedzialność, np. zastępowały jednego z rodziców podczas dłuższej lub całkowitej nieobecności, przejmując zupełnie obowiązki osoby dorosłej lub od najmłodszych lat przekazywano im, że będą kochane tylko wówczas, gdy staną się idealne. Silne kobiety nauczyły się w dzieciństwie, że ich zadanie polega głównie na sprawianiu przyjemności innym i dbaniu, aby inni byli zadowoleni. Ich własne uczucia, potrzeby, w tym potrzeba doznawania opieki i oparcia ze strony innych, były przesuwane na dalszy plan.

• Nieumiejętność „brania” w związkach interpersonalnych. Jak powszechnie wiadomo, relacja uczuciowa to równoległe i bezinteresowne dawanie i otrzymywanie. Tymczasem silne kobiety czują, iż nie zasługują na „otrzymywanie w związku partnerskim. Sytuacje, w których ktoś, zwłaszcza mężczyzna, próbuje otoczyć je opieką, traktują jako zagrażające relacji okazanie słabości. Czynnik ten wynika również z dzieciństwa, podczas którego silne kobiety nauczyły się, że miłość wiąże się z jednostronnym „dawaniem”.

• Odnajdywanie poczucia własnej wartości w sprawianiu przyjemności innym. Silne kobiety mają, zazwyczaj nieuświadomione, wewnętrzne przeświadczenie, iż zasługują na uczucie tylko wówczas, gdy są w stanie zaspokoić potrzeby innych. Jeżeli ich własne potrzeby są sprzeczne z pragnieniami osób, na których uczuciu im zależy, wówczas traktowane są one jako nieważne lub nieistniejące w rzeczywistości. Silne kobiety reagują na każdą najmniejszą potrzebę bliskich i zdają się przy tym nie zauważać całego, obciążającego ich balastu, wynikającego z niezaspokojenia własnych dążeń.

• Poczucie odpowiedzialności. Obserwując relacje znajomych osób stwierdzają, iż w swoich własnych związkach muszą bardziej się starać, aby zasłużyć na szczęście. Silne kobiety kierują się wewnętrzną zasadą, iż o wszystko należy walczyć. W przeszłości niemal zawsze budowały swój wizerunek na sile. Rozstanie z partnerem, nawet jeśli jest on osobą niedojrzałą emocjonalnie, jest dla nich jak przegrana walka i przyznanie się przed światem do własnej słabości.

Kiedy silna kobieta spotyka słabego mężczyznę?

Sytuacja, w której radząca sobie doskonale w wielu obszarach życia kobieta spotyka mężczyznę, który wydaje się być mocno niedojrzały wygląda naprawdę zaskakująco. Istnieją jednak powody, dla których tych dwoje ludzi wśród milionów innych osób trafia właśnie na siebie i postanawiają zostać parą.

Po pierwsze niedojrzały mężczyzna potrafi być niezwykle czarujący. Zwłaszcza na początku znajomości. Jego styl życia opiera się w dużej mierze na przyjemnościach, co może wydawać się atrakcyjne dla zmęczonej odpowiedzialnością silnej kobiety. Taki mężczyzna przysyła swojej wybrance kwiaty, organizuje romantyczne kolacje. W ten sposób kobieta nabiera poczucia, iż jej pełne wyrzeczeń działania z przeszłości w końcu zostały wynagrodzone. Słaby mężczyzna często jednak szybko nudzi się „zabawianiem” swojej partnerki i zaczyna znów troszczyć się jedynie o własne przyjemności. Nawet wówczas kobieta obwinia siebie o taką zmianę i liczy, że dzięki wysiłkowi, byciu uległą i pomocną, jest w stanie przywrócić zainteresowanie partnera.

Najważniejszym jednak powodem, dla którego tych dwoje ludzi buduje wspólną relację, jest wzajemnie zaspokajanie potrzeb. Jak wspomniano wcześniej, silna kobieta buduje swoje poczucie własnej wartości na zaspokajaniu potrzeb innych i stawianie ich dobrego samopoczucia przed własnym szczęściem. Słaby mężczyzna natomiast jest przyzwyczajony do faktu, iż nie musi dojrzewać, ponieważ zawsze znajdzie się ktoś, kto zaopiekuje się nim i będzie obdarzał go uczuciem pomimo raniących zachowań. Niestety taki związek nie sprzyja rozwojowi żadnej ze stron: silna kobieta będzie ciągle obwiniać się o zachowania partnera i pozostanie nieszczęśliwa, a słaby mężczyzna nie dojrzeje emocjonalnie w atmosferze akceptacji dla jego stylu życia.

Jak powrócić do prawdziwego „ja”?

Jeżeli właśnie nastał moment w Twoim życiu, w którym zdecydowałaś zdjąć maskę silnej kobiety i pokazać swoje prawdziwe oblicze, oto kilka rad dla Ciebie. Pamiętaj, że taka zmiana nie oznacza utraty wewnętrznej siły. Wprost przeciwnie: od teraz swoją siłę będziesz czerpać ze zrozumienia swoich prawdziwych potrzeb i zatroszczenia się o własne szczęście.

• Emocje to Twoja siła! Czy na pewno jest to ukrywanie emocji, bycie niewzruszoną w niemal każdej sytuacji czy też sprawianie wrażenia, że nikt i nic nie jest w stanie mnie zranić? Silne są te elementy Twojej osobowości, które pozwalają pozostać sobą, wyrażać swoje prawdziwe uczucia i pragnienia, nawet jeśli w zderzeniu z dążeniami innych ludzi wywoła to konflikt. Twoje emocje, także takie jak lęk, złość czy też pragnienie bycia otoczoną opieką nie stanowią Twojej słabości. Pokazując je światu dajesz innym i sobie wskazówki, jakie elementy powinny być zapewnione, abyś mogła poczuć się szczęśliwa.

• Dawaj i bierz symetrycznie. Związek partnerski z pewnością nie polega na poświęceniu, czyli spełnianiu próśb i oczekiwań partnera, nawet jeśli dla nas jest to niewygodne czy też jest przyczyną smutku. Miłość w zasadniczej części opiera się na bezinteresownym dawaniu i jednocześnie przyjmowaniu uczucia drugiej osoby. Jeżeli tylko jedna ze stron daje swoją opiekę, zrozumienie czy zaangażowanie, wówczas powstaje nierównowaga, która rodzi poczucie żalu, niespełnienia i nieszczęścia. Daj siebie drugiej osobie, ale jednocześnie zdefiniuj, co chciałabyś otrzymać w zamian, np. lojalność, czułość, wsparcie. Jeżeli jasno określisz swoje oczekiwania wobec partnera, wówczas z pewnością na Twojej drodze pojawi się ktoś, kto będzie chciał je spełnić.

• Pozwól sobie na przyjemności. Innymi słowy: rozpieszczaj się. Wbrew pozorom nie oznacza to bezmyślnego egoizmu. Być może w przeszłości wpojono Ci przekonanie, iż należy troszczyć się przede wszystkim o potrzeby innych. Aby stworzyć dobrą relację z drugim człowiekiem, należy poczuć się dobrze ze sobą. Pomyśl o rzeczach, które sprawiają Ci przyjemność, realizuj swoje zainteresowania. Osoby, które są Ci naprawdę bliskie, będą również szczęśliwe, widząc radość i zadowolenie na Twojej twarzy.

Przeznaczeniem każdej kobiety jest szczęśliwy, pełen lojalności i opieki związek. Nie musisz na niego zasłużyć. Jeżeli zaufasz sobie i swojej intuicji, odnajdziesz swoje "ja", w nim siłę, z pewnością spotkasz na swojej drodze równie silnego jak Ty mężczyznę: szczerego, dojrzałego i otwarcie wyrażającego swoje emocje.

Literatura:

Norwood, Robin „Kobiety, które kochają za bardzo” Wydawnictwo Rebis, Poznań 2010

Storch, Maja, „Tęsknota silnej kobiety za silnym mężczyzną”, Wydawnictwo Szafa, Warszawa 2002

Jowita Wójcik, psycholog

Zgodnie ze starym kulturowym modelem, w związku to mężczyzna zarabia, jest stroną, która zapewnia główne profity materialne. Siła mężczyzny ma tkwić w dużej mierze w możliwości zapewnienia wysokiego statusu materialnego dla siebie i swojej partnerki (lub rodziny). W relacji z takim mężczyzną kobieta ma szansę czuć się bezpiecznie. Obecnie jednak tego typu styl myślenia znajduje  mniejsze potwierdzenie w rzeczywistości. Dzisiejsza sytuacja na rynku pracy sprawia, iż coraz więcej kobiet zarabia tyle samo lub nawet więcej niż ich partnerzy. Bywa, iż jest to przyczyną wielu kłótni w związkach. Mężczyźni, których partnerki zarabiają więcej lub nawet są głównymi "żywicielami rodziny", często skarżą się na fakt, iż podział ról wywołuje u nich uczucia upokorzenia. Czy pieniądze w związku muszą dzielić?

Co czuje partner, gdy zarabiam więcej?

Zamiast próbować "wygrać" w kolejnej kłótni lub przeżywać kolejny "cichy dzień", zastanów się nad tym, co tak naprawdę czuje Twój partner oraz co jest przyczyną jego niezadowolenia lub wybuchów złości. Sytuacja, w której to partner zarabia więcej wydaje się dużo łatwiejsza, gdyż jest zgodna z kulturowym wzorem oraz obecnymi w społeczeństwie stereotypami.

Oczywiście są kobiety, które poczują się mniej komfortowo, kiedy zarobki ukochanego znacznie przekraczają ich własne, lecz zazwyczaj odpowiednie podejście mężczyzny, w tym zwłaszcza brak podkreślania finansowej różnicy, sprawią, że problem z czasem uda się rozwiązać. Jeżeli jednak kobieta jest stroną znacznie lepiej usytuowaną finansowo, układ ten staje się bardziej skomplikowany. Taka sytuacja odbiera bowiem mężczyźnie jego przewagę i sprawia, że czuje się on mało męski w swojej roli. Dodatkowo jeszcze pojawiają się obawy o opinie ze strony otoczenia. Mężczyzna taki czuje obawę, ponieważ zostaje zagrożony obszar, w którym mógłby zaimponować swojej partnerce i dać jej poczucie bezpieczeństwa. Pamiętajmy, iż mężczyźni, w przeciwieństwie do kobiet, częściej wyrażają swoje uczucie poprzez działania, w tym wnoszone we wspólną relację profity materialne. Kiedy partnerka staje się w związku głównym "żywicielem" czuje się zagubiony w swojej roli, ponieważ nie wie, w jaki sposób ma dokonać własnego wkładu w związek, przy jednoczesnym zachowaniu roli silnego i odpowiedzialnego mężczyzny. Mężczyznom zazwyczaj trudno jest mówić wprost o swoich uczuciach, więc brak pewności siebie w zaistniałej sytuacji przejawiają przez gniew, niezadowolenie lub milczenie i obojętność.

Partnerki często nie rozumieją tego typu zachowania, gdyż w ich rozumieniu ukochany powinien być zadowolony z bycia w relacji z tak zaradną kobietą. Z takiej mieszanki niedomówień, braku poczucia wartości jednej ze stron oraz niezrozumienia drugiej, bardzo łatwo powstaje konflikt, który nierzadko prowadzi nawet do rozpadu związku.

Jeżeli jesteś partnerem kobiety, która zarabia więcej, istotne jest również, abyś zrozumiał jej uczucia. Celem Twojej partnerki nie jest upokorzenie Ciebie lub przejęcie roli męskiej w Waszym związku. Ona nadal potrzebuje być traktowana jak kobieta, z całą czułością i wrażliwością. Prawdopodobnie jest bardzo ambitną osobą, która stawia sobie cele i je osiąga. Nie jest jednak samowystarczalna. Potrzebuje wsparcia ze strony silnego psychicznie mężczyzny, który również pokaże jej, jak bardzo jest dumny z jej sukcesów.

Jak polepszyć relacje w związku?                                                

Być może oboje podświadomie czujecie, że nie warto, aby Waszą relację niszczyło coś tak przyziemnego jak pieniądze. Oto co możesz zrobić, jeżeli Twój związek przeżywa trudności o podłożu różnic finansowych.

• Nie podkreślaj faktu Twoich wyższych zarobków. Zastanów się, za co cenisz partnera. Czy większe zadowolenie przyniosłoby Ci stworzenie związku z kimś, kto nie do końca odpowiada Ci pod względem charakteru, ale zarabia tyle samo lub więcej niż Ty? Pomyśl o tym, jakie cechy najbardziej lubisz w swoim partnerze. Czy fakt, iż więcej zarabiasz jest naprawdę aż tak istotny dla Twojego związku? Jak dużą ma to wartość? Pamiętaj, iż ciągłe wspominanie o finansach może w pewien sposób ranić partnera i sprawić, że zaczniecie się od siebie coraz bardziej oddalać.
• Często powtarzaj partnerowi, za co najbardziej go cenisz. Jeżeli to kobieta zarabia więcej, jej mężczyzna może czasem czuć się niepotrzebny. Dlatego ważne jest, aby często mówić mu o tym, jak bardzo go potrzebujesz i co szczególnie w nim doceniasz (np. odpowiedzialność, zaradność, sposób, w jaki się Tobą opiekuje). Spraw, aby poczuł, iż związek z nim jest jednym z najważniejszych składników Twojego życia a nie tylko dodatkiem do Twojej samowystarczalności.
• Zachęcaj partnera do rozwoju. Pokaż partnerowi, jak bardzo wierzysz w jego zdolności oraz to, że ma duże możliwości rozwoju, w tym również zawodowego. Związek z drugą osobą może dać nam energię i chęci na rozwój również w innych obszarach. Jeżeli potrafisz zrozumieć i wspierać potrzeby rozwojowe partnera, pokazujesz mu iż nie widzisz między Wami różnicy z powodu Twoich wyższych zarobków, lecz traktujesz partnera jako osobę na takim samym poziomie intelektualnym.
• Zarabiajcie na realizację wspólnych marzeń. Jeżeli jesteście razem, z pewnością macie pewne wspólne cele lub marzenia, które chcielibyście razem zrealizować. Może to być np. podróż w pewne miejsce lub zakup czegoś, co Wam obojgu sprawi radość. Wybierzcie te cele, które na obecnym etapie mogą być zrealizowane przy wkładzie finansowym obu stron. Jeżeli jesteś osobą w związku, która zarabia więcej, dasz w ten sposób do zrozumienia partnerowi, że ważniejszy od wielkości zarobków jest czas spędzony z nim i Wasze wspólne marzenia. Druga strona poczuje się również ważna, jeżeli będzie mogła wnieść coś w realizację wspólnego celu.

Tworzenie związku nie jest łatwym zadaniem. Często zbyt negatywny wpływ leży po stronie stereotypów czy też słów wypowiedzianych przez ludzi nas otaczających. Związek to przede wszystkim relacja dwóch osób posiadających wspólne wartości. Jeżeli problemy finansowe dzielą Waszą relację, zastanów się, czy warto burzyć zaufanie i bliskość przez coś, co jest bardzo przyziemne i często również zmienne. Związek to nie kolejna umowa finansowa. To inwestycja uczuć, wartości i zaufania na całe życie.

Singiel w podróży, Singiel na wakacjach - czyli oferty, wyjazdy, wakacje, pakiety, podróże dla Singli. Coraz wiecej biur podróży odkrywa trend ofert dla samotnych jadących na urlop, oferując ogłoszenia jak odpocząć jadąc w pojedynkę. Biura powoli przygotowują się na potrzeby Singli. Mimo iż większość ofert skierowana jest do rodzin lub par. Osoby, które jadą same, często muszą dopłacać sporą sumę, aby zamieszkać w osobnym pokoju. Poza tym, co to za przyjemność spędzać urlop ze zgranymi grupkami, które nie potrzebują już kompana? Podobnie jest z wyjazdami ze znajomymi czy z rodziną. Miło czasem popatrzeć na ich szczęście, ale czy nie lepiej powalczyć o swoje?

Jeśli do tej pory nie wyjeżdżałeś/łaś na wypoczynek, bo jesteś Singlem/Singielką, czas to zmienić! Nie rezygnuj z wakacji, tylko dlatego, że jesteś sam! Ostatnio wyraźnie powiększyła się oferta wczasów dla Singli. Najwięcej ogłoszeń znajduje się na portalach dla osób samotnych, choć niektóre biura podróży też powoli do opcji „urlop z dziećmi”, czy „wakacje dla par” dodają oferty wczasów dla osób jadących w pojedynkę.

Przed wykupieniem wakacji odpowiedz sobie na kilka pytań: Z kim jechać? Z rodziną, ze znajomymi,  samemu/samej. Gdzie jechać? Co robić? Preferujesz aktywny wypoczynek czy błogie leniuchowanie? Jeśli wybierasz się na wyjazd singlowy, zwróć uwagę na: Grupę wiekową wyjeżdżających osób. Dodatkowe opłaty za jednoosobowe pokoje. Oferowaną przez organizatorów animację grupy. Profil tematyczny wyjazdu i proponowane aktywności. Pamiętaj: Nigdy nie jest za późno, aby odkrywać świat i siebie. Warto próbować nowych rzeczy w życiu. Każda nowa znajomość jest cenna. Osoby odważne to nie te, które się nie boją,  lecz te, które mimo strachu podejmują wyzwanie!

Bardzo wiele! Ofert jest wręcz zatrzęsienie. Dla Singli organizowane są wyjazdy kilkudniowe, weekendowe, krajowe i zagraniczne. Single nie muszą tylko leżeć plackiem na plaży. Można znaleźć oferty wyjazdów połączone z programami odnowy biologicznej czy treningami kondycyjnymi. Organizowane są wczasy dla amatorów fotografii czy też połączone z nauką tańca lub wizażu. Oprócz wakacji, Single mogą też spędzić razem sylwestra, święta, walentynki. Istnieją ponadto kursy przeznaczone tylko i wyłącznie dla osób, które nie mają stałego partnera, np. przygotowywania sushi.

Więcej odwagi! Wiele osób wzbrania się przed takim wyjazdem. Nic dziwnego. Czasem jedzie się w ciemno, nie znając zupełnie nikogo. Oczywiście nie ma gwarancji, że na takim wyjeździe spotka się miłość swojego życia, ale można poznać wielu ciekawych ludzi, a przy tym dobrze się bawić, a do tego czegoś nauczyć. Warto więc odrzucić strach i podjąć ryzyko, pamiętając jednak o kilku podstawowych zasadach.

Na co zwrócić uwagę? Po pierwsze, warto zorientować się, dla jakiej grupy wiekowej organizowane są wczasy. Jeśli takiej informacji nie ma przy danym ogłoszeniu, radzimy zapytać o to organizatora. Jeśli usłyszymy, że nie ma żadnych ograniczeń wiekowych, lepiej poszukać gdzie indziej. Raczej nie byłoby dobrze, jeśli okazałoby się, że jesteś jedyną osobą po 50-tce wśród gromady dwudziestolatków i odwrotnie.

Warto wybrać odpowiedni dla siebie wypoczynek, gdyż ofert jest naprawdę mnóstwo. Jeśli jesteś osobą aktywną, wybierz wspinaczkę górską, rejsy jachtem (sprawdź oferty>>), jazdę rowerem czy spływ kajakowy. Jeśli jesteś kimś raczej wyciszonym, szukaj ofert wypoczynku na łonie natury. Jeśli jesteś ciekawy świata, zdecyduj się na zwiedzanie. Jeśli masz określone zainteresowania, rozwijaj je również na wakacjach. Możliwości jest naprawdę wiele! Jeśli wśród towarzyszy wyprawy nie znajdziesz potencjalnego partnera, będziesz mógł przynajmniej ciekawie spędzić urlop.

Sprawdź, co obejmuje cena wycieczki, żeby nie obyło się bez przykrych niespodzianek. Zazwyczaj zawiera ona przejazd, noclegi i wyżywienie, czasem ubezpieczenie. Warto jednak dokładnie sprawdzić, za co płacimy. Czasami bowiem o przejazd czy posiłki musimy zadbać we własnym zakresie. Bilety wstępów raczej rzadko są uwzględniane w cenie wyjazdu.

Warto zobaczyć, gdzie będziemy mieszkać. W ogłoszeniu powinny być zamieszczone: dokładna nazwa obiektu wraz z adresem oraz zdjęcia hotelu czy pensjonatu. Ten aspekt wydaje się banalny, a przez to często ignorowany. To błąd! Organizator wczasów powinien dysponować bowiem sprawdzoną bazą noclegową.

Zwróć uwagę na to, dla ilu osób przeznaczone są pokoje. Oczywiście dobrze by było, gdybyś po takich wczasach chciał dzielić z kimś pokój, ale na początek przydałoby się pomieszczenie na wyłączność. Warto zauważyć, że pokoje jednoosobowe, mimo że są droższe, są rezerwowane w pierwszej kolejności.

Sprawdź, jaki jest program imprezy. Im bardziej szczegółowy, tym lepiej. Dobrze by było, gdyby w ramach programu uwzględniany był również czas wolny. Jeśli w ofercie widnieje tylko ognisko i dyskoteka, lepiej poszukaj czegoś innego.

Jeśli są to wyjazdy specjalistyczne, tj. połączone z nauką czegoś, warto zwrócić uwagę na to, kto będzie kierował kursem. Najlepiej, gdy przy ogłoszeniu, przedstawiona jest sylwetka prowadzącego.

Co z dziećmi? Jeśli jesteś samotnym rodzicem, możesz skorzystać z oferty wyjazdu dla Singli z dziećmi (sprawdź oferty>>). Na takich wczasach organizowane są specjalne zajęcia dla naszych pociech, podczas których i my możemy troszeczkę od nich odpocząć. Poza tym, z kimś, kto ma podobne problemy do twoich, prawdopodobnie będziesz mógł się łatwiej porozumieć. Owocem takiego wyjazdu może być nie tylko miłość, ale i przyjaźń, także wśród dzieci. Przykładem na to jest nasza szczęśliwa para – Ania i Sebastian, którzy oboje byli samotnymi rodzicami.

Jakie ceny? Bardzo różne. Wyjazdy weekendowe wraz ze specjalistycznymi kursami (np. wizażu) kosztują 400-500 złotych. Podobne wyjazdy tygodniowe (np. dla amatorów fotografii) wahają się od 1200 do 2000 złotych. Warto też polować na okazje – wycieczka typu last minute np. do Egiptu kosztować może jedynie 1700 złotych. Ceny są bardzo różne i uzależnione oczywiście od długości i miejsca wypoczynku, od atrakcji, jakie są nam proponowane, od rodzaju pokoju (jednoosobowy czy dwuosobowy, z widokiem na morze itp.). Z pewnością wśród ogromu ofert znajdziesz coś interesującego dla siebie.

Jeszcze nie jesteś pewien? Nie od dziś wiadomo, że gorąca temperatura sprzyja gorącemu uczuciu! Wakacyjna miłość może być początkiem miłości na całe życie. A nawet jeśli nie znajdziesz wśród towarzyszy wakacji kogoś interesującego, taki wyjazd może być czasem nie tylko dobrej zabawy, ale i czasem nauki nowych umiejętności. Kto wie, czy zdolność zrobienia dobrej fotografii albo przyrządzenia wyśmienitego sushi nie zaowocuje w przyszłości ciekawą znajomością.

Autorka: Joanna Doktorska

Chwile, w których rani nas osoba, którą kochamy, należą do najbardziej trudnych momentów w życiu. Uczucia i emocje, które się wówczas pojawiają są szczególnie trudne: żal, smutek, poczucie bycia skrzywdzonym. Zadajesz sobie pytanie, dlaczego właśnie Ciebie to spotkało. Przecież naprawdę miałeś dobre intencje: chciałeś stworzyć szczęśliwy związek, dać partnerowi wiele miłości i wspólnie spędzonych, szczęśliwych chwil. Byłeś także pewien uczuć drugiej strony. Czułeś, że dostałeś od losu naprawdę wspaniały dar. Nie potrafisz zrozumieć, dlaczego osoba, która zapewniała Cię o swoim uczuciu, tak po prostu sprawiła Ci ból. Wybaczenie to słowo, o którym na początku nawet nie jesteś w stanie pomyśleć. Niektórzy ludzie posiadają trudną sztukę wybaczania i potrafią uwolnić się od negatywnych uczuć w niedługim czasie po doznaniu krzywdy. Są też osoby, które latami noszą w sobie żal i urazę. Jeżeli należysz do tej drugiej grupy, przeczytaj, czym jest i co może zmienić w Twoim życiu wybaczenie.

Spróbuj przyjrzeć się swoim myślom, dotyczącym osoby, która kiedyś wyrządziła Ci krzywdę. Jeżeli nadal żywisz urazę i nie wybaczyłeś, z pewnością myślisz o niej jako o kimś bezwzględnym, pozbawionym empatii, słabym, być może nawet odnajdującym przyjemność w krzywdzeniu innych. Prawda może być jednak zupełnie inna. Pomyśl o początkach znajomości z tą osobą. Czy lubiłeś spędzać z nią czas ? Czy miałeś wrażenie, że rozumie Cię jak nikt inny? A może kiedyś ta osoba sprawiła Ci miłą niespodziankę, która była skierowana tylko i wyłącznie do Ciebie ? Każdy z nas, także ten, który świadomie lub nie krzywdzi drugiego człowieka, posiada zarówno wiele zalet, jak i słabości. Często podejmujemy decyzje pod wpływem chwili, tzn. dlatego, że w danym momencie taki wybór wydaje się najlepszy. Później może okazać się, że nie do końca przewidzieliśmy skutki naszych działań i tym samym zraniliśmy drugą osobę, chociaż nie było to naszym zamiarem. Wbrew powszechnym odczuciom niewiele osób rani z czystą chęcią skrzywdzenia drugiego człowieka. Podobnie jest w związkach uczuciowych: krzywda wyrządzona parterowi nie musi być związana z chęcią zadania bólu. Często osoba raniąca nie zdaje sobie sprawy z tego, iż jej działania wywołały aż tak wielkie emocje u drugiej strony. Spróbuj zatem spojrzeć na człowieka, który sprawił Ci ból jak na kogoś, kto posiada wiele zalet, ale pewnego dnia okazał zwykłą ludzką słabość lub po prostu nie był emocjonalnie dojrzały do podjęcia najlepszej decyzji.

Co daje wybaczenie?               

Być może wydaje Ci się, że w Twoim przypadku wybaczenie jest niemożliwe lub zajmie Ci zbyt wiele czasu. W istocie jednak ta na pozór niewielka zmiana w stylu myślenia i uczuciach może dużo zmienić w Twoim życiu. Oto kilka zalet:

• Prezent dla samego siebie. Czy często odczuwasz dyskomfort, związany z pojawiającymi się w Tobie, negatywnymi emocjami? Czy zamiast cieszyć się życiem i nowymi możliwościami, rozpamiętujesz dawne krzywdy i życzysz źle komuś, z kogo strony spotkała Cię kiedyś krzywda? Spróbuj odpowiedzieć sobie na pytanie, jak wyglądałoby Twoje życie, gdybyś nie miał tych uczuć. Czy cieszyłyby Cię zwykłe, drobne, codzienne rzeczy? Pomyśl, o tym, że w istocie jesteś naprawdę godny tego, aby w pełni przeżywać radość i szczęście.
• Budowanie nowej relacji na szczerych uczuciach. Osoby, które noszą w sobie urazę z przeszłości, często mają problem z wejściem w nowy związek z pełnym zaufaniem. Nie potrafią cieszyć się z relacji, gdyż ciągle podejrzewają, że jeżeli tylko pozwolą sobie zakochać się w drugiej osobie, zostaną znów skrzywdzone. W ten sposób nie dają sobie szansy na kochanie i bycie kochanym. Zbudowanie nowej relacji na podejrzeniach i żalu z powodu krzywd uczynionych przez kogoś innego, jest praktycznie niemożliwe. Nie istnieje coś takiego jak „zakochanie z dozą ostrożności”. Wybaczenie w stosunku do Twojej przeszłości daje Ci zatem szansę na spotkanie na Twojej drodze naprawdę wyjątkowej osoby i stworzenie z nią relacji, o której zawsze podświadomie marzyłeś.
• Uwolnienie energii. Negatywne emocje często blokują życiową energię. Sprawiają, że skupiasz się na myśleniu o niepowodzeniach lub na rozpamiętywaniu ran zadanych przez innych ludzi. Dlatego często czujesz, że nie masz już siły na realizację swoich marzeń, planów i wszystkiego, co było kiedyś dla Ciebie ważne. Wybaczenie wiąże się z zamianą negatywnych emocji na pozytywne czyli takie, które dadzą Ci siłę do wyznaczania nowych celów i dążenia do nich z pasją.

Kroki do przebaczenia

Wiele osób twierdzi, że ich uczucia w stosunku do kogoś, kto ich skrzywdził, są tak silne, iż wybaczenie staje się niemożliwe, pomimo chęci uwolnienia się od negatywnych emocji. Tak naprawdę wybaczenie to pewien proces. Dla jednych jest to dłuższa droga, inni szybko osiągają życiową równowagę. Oto kilka kroków, które mogą pomóc Ci w drodze do przebaczenia:

• Daj sobie czas na żal i smutek. Te uczucia, pomimo iż nieprzyjemne, są całkiem naturalne.  Zaprzeczanie im i udawanie, że wszystko jest w porządku, nie spowoduje, że uczucia te znikną. Ulgę przyniesie Ci tylko wyrażenie ich. Jeżeli masz taką potrzebę, możesz pozwolić sobie na płacz czy smutek. Obiecaj sobie jednak, że ten stan kiedyś minie.
• Przebacz najpierw sobie. Osoby skrzywdzone często oskarżają się o bycie naiwnym, obdarzenie kogoś zbyt dużym zaufaniem  i w zasadzie pozwolenie na skrzywdzenie siebie. Postaraj się zmienić ten tor myślenia i zastanów się, czy będąc całkowicie zamkniętym i nie obdarzając nikogo zaufaniem byłbyś chociaż trochę szczęśliwy? Umiejętność otwarcia się na innych potraktuj jako swoją siłę. Jesteś tylko człowiekiem i mogłeś kiedyś pomylić się, ufając niewłaściwej osobie. Nie zamykając się masz szansę odnaleźć kogoś, kto przyjmie Twoje uczucia i odwzajemni je ze zdwojoną siłą.
• Zmień swój schemat myślenia o osobie, która Cię zraniła.  Jak wspomniano już powyżej, ludzie rzadko ranią innych dla samej „przyjemności” zadania bólu. Często po prostu podejmują decyzję, która pod wpływem emocji i kontekstu sytuacji wydaje im się najbardziej właściwa. Bywa, iż nawet nie zdają sobie sprawy z tego, jak bardzo kogoś skrzywdzili. Pomyśl, że błędy i słabości są wpisane w naturę ludzką. Zastanów się, jakie pozytywne cechy posiada lub posiadała ta osoba: z pewnością pozwoli Ci to spojrzeć na nią jak na zwykłego człowieka.
• Planuj i ciesz się życiem. Najlepszy powrót do codziennego i radosnego życia, to realizacja tych planów, o których samo myślenie sprawia Ci przyjemność. Zrób coś, o czym zawsze marzyłeś i co będzie tylko dla Ciebie np. zapisz się na kurs tańca, wspinaczki lub jedź na wyprawę w swój ulubiony zakątek świata. Odczuwając szczęście z pewnością przestaniesz myśleć o negatywnych zdarzeniach i być może spojrzysz również bardziej przychylnie na kogoś, kto wywołał u Ciebie żal i smutek.
• Porozmawiaj w myślach z osobą, która Cię zraniła lub napisz do niej symboliczny list. Szczera rozmowa z kimś, kto kiedyś Cię zranił, nie zawsze przynosi korzystne skutki. Jest to bardzo bezpośredni powrót do przeszłości, który może spowodować, że Twoje uczucia staną się jeszcze silniejsze. Poza tym osoba, której to dotyczy, może nie zdawać sobie sprawy z faktu, że jej czyny czy słowa wywołały u Ciebie aż taki ból. Widząc jej zdziwienie lub obojętność możesz poczuć się bardziej zraniony. Dobry sposób na wyrażenie żalu i złości to napisanie listu do właśnie tej osoby, którego nigdy nie wyślesz. Możesz w nim opisać swoje wszystkie uczucia i przeżycia. Warto zakończyć list stwierdzeniem, że to, co było jest już przeszłością i teraz wkraczasz z nadzieją w nowy etap. Przebaczenie to proces. Pamiętaj, aby nie robić nic na siłę. Praca nad samym sobą sprawi, że stare uczucia odejdą, aby zrobić miejsce nowemu.

Wybaczenie w związku – kiedy odejść

Pamiętaj, że wybaczenie i zapomnienie nie są tym samym. Wybaczenie ma służyć przede wszystkim Twojemu dobru i emocjom. Zapomnieć to wrócić z powrotem do punktu, w którym krzywda się jeszcze nie pojawiła. Jeżeli Twój partner mówi otwarcie, że żałuje tego, co zrobił lub cierpi z powodu wyrządzonej Ci krzywdy, wtedy być może warto po wspólnych rozmowach, rozpatrzyć kontynuację związku. Jeżeli natomiast bliska Ci osoba zdaje się nie dostrzegać bólu, który Ci zadała, wówczas dla własnego dobra warto zastanowić się, czy trwanie nadal w relacji jest tym, czego pragniesz dla siebie. Miłość czy przywiązanie mogą sprawić, że taka decyzja stanie się niezwykle trudna. Pomyśl jednak, że po przebyciu bólu być może czeka gdzieś na Ciebie nowe szczęście.

Wejście na drogę do wybaczenia, zwłaszcza w stosunku do osoby, która kiedyś była dla nas bardzo ważna, to niezwykle trudny proces, wymagający odwagi i pracy nad sobą. Dla własnego, przyszłego szczęścia, które na początku może jeszcze wydawać się mgliste i niemożliwe, warto jednak zrobić tak dużo, ile tylko można.

Polecana literatura:

1.             Giulianini, A. „O przebaczeniu czyli jak uleczyć duszę”, Wydawnictwo Bratni Zew 2010.
2.             Larsen, E. „Od gniewu do przebaczenia”, GWP, 2000.
                                                                                                                                            Jowita Wójcik, psycholog

Nie jesteś szczęśliwy w związku? Uważasz rozstanie za jedyne wyjście? Ale jak się rozstać? Szukasz dobrego i skutecznego sposobu na rozstanie? Jeżeli Twoja decyzja zapadła i jest po długim zastanowieniu nieodwołalna, przeczytaj nasze porady jak przeprowadzić tę trudną rozmowę i zaplanować perfekcyjne rozstanie. Dlaczego perfekcyjne? Bo skuteczne i najmniej bolesnie dla obu stron.

Mówi się, że dużo łatwiej powiedzieć „witaj” komuś nieznajomemu niż „żegnaj” komuś bliskiemu. Rozstania są nieodłączną częścią naszego życia, dlatego dobrze jest wiedzieć, jak pożegnać się bez łez, bez awantur, bez wyzwisk, a przede wszystkim na dobre. Jak rozstać się z klasą, a do tego skutecznie? Kiedy przychodzi na to odpowiedni czas? Gdzie najlepiej to zrobić? Jak wypełnić pustkę po byłym partnerze? Kiedy w grę wchodzą uczucia, łatwo o bolesne słowa i dramatyczne gesty, w artykule znajdziesz zestaw rad i wskazówek, które pomogą Ci trzymać emocje na wodzy. Dzięki nim uda Ci się nie tylko pożegnać z klasą, ale zachować godność po rozstaniu, zarówno, jeśli to Ty porzucasz, odchodzisz, jak również gdy znajdziesz się po tej drugiej stronie.

Dlaczego boimy się rozstania? Ludzie często odwlekają decyzję o opuszczeniu partnera. Boją się niewygodnych pytań rodziny i znajomych, boją się, że nikogo lepszego nie znajdą, boją się pustki, której nic nie będzie w stanie zapełnić. Strach nie jest tu jednak dobrym doradcą. Oczywistym jest, że często wzbraniamy się przed tym, co nowe i nieznane. Boimy się podejmować ryzyko, ale ten, kto nie podejmuje ryzyka, ten w życiu nic nie osiągnie.
Poza tym, okazuje się, że nie taki diabeł straszny. Linda Brannon w swojej książce Psychologia rodzaju podaje, że badania prowadzone przez Catherine Riessman dowodzą, że zarówno kobiety, jak i mężczyźni cieszą się ze swobody, jaką daje im rozwód. Kobiety czują się uwolnione od dominacji męża, a mężczyźni od oczekiwań żony. Wszystkie badane kobiety znalazły jakiś pozytywny aspekt rozwodu, natomiast 15% mężczyzn nie widziało żadnych plusów w tym doświadczeniu. Kobiety miały częściej objawy depresji, lecz doświadczały wzrostu samooceny i czuły się zaradniejsze dzięki samodzielnemu wykonywaniu obowiązków, które wcześniej należały do męża. Mężczyźni z kolei wyrażali zaskoczenie trudnościami w samotnym życiu, a jednocześnie mówili o satysfakcji wynikającej z wykonywania domowych obowiązków. Zatem rozstanie (i okres bezpośrednio po nim) nie będzie łatwe, ale może ono okazać się bardzo budującym doświadczeniem, nie tylko uwalniającym od pasma udręk, ale i paradoksalnie podwyższającym samoocenę i dającym większe życiowe zadowolenie.

Kiedy podjąć decyzję o rozstaniu? Decyzja o rozstaniu może zostać podjęta z różnych powodów: chorobliwej zazdrości, braku satysfakcji z życia seksualnego, niewierności, przemocy fizycznej i słownej, a najczęściej niezgodności charakterów i odmienności poglądów. Jakikolwiek z tych powodów by nie był, decyzję o odejściu od partnera należy dobrze przemyśleć i podjąć „na chłodno”, a co najważniejsze samemu. Nawet najbliżsi przyjaciele nie wiedzą bowiem, jak jest w Waszym związku naprawdę. To Ty musisz być zdecydowany, że nie chcesz być już z drugą osobą. Jeśli w Twoim związku nie było przemocy, zdrady itp., po czym możesz poznać, że Wasz związek się wypalił, że nie będziecie mogli się porozumieć i nadszedł moment, w którym trzeba położyć kres udręki we dwoje? Czy można wskazać konkretne zachowania partnera, które świadczą o nieuchronnym końcu związku?
Na te pytania postanowił odpowiedzieć amerykański profesor psychologii John M. Gottman, współtwórca Instytutu Małżeńskiego i Rodzinnego w Seattle. Przez szesnaście lat badał on pod różnymi względami około 700 par. W wyniku tych badań wyróżnił on siedem znaków, na podstawie których z ponad 90% skutecznością potrafił przewidzieć, czy dana para będzie ze sobą czy nie.

1. Pierwszy z nich to wzajemne oskarżanie się już na początku rozmowy o swoim związku, co sugeruje, że dana para nie potrafi rozwiązać swoich problemów.
2. Drugi to "cztery zwiastuny rozstania": krytyka, pogarda, postawa obronna i mur obojętności. Jak to wygląda w praktyce? Zacznijmy od tego, że zawsze znajdzie się powód do krytyki wobec drugiej osoby. Jeśli krytyka jest stanem permanentnym, może prowadzić do kolejnego zwiastuna - pogardy. Agresja, ciągłe złośliwości i wyzwiska wpływają na związek tylko i wyłącznie destrukcyjnie, są wyrazem wyładowywania negatywnych emocji na bliskiej osobie, co z kolei skutkuje przyjęciem przez nią postawy obronnej. Partner nie przyznaje się do błędów, nawet jeśli one istnieją, przez co następuje pogłębienie konfliktu prowadzące do kolejnego zwiastuna – muru obojętności. Za tym murem częściej chowają się mężczyźni. Zwiastun objawia się wyłączeniem podczas rozmowy, brakiem aktywnego słuchania, pustym wzrokiem itp., a skutkuje ciągłym oddalaniem się od siebie partnerów.
3. Trzeci znak to zalew negatywnych uczuć. Kiedy wymienione wyżej cztery zwiastuny trwają zbyt długo, stają się tak intensywne, że powodują wstrząs psychiczny. Wówczas koncentrujemy się tylko na tym, żeby bronić się przed stresem spowodowanym atakami partnera. Osoba atakująca również doświadcza negatywnych emocji, gdyż myśli o drugiej stronie tylko w sposób krytyczny i pogardliwy. W ten sposób związek zamienia się w ciągła walkę.
4. Czwarty znak objawia się w mowie ciała przyspieszonym pulsem, szybszym biciem serca, nadmiernym poceniem się. Gdy przynajmniej jedna strona w związku przeżywa stres objawiający się wymienionymi sygnałami, oznacza to, że obcowanie z partnerem odbiera jako zagrożenie, podobne do zagrożenia spowodowanego spotkaniem z dzikim zwierzęciem. Stąd też naturalną reakcją jest dążenie do przerwania tego stanu rzeczy, czyli do ucieczki.
5. Piąty znak to niepowodzenie prób ratowania dyskusji. Stwierdzenia takie jak: „Przestańmy się kłócić”, „Muszę się uspokoić, żeby móc dalej rozmawiać” mogą uratować związek, bo obniżają napięcie między partnerami i sprawiają, że zmniejsza się poziom stresu podczas wzajemnych kontaktów. Jednak gdy starania te przechodzą bez echa, gdy rozmowy między partnerami zdominowane są przez opisane wcześniej cztery zwiastuny rozwodu, zastanów się poważnie nad rozstaniem. Jeżeli tylko jedna ze stron próbuje rozmawiać, a druga ciągle krytykuje, w końcu ta pierwsza zniechęca się i narastają u niej złe emocje.
6. Szósty znak to tzw. zatrucie wspomnień. Ci, którzy widzą swój związek w negatywnym świetle, nie potrafią sobie przypomnieć dobrych chwil, ale także tego, jak razem skutecznie pokonywali trudności. Odbiór rzeczywistości jest przez nich mocno zniekształcony. Często każda ze stron ma swoją wersję wydarzeń, a każda z tych wersji służy do wzajemnych oskarżeń.
7. Siódmy: wycofanie się ze związku. Małżonkowie już się nie kłócą, nie ma między nimi pogardy, w zasadzie nie wykazują wzajemnej aktywności. O swoim związku mówią chłodno, gdyż wycofali się emocjonalnie ze swojego małżeństwa. Teraz mogą się rozwieść albo wybrać życie razem, ale obok siebie.

Jeśli czujesz, że w Twoim związku Ci źle, a ponadto zauważysz wyżej wymienione symptomy może warto na poważnie zastanowić się nad rozstaniem.

• Jak się rozstać? W dobie internetu i komórek, możliwości, żeby powiedzieć „żegnaj” jest naprawdę wiele. Szczególnie wśród młodych osób popularne są rozstania przez telefon, maila i najmniej wyrafinowane - przez SMS i komunikatory, np. Gadu-Gadu. Najgorszym sposobem jest jednak wplątywanie w to osób trzecich, a i takie przypadki się zdarzają. Chyba nie trzeba dodawać, że te metody nie należą do rozstań z klasą. Takie rozwiązania podejmują zwykle osoby niedojrzałe i tchórzliwe. Jeśli już podejmiesz decyzję o rozstaniu, miej odwagę powiedzieć to partnerowi w twarz. Nawet jeśli masz go serdecznie dość, należy mu się odrobina szacunku.
• Gdzie się rozstać? Kiedy już zdecydujesz się, że chcesz zakończyć dotychczasowy związek, wybierz odpowiednie miejsce na spotkanie. Nie polecam mieszkania żadnej ze stron. Głupio będzie, jeśli zechcesz, żeby twój świeżo upieczony ex-partner wyszedł, a on nie będzie chciał tego zrobić. Tobie też nie będzie miło, gdy usłyszysz: „Wynoś się!”. Nie należy również wybierać miejsc, do których razem chodziliście, macie do nich sentyment itp. To tylko może powodować niepotrzebne emocje i łzy. Najlepiej spotkać się na neutralnym gruncie. Na przykład w kawiarni lub w parku, najlepiej w niezbyt zaludnionym miejscu. To nie tylko pozwoli Wam spokojnie porozmawiać, bez uśmieszków ludzi wokół, ale i w razie niekontrolowanego wybuchu drugiej strony, pozwoli Wam nie spalić się ze wstydu.
• Co powiedzieć? Najlepiej prawdę. Powiedz szczerze i spokojnie o swoich uczuciach. Nie rób partnerowi wyrzutów, nie wyciągaj zdarzeń z przeszłości, nie obwiniaj go za rozpad Waszego związku. Może zdarzyć się, że druga strona na wieść o rozstaniu, zacznie mówić o jeszcze jednej próbie, o tym, że się zmieni, że będzie między Wami lepiej. Niestety często są to puste frazesy i nie powinieneś zmieniać swojej decyzji pod ich wpływem. Jeżeli dobrze przemyślałeś swą decyzję, lepiej zakończyć nieudany związek raz na zawsze. Bądź konsekwentny i wykaż się w takiej sytuacji asertywnością.
  Jeśli łączy Was wspólne mieszkanie albo związek małżeński, niestety nie możecie od tak pójść każdy w swoją stronę. Musicie omówić pewne kwestie, niekoniecznie podczas pierwszej rozmowy o rozstaniu, zwłaszcza jeśli zakończy się ona awanturą lub wybuchem płaczu. Daj partnerowi parę dni na ochłonięcie i umów się z nim na omówienie łączących Was kwestii. Najlepiej zrób sobie listę rzeczy do ustalenia i zapamiętaj ją. Czytanie z kartki może niepotrzebnie urazić drugą osobę. Staraj się jak najszybciej osiągnąć kompromis. Możesz też pierwszy przedstawić swoją propozycję podziału majątku czy spłaty kredytu. Wtedy rozmowa powinna mieć sprawniejszy przebieg. Oczywiście, że spotkania w takich sprawach powinny ograniczyć się do niezbędnego minimum.
• Jak wypełnić pustkę? Świeżo po rozstaniu, zarówno strona porzucająca, jak i porzucana może dojść do wniosku, że jednak ciężko jej żyć samotnie. Często przynosi to fatalne w skutkach zachowania, jak szukanie kontaktu z byłym partnerem czy rzucanie się w wir przygodnych znajomości.

CZEGO NIE POWINIENEŚ ROBIĆ?

• Nie szukaj kontaktu z Ex na siłę! Niektórzy zupełnie nie radzą sobie z nagłą pustką i zachowują się w sposób, pozbawiający ich godności, np. poprzez usilne podejmowanie prób kontaktu z byłym partnerem. Aranżują przypadkowe spotkania w okolicach jego domu, pracy, w miejscach, które odwiedza. Do tego dochodzą telefony (często głuche, z zastrzeżonego numeru, o dziwnych porach) oraz SMS-y „przez pomyłkę”, „z przyzwyczajenia”. Nie łudź się, że przypominając o sobie kilka razy dziennie, Twój/ Twoja Ex do Ciebie wróci. Wzbudzisz w byłym partnerze raczej zniecierpliwienie i złość. Tobie też po pewnym czasie będzie wstyd za takie zachowanie.
• NIE OBNOŚ SIĘ ZE SWOIM NASTROJEM! Zachowaj umiar i rozsądek. Daruj sobie (przynajmniej na jakiś czas) wrzucanie na portal społecznościowy, na którym jest twój ex, zdjęć z imprez, które mają na celu pokazanie mu, jak świetnie potrafisz się bez niego bawić. Jeśli cierpisz, powstrzymaj się od wypisywania w internecie dziwacznych tekstów typu: moje życie straciło sens. Zyskasz nie tylko w oczach byłego partnera, ale i Waszych wspólnych znajomych.
• Nie łudź się, że przyjaźń między Wami jest możliwa (od razu po rozstaniu)! Oderwij się od byłego partnera raz na zawsze, a przynajmniej na długi czas. To bardzo trudny krok, ale pozwoli Ci szybciej dojść do siebie po nieudanym związku. Znam osoby, które po zerwaniu ciągle zachowywały się jak para, tylko bez okazywania sobie czułości. Chodziły razem na zakupy, do kina, jadły wspólnie obiad. Gdy jedna ze stron kogoś poznała, druga miała o to pretensje. A przecież od dawna tak naprawdę nie byli razem. Powstrzymaj się od próby nawiązywania lub utrzymania przyjaźni ze ex-partnerem. Niepotrzebnie przedłuża to proces rozstania i udziwnią Waszą relację.
• NIE BAW SIĘ INNYM CZŁOWIEKIEM! Niektórzy na pocieszenie po nieudanej znajomości starają się znaleźć kogoś na chwilę. To ma im udowodnić, że atrakcyjni, pociągający, wartościowi. Spotkałam się z różnymi określeniami osoby „na pocieszenie”. Nazywa się ją np. „trampoliną” albo bardziej brutalnie - „klinem”. Porównanie nieudanego związku do kaca może i ma rację bytu, ale człowieka do klina raczej nie. Chyba nie chciałbyś być dla kogoś „klinem”, prawda?
• NIE UCIEKAJ OD DOTYCHCZASOWEGO ŻYCIA! Niektórzy próbują uciekać od nieudanego życia poprzez ucieczkę do innego miasta. Czy to dobre rozwiązanie? Spalenie za sobą wszystkich mostów nie zawsze wychodzi na dobre. Świeżo po rozstaniu potrzebujemy kontaktu z bliskimi nam osobami, z przyjaciółmi, z rodziną. W obcym mieście będziemy zupełnie sami, co tylko powiększy naszą pustkę po stracie bliskiej osoby.
• NIE SZUKAJ ZAPOMNIENIA W ALKOHOLU! Unikaj alkoholu i innych środków odurzających i wyskokowych imprez. To nie tylko niebezpieczne dla zdrowia, ale również dla twojej dumy i honoru. Po alkoholu łatwiej chwytamy za telefon i dzwonimy do byłego partnera/partnerki.

CO MOŻESZ ROBIĆ?

• DAJ SOBIE CZAS NA ŁZY! Wielu ludzi, zwłaszcza mężczyzn, uważa, że rozpaczanie jest oznaką słabości. Takie osoby na zewnątrz starają się nic po sobie nie pokazywać, sprawiają wrażenie, że rozstanie nie zrobiło na nich najmniejszego wrażenia. Tak naprawdę jednak często cierpią i zagłuszają w sobie żal, smutek i gniew. Pozwól sobie popłakać, tak, tak, Was też się to tyczy Panowie! Ciągłe tłumienie negatywnych emocji może się objawić w końcu dolegliwościami psychosomatycznymi (np. bóle głowy czy wrzody). Może to wydawać się dziwne, ale staraj się także kontrolować swój smutek – np. kiedy przychodzisz do pracy powiedz sobie, że teraz czas na obowiązki.
• ZAJMIJ SIĘ SOBĄ! Wszystko, co do tej pory robiłeś/aś kręciło się wokół partnera? Ciesz się! W końcu możesz zająć się sobą! Znajdź sobie zajęcie, realizuj swoje pasje – po prostu zacznij cieszyć się życiem. Nie odmawiaj przyjaciołom, jeśli chcą Cię wyciągnąć z domu, nawet jeśli kompletnie nie masz na to ochoty. Poza tym zawsze możesz ich zaprosić do siebie. W sprawdzonym towarzystwie łatwiej pokonać najtrudniejsze chwile.
• ZRÓB LISTĘ WAD PARTNERA! Wiele osób po rozstaniu stawia ex-partnera w lepszym świetle, niż jest w rzeczywistości. Wracają dobre wspomnienia, a kłótnie idą w niepamięć. Wtedy często pojawia się myśl: a może spróbować jeszcze raz, przecież byliśmy kiedyś tacy szczęśliwi. Aby uniknąć takich sytuacji, sporządź pewnego dnia listę wad twojego byłego partnera i czytaj ją w chwilach, gdy najdzie Cie ochota na powrót. Być może to ostudzi nieco twoje mocje.
• NAPISZ LIST DO BYŁEGO PARTNERA I … NIE WYSYŁAJ GO! Znana psychoterapeutka - Doris Wolf proponuje napisanie listu do byłego partnera, w którym każde słowo zaczyna się od „Żegnam się z...”. Należy wymienić nie tylko negatywne cechy, ale i te pozytywne. Listu nie należy wysyłać, ma być on ujściem dla emocji, pomocą w zrozumieniu, że Wasz związek już się zakończył.
• ZRÓB LISTĘ SPRAW DO ZAŁATWIENIA! Inną propozycją Doris Wolf jest zrobienie listy spraw, które musisz załatwić, by przejąć życie w swoje ręce. Powinna ona zawierać takie rzeczy jak: otwarcie własnego konta, znalezienie nowego mieszkania, zmiana umowy najmu itp. Wyznacz sobie nagrodę, za każdy zrealizowany punkt. To powinno Cię bardziej zmobilizować.
• ZRÓB WIELKIE PORZĄDKI! Pozbądź się z mieszkania rzeczy, które przypominają Ci partnera. Oczywiście w pierwszych dniach po rozstaniu, może kojarzyć z nim dosłownie wszystko. Nie popadaj w przesadę i nie wyrzucaj np. fotela, na którym często siedział. Usuń podarunki od niego/od niej, wspólne zdjęcia itp. Najlepiej schowaj wszystkie te rzeczy w pudło i wynieś. Nie wyrzucaj ich, kiedyś możesz tego żałować. Możesz też zmienić pewne elementy wystroju wnętrza. To pozwoli Ci zrozumieć, że zaczął się nowy etap w Twoim życiu.

Jeśli czujesz się nieszczęśliwy w obecnym związku, zastanów się poważnie nad jego zakończeniem. Warto podejmować ryzyko, gdyż bycie samemu nie zawsze oznacza bycia samotnym, natomiast samotność we dwoje zawsze boli najbardziej. Zgadzając się na nieudany, duszący czy wręcz destrukcyjny związek, zgadzamy się na życie na pół gwizdka, akceptujemy „podróbkę szczęścia z fabryki na Tajwanie”, jak określiła to pewna polska wokalistka. Miejcie odwagę powiedzieć „NIE” takim podróbkom.

Joanna Doktorska

Jesteś kochanką i cierpisz? Zastanawiasz się, cz trójkąt małżeński to twoje przeznaczenie? Być kochanką żonatego mężczyzny to ogromny ciężar. To znaczy być  kobietą mężczyzny, który nie jest Twój i którego nie możesz mieć. Czasem wydaje Ci się, że wszystko jest w porządku. Nie jesteś singlem, masz przy sobie mężczyznę, który obsypuje Cię komplementami i mówi, jak bardzo Cię kocha. Spędzacie razem romantyczne wieczory, czasem wyjedziecie gdzieś na kilka dni. Pomijając kilka „szczegółów” powinnaś czuć się jak najszczęśliwsza kobieta na świecie. Jednak trójkąt małżeński to jednak nie to samo co różowe okulary. To ból samotności tych szczegółów, które nie pasują do waszego "nieba na ziemi".

Te „szczegóły” to osobne święta, które on spędza ze swoją rodziną, nagle i chłodno urwane rozmowy telefoniczne, gdy do pokoju wchodzi jego żona lub Twój numer w jego komórce, zapisany pod nazwą „Piotr”. Zgadzasz się na te wszystkie „drobne przykrości” myśląc, że w ten sposób walczysz o Wasz związek. I tylko czasami nachodzą Cię myśli, że prawdziwa miłość ma zupełnie inne barwy. Nie wiesz nawet, kiedy TO się stało: kiedy stałaś się kochanką żonatego mężczyzny.

Rola kochanki to nie przypadek.

Richard Tuch, znany psycholog i psychiatra, uznaje sytuację, w której wolna kobieta wiąże się z żonatym mężczyzną za syndrom, mający głębokie podłoże. Oznacza to, że niektóre kobiety mogą posiadać predyspozycje, ukształtowane na podstawie wcześniejszych życiowych doświadczeń, do trwania w relacji, którą uznają za miłość, ale która jednocześnie przynosi im cierpienie. Zazwyczaj towarzyszy im poczucie pewnego rodzaju „braku mocy”, które nie pozwala postępować zgodnie z wewnętrznym pragnieniem dawania i otrzymywania miłości w pełni.

Rola kochanki: dlaczego ja?

Istnieje kilka przyczyn, dla których kobieta staje się kochanką i nie rezygnuje z relacji, pomimo własnego cierpienia:

1. Nieuświadamiane problemy w sferze poczucia własnej wartości. Jest to najczęstsza przyczyna trwania w roli kochanki. Związek z żonatym mężczyzną może być próbą udowodnienia sobie bycia „lepszą” od innej kobiety (w tym przypadku żony partnera). Jeżeli mężczyzna wiąże się z inną partnerką niż ta, której przysięgał wierność do końca życia, może to stanowić dla niektórych kobiet naprawdę silny czynnik zwiększający poczucie własnej wartości. Docierając głębiej, warto zauważyć, że problemem jest tutaj poszukiwanie samoakceptacji i poczucia bycia wyjątkowym nie w sobie, lecz w oczach innych, szczególnie tych, których uwagę i uczucie, tak jak żonatych mężczyzn, na pozór trudno jest zdobyć.

2. Strach przed bliskością. Nawet jeśli żonaty mężczyzna nieustannie zapewnia swoją nieślubną partnerkę o niegasnącym uczuciu z jego strony, to związek taki, dopóki pozostanie w starym układzie, nie będzie pełny, tzn. uwzględniający właściwą relację uczuciową i  zaangażowanie obu stron. Nie zmienia tego fakt, że mężczyzna idąc na spotkanie z kochanką, np. ściąga obrączkę. Brak jest także typowej dla pełnego związku ciągłej troski o partnera np. wiedzy, gdzie obecnie przebywa, czy bezpiecznie wróci do domu itp.. Jest to zatem „idealna” sytuacja dla kobiet, które boją się szczerego zaangażowania i bliskości. Taki „idealny stan” wymaga jednak bardzo dużego kompromisu, ponieważ brak prawdziwej bliskości nie pozwala na doświadczenie rzeczywistego szczęścia i poczucia bezpieczeństwa w relacji z drugą osobą.

3. Emocjonalne uzależnienie. Wiele z kobiet, pełniących w relacji rolę kochanki, ma poczucie, że nie jest w stanie odejść ze związku, gdyż wówczas ich emocjonalny świat rozpadnie się na kawałki. Osoby takie, czasem na skutek wcześniejszych negatywnych doświadczeń z dzieciństwa lub poprzednich związków, odczuwają wysoki poziom potrzeby doznawania opieki i czułości. Owszem, uczucia takie można zaspokoić w związku z mężczyzną, który będzie na „wyłączność”. Dosyć często jednak kobiety dowiadują się o tym, że pełnią rolę kochanki (tzn., że ich mężczyzna jest żonaty) w momencie, gdy są już emocjonalnie zaangażowane lub na samym początku trwania relacji tłumaczą sobie, że będzie to tylko nic nie znacząca, chwilowa znajomość. Obawa przed samotnością i trudnymi emocjami sprawia, że kobiety te decydują się przez długie lata pozostawać w tego typu związku.

4. Wiara w to, że istnieje tylko jedna połówka. Wewnętrzne pragnienie, aby odnaleźć swojego „królewicza z bajki” i być z nim do ostatnich dni, dotyczy wielu kobiet. Wiąże się ono z marzeniem, aby moja miłość była wyjątkowa i silniejsza od wszystkich innych. Dla obserwatora z zewnątrz związek kobiety z zamężnym mężczyzną może wydawać się bardzo daleki od tego ideału. Zupełnie inna jest jednak perspektywa kobiet uwikłanej w taką relację: postrzega ona swoją sytuację jako konieczność walki o wielkie uczucie. Wszelkie działania czy też wyrzeczenia, które ponosi w wyniku przyjęcia roli kochanki dodatkowo wzmacniają jej zaangażowanie, ponieważ jak wiadomo im więcej wysiłku wkładamy w pewną wartość czy czynność, tym bardziej staje się ona dla nas cenna.

Czy można wyjść z roli kochanki?

Tylko niektóre związki samotnych kobiet z żonatymi mężczyznami kończą się szczęśliwie, tzn. mężczyzna kończy swoje naprawdę nieszczęśliwe małżeństwo i jest na wyłączność nowej partnerki. Częściej jednak dochodzi do sytuacji, w których kochanki długie lata pozostają w ukryciu, nieustannie słuchając zapewnień, że „rozwód już niedługo” .

Jeżeli zatem znalazłaś się w takiej relacji i coraz częściej czujesz się nieszczęśliwa, pamiętaj, że nie jest to Twoje przeznaczenie. Możliwe jest opuszczenie roli kochanki i po odbyciu pracy nad sobą odnalezienie prawdziwego, niezakłamanego szczęścia.

Oto kilka wskazówek:

• Zastanów się jakie jest i z czego wynika Twoje poczucie własnej wartości. Wiele osób z nie do końca prawidłową samoakceptacją w ogóle nie uświadamia sobie tego problemu. Czy w dzieciństwie często uczono Cię, że wartość człowieka polega na byciu lepszym od innych? Czy czujesz się dowartościowana dopiero wówczas, gdy potwierdzą to słowa lub czyny innych ludzi? Jeżeli odpowiedzi na tego typu pytania są twierdzące, spróbuj popracować nad właściwym poczuciem własnej wartości z pomocą specjalisty lub fachowej literatury.

• Zdefiniuj słowo „miłość”. Kobiety pełniące rolę kochanki często uciekają od pełnej, głębokiej refleksji na ten temat. Mają poczucie, że związek, w którym są, cechuje wiele wyznaczników prawdziwego uczucia: namiętność, czułość, poświęcenie dla drugiej osoby. Odpychają jednak od siebie myśl, że jedną z najważniejszych cech szczerego, dającego szczęście uczucia jest posiadanie partnera na wyłączność i pełna jawność tego faktu wobec siebie i świata zewnętrznego. Zastanów się zatem, czy Twoja definicja miłości zawiera również wyrzeczenia, które przynoszą Ci cierpienie?

• Przypomnij sobie, kim byłaś zanim weszłaś w rolę kochanki. Jak często się wtedy uśmiechałaś? Czy marzyłaś o prawdziwej miłości? Co lubiłaś robić? Uświadom sobie, że Twój świat nie rozpadnie się na kawałki, jeżeli odejdziesz z niezdrowej relacji. Wizualizacja tego, kim byłaś przed wejściem w relację z żonatym mężczyzną pozwoli Ci przypomnieć sobie, jakie są Twoje prawdziwe wartości, cele i marzenia.

• Nie ograniczaj swojego życia do relacji z partnerem. Kobiety uwikłane w romans w mężczyzną mają tendencję do zamykania się w czterech ścianach i czekania na telefon lub jakikolwiek inny znak od ukochanego. Pamiętaj, że Twoje życie jest dużo bogatsze. Spędzaj dużo czasu z przyjaciółmi, nawiązuj nowe znajomości i pielęgnuj swoje hobby.

Wieloletnia rola kochanki żonatego mężczyzny z pewnością nie jest łatwą drogą. Jeżeli taki typ relacji przynosi cierpienie, z pewnością nie można nazwać jej miłością. Każda z nas zasługuje na to, by mieć mężczyznę na wyłączność. Ty także masz szansę, by teraz zagrać w swoim życiu kolejną rolę Szczęśliwej Partnerki.

Literatura:

Tuch, R., „A single woman-married man syndrome”, Aronson 2000

                                                                                                                                      Autor:

                                                                                                                                      Jowita Wójcik, psycholog

                                                                                                                                      (red. zespół MyDwoje.pl)

Od dłuższego czasu prowadzisz swoje uporządkowane, ale i pełne rozmaitych zajęć życie. Wiesz do czego dążysz, spełniasz swoje marzenia. Otacza Cię grupka przyjaciół, z którymi czujesz się najlepiej, i na których możesz zawsze liczyć. Związek? Być może kiedyś myślałeś o tym. Jednak życie w pojedynkę bardzo Cię pochłonęło, a na Twojej drodze długo nie pojawiał się nikt, kto mógłby sprawić, że chciałbyś cokolwiek zmieniać. Właściwie to zacząłeś już myśleć, że taki stan może trwać już zawsze: nie każdy musi mieć partnera a życie singla może okazać się naprawdę interesujące. I naglę spotkałeś Ją lub Jego: osobę, przez którą pojawiła się w Twojej głowie myśl, że Twoja samowystarczalność nie oznacza jednak pełnego szczęścia. Jeżeli jednak On lub Ona miałaby zagościć na dobre w Twoim życiu, wiązałoby się to z wieloma zmianami. Wahasz się, odczuwasz tak wiele obaw, iż momentami jesteś zdecydowany zakończyć tę relację i z udawanym spokojem powrócić do poprzedniego stanu. Wiesz jednocześnie, że taka ucieczka mogłaby się okazać dla Ciebie raniąca. Przeczytaj, jak możesz sobie pomóc, jeżeli po długim okresie bycia singlem pojawia się w Twoim życiu ktoś, z kim chcesz stworzyć związek.

Twoje obawy

Nazwanie po imieniu własnych obaw to pierwszy krok ku temu, aby sobie z nimi poradzić. Czasami bezpodstawne obawy wywołują w nas tak wiele lęku, iż rezygnujemy z jakiegoś ważnego dla nas działania. Warto również o swoich lękach opowiedzieć osobie, której ufamy, i która zna nas na tyle, by móc udzielić obiektywnej porady. Oto jakie najczęstsze wątpliwości mogą mieć osoby, które wchodzą w związek po długim okresie bycia singlem:

• Czy będę musiał zrezygnować z tego, co lubię? Zapewne przez długi czas bycia singlem odkryłeś bardzo wiele interesujących dla Ciebie zajęć, niesamowitych filmów i książek czy też najsmaczniejszych na świecie potraw. Obawiasz się, iż teraz będziesz musiał z tego zrezygnować, gdyż całe Twoje życie wypełni nowa osoba. Nic bardziej błędnego. Jeżeli Wasze uczucie jest prawdziwe, ukochana czy ukochany zaakceptuje Cię właśnie takim jakim jesteś, łącznie z tym, co lubisz robić. Osoby w związku nie muszą mieć tych samych zainteresowań: ważne jednak, aby szanować pasje drugiej strony i wspierać w działaniach ku realizacji marzeń. Pomyśl też o tym, jak wspaniałe może być pokazywanie tego, co najbardziej lubisz, osobie, którą kochasz: niewykluczone, że zarazisz ją jednym ze swoich zainteresowań lub odwrotnie: być może dzięki partnerowi spojrzysz inaczej na pewne rzeczy lub odkryjesz coś zupełnie nowego, fascynującego.

• Czy jestem w stanie dać mojemu partnerowi szczęście? Jak wiadomo związek partnerski to swoista wymiana i równowaga pomiędzy dawaniem i braniem. Dawanie ma tutaj szczególny wymiar, wynika bowiem z uczucia do drugiej osoby. Jeżeli długo nie tworzyłeś związku, być może dawanie wydaje Ci się trudne: nie jesteś pewien, czy to, co dajesz w pełni satysfakcjonuje Twojego partnera. Nie staraj się robić niczego na siłę. Dawanie siebie drugiemu człowiekowi powinno wypływać z wewnętrznej radości bycia razem, a nie z przymusu lub obaw. Na początku daj tyle, ile jesteś w stanie: gdy uczucie do drugiej osoby będzie się rozwijało, sam z wielką radością będziesz chciał dawać coraz więcej. Jeżeli natomiast nie jesteś pewien, czego pragnie i jakie ma oczekiwania druga strona, spróbujcie porozmawiać razem o swoich potrzebach.

• Co stanie się, jeżeli ten związek okaże się pomyłką? Osoby, które przez długi czas pozostają samotne, to często jednostki o dużej wrażliwości emocjonalnej. Odrzucają możliwość stworzenia związku w strachu przed porażką. Wolą wieść swoje uporządkowane, przewidywalne życie, w którym istnieje małe prawdopodobieństwo, że zostaną zranieni. Jeżeli jednak spotykają kogoś, wobec kogo pozwalają sobie na obnażenie uczuć, wówczas pojawia się pragnienie zmiany dotychczasowego życia połączone ze strachem przed porażką i zawodem. Jeżeli przeżywasz taką mieszankę uczuć, powinieneś pamiętać, że stworzenie związku niemal zawsze wiąże się z pewnym ryzykiem. Podejmując je, nie skazujesz się na porażkę, lecz walczysz o to, co jest dla Ciebie najważniejsze. Upadki w związkach nie zdarzają się po to, aby kogoś pogrążyć, lecz aby pokazać mu, jak ważną rolę w jego życiu odgrywa miłość do drugiego człowieka.

Jeżeli nie budowałeś związku, pamiętaj, że niepewność i lęk, który obecnie odczuwasz, są całkowicie uzasadnione. Nie oznacza to jednak, że powinieneś się poddać i nie walczyć o to, co jest Ci przeznaczone, czyli o pełnię życia z drugą osobą. Oto kilka wskazówek, które być może okażą się pomocne we wstępnym etapie związku.

*Poznawaj nową osobę.  Być może partner, który powoli wchodzi w Twoje życie, wydaje Ci się czasem niezrozumiały, próbujesz odczytać różne wskazówki z jego zachowania, ale i tak nie jesteś pewien. Obawiasz się również, że nie spełniasz jego potrzeb, nie wiesz, jak sprawić, aby czuł się szczęśliwy. To naturalne, zazwyczaj niewiele wiemy o drugim człowieku, jeżeli nie zaczniemy z nim po prostu rozmawiać oraz przeżywać wspólnie pewnych emocji. Nie bój się zadawać pytań. Nie świadczy to o Twoim braku wyczucia. Druga strona poczuje się doceniona i ważna, jeżeli zobaczy, że troszczysz się o jej potrzeby. Rozmowa jest również dobrym rozwiązaniem na wszelkiego rodzaju nieporozumienia czy też niezrozumienia zachowania ukochanej osoby. Jeżeli zachowałeś się wobec partnera w sposób, którego wolałbyś uniknąć i wynikało to z Twojego braku poczucia pewności siebie w nowej sytuacji, po prostu powiedz o tym.

*Bądź sobą. Być może masz wrażenie, że długi okres pozostawania w stanie singla sprawił, że nie potrafisz już być dobrym partnerem. Dlatego myślisz, że powinieneś się bardzo starać, aby pokazać, że naprawdę nie jesteś gorszy od innych. Pamiętaj jednak, że Twój Partner wybrał Cię, aby być z Tobą takim, jakim jesteś naprawdę a nie „udawanym” czy też „ulepszonym”. Związek to nie wyścig, w którym należy zrobić wszystko, aby pokazać się z jak najlepszej strony. Nikt z nas nie jest idealny, ale za to każdy ma szansę znaleźć swoją nieidealną drugą połówkę.

*Przyjmij do wiadomości, że związek to coś więcej niż radosne uniesienia.  Jeżeli boisz się porażki, to każdą oznakę nawet błahego nieporozumienia pomiędzy Tobą i Twoim Partnerem traktujesz jako oznakę końca Waszej relacji. Tymczasem każdy związek uczuciowy składa się z ciągłych wzlotów i upadków. Nieporozumienia i kłótnie służą temu, aby lepiej się poznać oraz zbliżyć do siebie dzięki znalezieniu wspólnego rozwiązania. Dlatego nie zawsze staraj się przekonać drugą stronę, że to Ty masz rację, nawet jeżeli jesteś tego pewny. Pomyśl, że on czy ona również odczuwają określone emocje, które każą im przyjąć określony punkt widzenia. Staraj się zrozumieć uczucia kierujące partnerem oraz wytłumacz mu źródło swoich emocji. Kiedy już nauczycie się zasad konstruktywnej kłótni, z dnia na dzień Wasza relacja będzie się stawała coraz silniejsza.

*Ciesz się związkiem. Pamiętaj, że w relacji z drugim człowiekiem, w tym ukochaną osobą, najważniejsze jest to, aby umieć odczuwać radość z łączącej Was więzi. Dlatego przestań myśleć o tym, co może się nie udać i skup się na tym, dzięki czemu obecnie odczuwasz największe szczęście. Odkrywaj w partnerze nowe, fascynujące rzeczy, dzielcie się swoimi pasjami. Skup się na teraźniejszości. Nikt nigdy nie odbierze Ci tych chwil, które przeżywasz obecnie. Daj sobie prawo do odczuwania radości jednej chwili i głośnego, radosnego śmiechu, dzielonego z drugą osobą. Prawdą jest, iż wiele osób nie lubi zmian we własnym życiu. Dążymy ku temu, aby stworzyć sobie swój własny spokój, uporządkowany świat, w którym nic nie może nas zaskoczyć ani skrzywdzić. I czasem nie wiemy, jak wiele możemy stracić, kiedy żyjąc w tym świecie odmawiamy sobie prawa do tego, co jest naszym największym przeznaczeniem: dzielenia życia z drugą osobą.

Związek z kobietą po przejściach, z mężczyzną po przejściach, którzy zebrali swoją miłośna lekcję od życia nie jest łatwy. Twój nowy partner ma swoją przeszłość. Zaakceptuj to. Już od dzieciństwa karmimy się bowiem schematem, zgodnie z którym w dorosłym życiu poznamy osobę, która będzie jedyna i tylko dla nas. Dziewczynki marzą o pięknym księciu, który się nimi zachwyci i do końca życia będzie strzegł je przed złem całego świata, a chłopcy myślą, że gdzieś tam czeka tylko ta jedna i wyjątkowa. Niestety życie często pisze inne scenariusze. Może się okazać, że pokochana przez nas osoba już kiedyś spotkała księcia czy księżniczkę, której przysięgała miłość aż po grób. Niestety po jakimś czasie bajka okazała się złudna, więc książę i księżniczka rozstali się i wyruszyli na poszukiwanie nowego szczęścia. I to właśnie ty spotkałeś i pokochałeś jedno z nich. I zastanawiasz się, czy to możliwe aby stać się drugim „jedynym”. Innymi słowy: czy związek z partnerem po przejściach ma szansę na powodzenie?

Zidentyfikuj swoje obawy

Być może masz po prostu ogólne wrażenie, że „nie powinno się” wiązać z kimś, kto ma za sobą skomplikowaną emocjonalnie przeszłość (np. rozwód). Jest to tylko pewien schemat, który może bardzo przeszkadzać, jeżeli już pokochałeś tę osobę. Spróbuj uszczegółowić swoje obawy. Jeżeli wiesz, czego się boisz, wówczas będziesz mógł bardziej racjonalnie zastanowić się, czy Twoje obawy są słuszne oraz jak możesz z nimi walczyć.

Oto czego najczęściej boją się osoby budujące związek z partnerem „po przejściach”:

• Niedojrzałość nowego partnera. Jeżeli zakończył się związek tak ważny jak małżeństwo, to znaczy, że jedno z parterów, lub najczęściej oboje popełnili błędy lub woleli się rozstać niż walczyć pomimo trudności. Zastanawiasz się, co się stanie, kiedy to Wasz związek będzie przeżywał kryzys? Czy Twój partner tym razem będzie chciał walczyć? Czy wyciągnie wnioski z poprzednich błędów i wykaże się dojrzałością na tyle, aby nie uciekać przed problemami?
• Porównania.  O byłym mężu/żonie swojego obecnego partnera możesz myśleć, że z był/-a to wyjątkowa osoba, skoro Twój obecny wybranek podjął kiedyś decyzję, aby spędzić z nią całe życie. Zastanawiasz się, czym było to coś, co zachwyciło wówczas Twojego partnera. Czy były to doskonałe umiejętności kulinarne, niezwykła wrażliwość na sztukę a może znakomity styl ubierania się? Przypuszczasz, że w pewnych dziedzinach życia możesz nie być tak doskonały jak były mąż/ żona i stąd pojawia się silny lęk przed raniącymi porównaniami ze strony partnera.
• Obawa przed byciem jedynie „dodatkiem”. Może się zdarzyć, że Twój obecny partner ciągle utrzymuje kontakty z byłym współmałżonkiem ze względu na np. dzieci lub wspólne kwestie finansowe. Dlatego czasami wydaje Ci się, że nie jest dla Ciebie na wyłączność. Bywają sytuacje, w których być może bardzo go potrzebujesz, lecz on jest nieobecny ze względu na konieczność poświęcenia czasu sprawom z przeszłości. Z tego powodu możesz czuć się czasami niczym „piąte koło u wozu”: ktoś kto po prostu przeszkadza i nie bardzo pasuje do ułożonej kiedyś układanki.

Czy można odnaleźć drogę do szczęścia?

Jeżeli Twój partner odniósł już kiedyś porażkę w życiu emocjonalnym i ma za sobą znacznie bardziej traumatyczne przeżycia niż Ty, nie oznacza to, że nie potrafi już zbudować dobrego związku. Gotowość do nowego uczucia zależy tutaj od kilku czynników:

• Dojrzałości partnera: jak wiadomo porażki, które ponosimy w życiu, mogą stać się dla nas szansą do zbliżenia się do czegoś naprawdę dobrego, jeżeli tylko potraktujemy je jako lekcje i wyciągniemy wnioski z przeszłości. Jeżeli Twój partner zdążył już przeanalizować, jaka była jego rola w przeszłych związkach, istnieje duża szansa, że jego nowa wewnętrzna siła uchroni Wasz związek przed wieloma niszczącymi konfliktami;
• Gotowości do zbudowania nowego, poważnego związku. Oznacza to zaakceptowanie odrębności nowej osoby. Innymi słowy, ma to miejsce wówczas, gdy Twój partner nie szuka w Tobie cech osoby, z którą kiedyś tworzył związek i nie porównuje Cię do niej czy też nie próbuje zmieniać. Rozumie, że możesz mieć inne przyzwyczajenia czy też ulubione formy spędzania czasu. Dojrzały partner zrozumie, że wejście w nowy związek oznacza budowanie całkiem nowej jakości, a nie powtarzanie tego, co było kiedyś;
• Twojej gotowości do zaufania partnerowi. Jeżeli ciągle masz w głowie schemat, zgodnie z którym mężczyźni, którzy zakończyli bardzo poważny związek, mają trudności w stworzeniu kolejnego, istnieje zagrożenie, że będziesz, nawet nieświadomie przekazywać taką postawę partnerowi. Pamiętaj, że jest to tylko Twoje przekonanie. Budując związek zawsze podejmujesz ryzyko, również z partnerem, który nie ma poważnych doświadczeń. Jeżeli jednak nie obdarzysz drugiej strony prawdziwym zaufaniem, nie znajdziesz szczęścia nawet u boku bardzo dojrzałego partnera.

Jak zbudować szczęśliwy związek?

Niewątpliwie wymaga to pracy obu stron. Pamiętaj, że Twój partner także może przeżywać trudności, walczyć z pragnieniem zbudowania dobrej relacji z Tobą, pomieszanym ze strachem przed kolejną porażką. Oto kilka rad, co możesz zrobić ze swojej strony, aby Wasz związek stopniowo pokonywał przeszkody:

• Nie zadawaj zbyt wielu pytań o przeszłość partnera. Poczekaj na moment, kiedy sam zechce Ci zdradzić szczegóły tego, co miało miejsce w jego życiu wcześniej. Będzie to oznaczało, że czuje się przy Tobie na tyle pewnie, aby opowiedzieć Ci również o tym, przez co kiedyś cierpiał. Zadręczany pytaniami, może odebrać to jako próbę sprawdzenia, czy na pewno jest osobą godną zaufania;
• Nie odrzucaj przeszłości partnera. Być może Twój partner nadal utrzymuje kontakty z osobą, z którą kiedyś tworzył związek ze względu na dzieci czy wspólne interesy. Świadczy to o jego odpowiedzialności za własną przeszłość a nie o braku uczucia w stosunku do Ciebie. Pozwól mu zatrzymać zdjęcia czy pamiątki z przeszłości. W ten zapewnisz partnera o swojej akceptacji i zrozumieniu.
• Mów o tym, co Cię rani. Jeżeli czujesz, że ukochana osoba zbyt często porównuje Cię do swojego byłego partnera lub próbuje wprowadzić do Waszej relacji przyzwyczajenia z poprzedniego związku, powiedz wprost, co czujesz. Ukrywanie swoich uczuć i tzw. „obrażanie się” nie jest dobrym rozwiązaniem: partner może poczuć, że nie potrafi zapewnić Ci szczęścia i tym samym jego poczucie pewności, co do siły Waszej relacji znacznie spada. Mówiąc prawdę o swoich uczuciach, dajesz drugiej stronie wskazówki, w jaki sposób może naprawić swoje błędy i tym samym przyczynić się do wniesienia pozytywnych emocji w Wasz związek;
• Wprowadź przyzwyczajenia do związku, które będą tylko Wasze. Niech będzie to chociażby jedna uroczysta kolacja w tygodniu lub wspólne czytanie książki. Takie ustalenia i wspólne rytuały dadzą Wam obojgu pewność, iż budujecie nowy, wyjątkowy związek, niepodobny do niczego, co było wcześniej.

Zbudowanie dobrego związku z osobą, która już kiedyś była w poważnej relacji, niesie ze sobą ryzyko, ale również ogromną szansę wykorzystania doświadczeń z przeszłości i zamiany dawnej słabości na nową siłę. Jeżeli zdecydujesz się zaufać drugiej osobie, a ona ze swojej strony wykaże się dojrzałością, nawet początkowe przeszkody nie staną na drodze do wspólnego szczęścia.

Jowita Wójcik, psycholog

Konieczność uczestnictwa ojca w procesie wychowania dziecka jest jedną z podstawowych prawd pedagogicznych znanych od najdawniejszych czasów. Do niedawna było to głównie przeświadczenie intuicyjne, natomiast na przestrzeni kilku ostatnich dekad przeprowadzono wiele badań i narodziło się sporo teorii psychologicznych na ten temat. Dzięki temu problem wpływu ojca na rozwój psychiczny dziecka przestaje być ,,mądrością potoczną", a staje się stopniowo coraz lepiej opisanym zagadnieniem przez literaturę naukową.

W miarę dalszego dojrzewania społeczno-moralnego dziecka ojciec przestaje oddziaływać na jego psychikę jako konkretna osoba lecz jako symbol. ,,Moment, w którym ojciec przestaje być konkretną jednostką, staje się zaś symbolem, jest początkiem nowego najważniejszego etapu rozwoju" - pisze amerykański socjolog T. Parsons. Im bardziej dziecko pokocha swego ojca, a tym samym przyswoi sobie jego poglądy i zasady moralne, tym łatwiej wytworzy sobie ,,symbol ojca", który pozwoli mu na właściwe przystosowanie się do warunków życia społecznego. Za tym idzie właściwe tworzenie w przyszłości relacji z innymi, cenionymi przez siebie ludźmi.

Natomiast przedstawiciel tzw. nowej psychoanalizy E. Fromm, znaczenie ojca w procesie wychowania dziecka ukazuje analizując cechy miłości macierzyńskiej. Zasadnicza różnica pomiędzy miłością macierzyńską i ojcowską tkwią w tym, że pierwsza z nich jest miłością bezwarunkową, natomiast druga zdeterminowana jest określonymi cechami zachowania się dziecka. Miłość matki nie jest obwarowana żadnym warunkiem, ,,jest szczęściem, spokojem, nie trzeba jej zdobywać, nie trzeba na nią zasługiwać". Miłości macierzyńskiej nie można wywołać ani nią kierować, dlatego choć jest tak ważna dla rozwoju dziecka zawiera również pewne ograniczenia, a mianowicie nie stymuluje rozwoju umysłowego jednostki. Miłość ojcowska natomiast jest uzupełnieniem macierzyńskiej w zakresie stwarzania stymulatorów rozwoju społecznego, ponieważ ojciec będąc pozbawiony tak silnego jak matka związku biologicznego z dzieckiem nie potrafi go kochać tylko dlatego, że jest dzieckiem, a uczucie jego bezpośrednio jest związane ze sposobem zachowania się potomka.

We wszystkich powyższych teoriach występowanie u dziecka potrzeby zdobycia miłości ojcowskiej stanowi dowód dojrzewania dziecka. Chcąc bowiem ją zdobyć dziecko musi stopniowo przezwyciężać swój egoizm. Tylko bowiem tą drogą może się ono zespolić głębokimi więzami uczuciowymi z ojcem, a przez niego ze społeczeństwem. Ojciec staje się dla dziecka pierwszym regulatorem zachowań społecznych, przez jego pryzmat poznaje jednostka podstawowe zasady, z którymi spotka się niebawem jako członek szerszej zbiorowości. Warto w tym momencie podkreślić, że do tego potrzebne jest aktywne uczestniczenie mężczyzny w procesie wychowania potomka, a nie tylko sama jego obecność.

Do prawidłowego rozwoju psychicznego dziecka potrzebne mu jest obcowanie zarówno z matką jak i z ojcem, ponieważ ze względu na naturalne różnice między kobietami, a mężczyznami zaspokajają oni różne potrzeby dzieci. Na przykład zmienność nastrojów u kobiet ukazywana czasami w dowcipach ma również szereg dodatnich stron. Dzięki niej bowiem kobieta zyskuje szerszą od mężczyzn gamę odczuć psychicznych, pozwalając tym samym na lepsze zrozumienie problemów innego człowieka. Ojciec natomiast niezbędny jest w procesie wychowania, ponieważ pozbawiony cyklicznych zmian nastrojów, potrafi lepiej niż kobieta zapewnić w wychowaniu dziecka konsekwentne stosowanie kar i nagród, które jest podstawowym warunkiem zapewnienia dziecku równowagi emocjonalnej.

Różne znaczenie ma udział ojca w wychowania córek, a inne synów. Niepodważalnym jest, że każdy ojciec ma do odegrania wielką rolę w wychowaniu swoich męskich potomków. Wynika to z dwóch prawidłowości dowiedzionych przez współczesnych psychologów i socjologów. Pierwsza z nich polega na tym, że każdy człowiek szybciej przyswaja sobie pewne cechy zachowania się przejawiane przez osobników tej samej płci niż płci odmiennej. Prawidłowość ta widoczna jest przede wszystkim u dzieci, które pozbawione doświadczeń w wielu dziedzinach życia niejako zmuszone są do naśladowania dorosłych. Szczególnie jest to zauważalne w internalizacji wielu ról społecznych związanych z płcią człowieka. Dziecko lepiej je sobie przyswaja, gdy ma możność obserwowania dorosłego człowieka tej samej płci w najróżniejszych sytuacjach życia codziennego. Najlepszą ma ku temu okazję kiedy dorosła osoba tej samej płci uczestniczy w jego życiu rodzinnym. Druga z psychospołecznych prawidłowości, opisana przez T. Parsonsa, zwraca uwagę na to, iż dziecko płci męskiej nie mając w rodzinie odpowiedniego wzorca męskiego zachowania się, często tworzy sobie wypaczony obraz tzw. prawdziwego mężczyzny, który charakteryzuje się nadmierną ilością cech agresywnych. Społeczeństwo niejako samo podpowiada dziecku, że taki obraz jest prawidłowy. To przede wszystkim mężczyźni są żołnierzami, do ich obowiązków należy walka, uprawiają oni szereg sportów o dużym ładunku agresji itd. Dlatego wielu chłopców bycie wartościowym mężczyzną łączy z demonstrowaniem postawy agresywnej. Parsons stwierdził, iż chłopcy wychowywani tylko przez kobiety są bardziej agresywni i bardziej podatni na wykolejenie niż chłopcy, w których wychowaniu bierze czynny udział ojciec, zjawisko to nazywał ,,protestem męskim". Amerykański socjolog wyjaśnia to w ten sposób, iż chłopiec wychowywany wyłącznie przez matkę tworzy sobie wyżej wspomniany spaczony obraz mężczyzny i do niego chce się upodobnić, odrzucając jakiekolwiek naśladowanie zachowania matki, w jego mniemaniu należne tylko kobietom. Dlatego przeciwstawia się wszystkim zasadom, które wpaja mu matka i zachowuje się agresywnie.

Obecność ojca w rodzinie ma także kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozwoju dziewcząt, ich obecność daje dziewczętom możliwość obserwacji u ojców pewnych typowo męskich cech zachowania się, co w późniejszym życiu pozwala im lepiej zrozumieć własnych mężów i synów. Brak takiego kontaktu zmniejsza szansę na pomyślne wywiązywanie się z roli żony i matki dzieci płci męskiej. Córki pomimo wcześniej opisanej prawidłowości na podstawie której wiemy, iż ludzie tej samej płci są szybciej i dokładniej naśladowani, przejmują również wiele cech od swych ojców. Zachowanie się ojca wobec córek ma duże znaczenie przede wszystkim dlatego, iż jest on najczęściej pierwszym mężczyzną, z którym kontaktuje się dziewczynka. Z obserwacji jego zachowania kształtuje ona sobie pogląd na mężczyzn w ogóle. Obcowanie z ojcem pozwala dziecku poznawać psychikę przedstawiciela płci przeciwnej i starać się go zrozumieć co rzutuje na jej późniejszych kontaktach z mężczyznami.

Naśladownictwo, o którym była wcześniej mowa dotyczy również sfery emocjonalnej, która jest niezmiernie ważna dla tworzenia przyszłych więzi rodzicielskich i małżeńskich. Dzieci, które nie miały okazji naśladować emocjonalnie dodatniej postawy ojca, nie będą prawdopodobnie zdolne do obdarzania uczuciem miłości własnych dzieci, mówi się tu o wewnętrznym mechanizmie ,,rozliczania się z otrzymywanych uczuć". Przez naśladowanie ojca szczególnie chłopcy nabywają wzory roli ojcowskiej i zachowań, które się z nią łączą. Śledzenie postępowanie ojca wobec matki, jak również wobec dzieci znajduje później odzwierciedlenie w pełnieniu przez nich roli ojcowskiej we własnych rodzinach. Należy jednak podkreślić, iż warunkiem do skutecznego naśladowania ojca przez syna jest istnienie pozytywnych więzi uczuciowych między nimi. Jeżeli te więzi są ambiwalentne, wzory mogą ulec pewnej modyfikacji, natomiast w wypadku negatywnych więzi, zostaną one odrzucone. Dalszy proces uczenia się roli rodzicielskiej dokonuje się przez tzw. mechanizm modelowania. Ojciec w pewnym momencie życia dziecka (syna) przestaje być dla niego konkretna jednostką, a staje się wzorem roli męskiej i ojcowskiej. Sytuacja ta według psychologów w sposób doskonalszy niż identyfikacja wpływa na uczenie się ról rodzicielskich, ponieważ następuje tu odczytanie znaczeń zachowania ojcowskiego i dostosowania ich do własnej osobowości. Ponadto na tym etapie dziecko zaczyna dostrzegać i oceniać cechy osobowości ojca. Dlatego tak ważne jest, by mogło ujrzeć i identyfikować się z osobą dojrzałą, zrównoważoną emocjonalnie, imponującą mu co doprowadzi do ukształtowania podobnej osobowości u niego samego i pozwoli rozwijać się właściwym postawom rodzicielskim u dziecka.

Wszystkie powyższe teorie potwierdzają jak wielką rolę do spełnienia ma każdy ojciec w procesie wychowania swoich dzieci. Jego nieobecności nie może wynagrodzić sama matka. Dziecko od ojca uzyskuje wiele bodźców do dalszego rozwoju. To ojciec jako pierwszy przybliża dziecku własną postawą podstawowe zasady życia społecznego i tym samym przygotowuje je do życia w szerszej niż rodzina zbiorowości, jaką jest społeczeństwo. Brak ojca jak i, nie należy zapominać, negatywny model ojca bardzo utrudniają nabywanie przez synów prawidłowych postaw i ról rodzicielskich, co łączy się później z problemami w ich własnych związkach i relacjach ze swoimi potomkami. Wielu badaczy podkreśla, że tak jak miłość macierzyńska ma podstawowe znaczenie dla inicjacji rozwoju społecznego dziecka, tak identyfikacja z ojcem jest niezbędna, by dziecko osiągnęło kolejny, wyższy etap rozwoju społecznego i moralnego. Dziecko ulega wpływom ojca szczególnie w takich sferach jak przekonania polityczne i stosunek do pracy zawodowej, ponieważ jest on pierwszym w jego życiu przedstawicielem jakichkolwiek władz politycznych i administracyjnych. Dodatkowo ten ,,przywódca rodziny" bardziej od matek zwraca uwagę na cechy zachowania właściwe poszczególnym płciom i w związku z tym bardziej od matek wywiera nacisk na dziecko, aby postępowało od najmłodszych lat w sposób właściwy dla jego płci. Ponadto K. Pospiszyl przytacza w swojej pracy szereg badań wskazujących na to, że mężowie, którzy w dzieciństwie pozbawieni zostali żywych kontaktów z ojcem, przejawiali wiele symptomów niedostosowania w życiu małżeńskim. Mężczyźni tacy są niezrównoważeni, drobiazgowi, wtrącają się do spraw związanych z prowadzeniem domu i przejawiają mniejszą aktywność płciową. Natomiast badania R. F. Wincha pokazały, że dziewczęta, które przeżywały długie okresy romantycznej miłości, prowadzącej z reguły do małżeństwa łączył bliski związek emocjonalny z ojcem, zaś dziewczęta często zmieniające partnerów nie wykazywały głębszego związku emocjonalnego z ojcem. Badania prowadzone nad skutkiem nieobecności ojca we wczesnym dzieciństwie syna wykazały, iż niemożność naśladowania ojca prowadzi do słabej motywacji osiągnięć, niskiej samooceny, niezdolności do rezygnacji z bieżących nagród dla korzyści, które można osiągnąć w przyszłości. Poza tym brak ojca łączy się ściśle z postawami lękowymi zarówno u dziewcząt jak i u chłopców. Oprócz tego pozbawienie możliwości stałego obcowania dzieci z ojcem o wiele trudniej kształtuje najwyższą pod względem moralnym sferę osobowości człowieka, jaką jest sumienie. Ponadto wg M. Hoffmana nieobecność ojca odbija się szczególnie niekorzystnie na rozwoju moralnym synów. Chłopcy po naruszeniu różnego rodzaju norm i są mniej skłonni do akceptowania upomnień. Nie mniejszy wpływ mają te relacje na kształtowanie odpowiednich postaw u dziewcząt. Poza tym większe niż u kobiet zrównoważenie psychiczne mężczyzn, mające wyraz w bezemocjonalnym osądzie wielu wydarzeń bywa z reguły największym czynnikiem kształtującym psychikę dzieci płci obojga.

Poglądy współczesnych badaczy niewiele się różnią od zaprezentowanych klasyków psychologii i socjologii. Przewijającym się wątkiem w pracach naukowych końca ubiegłego wieku jest między innymi fakt, iż właśnie ojciec jest osobą, która wprowadza dziecko w świat życia społecznego. M. Braun - Gałkowska przekonuje, że ,,dzięki obecności ojca dziecko od razu przyjmuje taki sposób życia jaki jest naturalny dla człowieka, a mianowicie życie w grupie społecznej. Dzięki ojcu wzbogaca się kontakt dziecka ze światem, dzięki niemu uczy się, że w grupie trzeba się liczyć z innymi, nie można żyć dla siebie." J. Rembowski ciągnąc ten wątek ostrzega, że dzieci pozbawione takiego kontaktu nie osiągają nigdy wystarczającej dojrzałości społecznej.

Kolejny problem poruszany w wielu pracach to konieczność obcowania dziecka z osobowym wzorem mężczyzny, ponieważ właśnie poprzez naśladownictwo dzieci uczą się prawidłowo funkcjonować i nabywać wzory roli męskiej, co dotyczy przede wszystkim chłopców. Natomiast dziewczynki w takich kontaktach obserwują typowo męskie zachowania, które umożliwiają im w przyszłości lepiej zrozumieć swoich partnerów i męskich potomków. A. Czapiga podkreśla, że ,,świat, w którym żyjemy, to świat dwupłciowy, a nie tylko kobiecy świat mam, babć, cioć, opiekunek, nauczycielek. W realnym świecie dziecko musi zidentyfikować swoją płeć. Brak wzoru ojca może więc dziecku utrudniać prawidłowe funkcjonowanie w roli związanej z płcią, a w przyszłości uniemożliwiać budowanie prawidłowych relacji z partnerem jak i pełnienie ról rodzicielskich".

Z obszernego tomu pt.: ,,Oblicza ojcostwa" można się dowiedzieć, że matka jest swoistym katalizatorem oddziaływań ojca na dziecko, dziecko mając poczucie bezpieczeństwa płynące od matki, chętnie poddaje się wpływom ojca. Dlatego tak istotne jest, by relacje rozwodzących się małżonków były poprawne i ewentualne wrogie emocje wobec byłego partnera nie odczuwało, niewinne takiego stanu rzeczy dziecko. W przeciwnym razie dziecko, które i tak jest w wyjątkowym dyskomforcie psychicznym, przeżywa głębokie wewnętrzne rozdarcie wobec, którego z rodziców powinno być lojalne. Bez akceptacji matki może ono nie chcieć kontaktować się z ojcem, choć tak naprawdę bardzo tego potrzebuje. Dlatego tak ważne jest, by dziecko nie stawało się w procesie rozwodowym obiektem manipulacji rozstających się małżonków, ponieważ ma to nieodwracalny wpływ na jego psychikę i kontakty z rodzicami, którzy do tej pory zawsze byli przecież ostoją zaufania. Rola ojca ma także charakter uniwersalny i wszechkulturowy, uwarunkowany określaną tradycją i zwyczajami rodzinnymi. Dzięki temu ojciec rozbudza jeden z najważniejszych mechanizmów rozwoju poprzez kulturę, jakim jest mechanizm włączeń. Ojciec udostępniając i eksponując swemu dziecku dobra kultury, a wśród nich dobra wiary, obyczajów, estetyki i inne, robi to w taki sposób, że w dziecku kształtują się tendencje do ich przyswajania. Dlatego nie tylko fizyczna nieobecność ojca wpływa niekorzystnie na rozwój dziecka ale również brak aktywności z jego strony w przybliżaniu dziecku otaczającego świata, spowalnia ten proces.

Z badań nad funkcjonowaniem dzieci wychowywanych bez ojców wynika również, co podkreśla B. Baran, że trudniej niż rówieśnicy wychowani w rodzinach pełnych rozwiązują one problemy życiowe, wykazują więcej napięć emocjonalnych, mają trudności w nawiązywaniu kontaktów, posiadają mniejsze poczucie bezpieczeństwa i są bardziej agresywne. ,,Encyklopedia Rodzice i Dzieci" natomiast, powołując się na wielu autorów przywołuje tezę, iż brak ojca i identyfikacja z matką może u chłopców wychowywanych przez samotne matki przyczynić się do powstawania tendencji homoseksualnych, jak również zaburzeń życia seksualnego w okresie dorosłości. Warto wspomnieć w tym momencie dla porównania freudowską koncepcję narcyzmu, która mówiła, że brak przezwyciężenia skłonności narcystycznych ze względu na nieobecność ojca nie pozwala przełamać symbiotycznej diady matka-dziecko, co może być powodem utrudnionej identyfikacji z rolą męską. Z. Freud tłumaczył to w ten sposób, że obecność silnego ojca zapewniłaby synowi podjęcie właściwej decyzji w opowiedzeniu się za płcią przeciwną. Natomiast z powodu braku ojca i jego miłości, chłopiec tłumi miłość do swojej rodzicielki, stawiając na jej miejscu siebie samego, identyfikując się z nią i za wzór biorąc własną osobę, na podobieństwo której dobiera swe nowe obiekty erotyczne i w ten właśnie sposób staje się homoseksualistą. Koncepcję freudowską z całą pewnością należy dzisiaj analizować z dystansem i brać pod uwagę dorobek współczesnych badaczy, którzy samotne wychowywanie syna przez matkę uważają co najwyżej za jeden z wielu czynników kształtujących tendencje homoseksualne.

Chociaż większość badań wskazuje na negatywne konsekwencje braku udziału ojca w wychowaniu, to są też takie, które wskazują na istnienie pozytywnych następstw takiego stanu rzeczy. Autorzy mówią tu o zwiększonych zdolnościach twórczych, które mogą prowadzić do wybitnych osiągnięć w wielu dziedzinach. T. Doktór na przykład w swojej pracy pt.: ,,Nieobecni ojcowie" przytacza badania mówiące o tym, że ponad jedna czwarta autorów, którym poświęcono więcej niż jedną szpaltę w ,,Encyclopaedia Britanica" i ,,Americana" (w większości pisarzy) zostało osieroconych przez ojca przed ukończeniem 15 roku życia. Z drugiej jednak strony ten sam autor przekonuje, że u dzieci pozbawionych kontaktów z ojcem zaobserwować można niższą motywację do osiągnięć, mniejszą tendencję do rywalizacji, na ogół są mniej cierpliwe i odporne na bodźce negatywne niż ich rówieśnicy, charakteryzuje je wyalienowanie społeczne i skoncentrowanie na sobie. Tak więc negatywy znacznie przytłaczają ledwie dostrzegalne pozytywy.

Samotne wychowywanie dzieci przez matki to z wielu względów bardzo trudne zadanie, stwarzające dodatkowo dużo zagrożeń, których często matki w obliczu swojej skomplikowanej sytuacji nie są w stanie zauważyć. Między innymi jest to zbytnia koncentracja matek na dziecku. Matki pozostawione przez partnerów niejednokrotnie czynią z wychowania dziecka jedyny cel swego życia, poświęcają się dziecku i dla dziecka. Prowadzić to może do starań o jak najdłuższe utrzymanie potomka w sytuacji zależności emocjonalnej, hamowania jego prób usamodzielnienia się i czynienia z niego ,,zastępczego partnera". Wspomniany już wcześniej T. Doktór powołuje się na badania L. Wojciechowskiej, które przekonują, że samotne matki poświęcają dziecku więcej uwagi niż samym sobie i te właśnie nadmierne skoncentrowane na dziecku zachowania w większym stopniu decydują o niedostatkach społecznego przystosowania dziecka niż sama struktura niepełnej rodziny. Poglądy naukowców zarówno z początku ubiegłego wieku jak i te z ostatnich lat jednoznacznie przekonują, że nieobecność ojca w rodzinie niesie za sobą szeroko zakrojone negatywne konsekwencje dla dzieci obojga płci. Dlatego rodzice zamierzający się rozwieść powinni pamiętać, aby dziecko nie traciło potrzebnego dla jego właściwego rozwoju psychicznego kontaktu z ojcem. Ten kontakt jest często utrudniony, wynika to miedzy innymi z dużej niechęci do dalszego widywania się ze strony jednego, bądź obojga rodziców, ponieważ w miarę narastania konfliktów między współmałżonkami wytwarza się pewien uraz na punkcie osoby współmałżonka. W tej sytuacji nie należy zapominać jednak o dziecku, dla którego taka sytuacja jest bardzo trudna. Na domiar złego zaskakująco niska jest świadomość rodziców jaki wpływ na dziecko ma rozpad rodziny. Z badań D. Graniewskiej wynika, że aż 53% rozwiedzionych rodziców uważa, iż ich dziecko nie odczuwa odmienności swojej sytuacji spowodowanej rozwodem rodziców, natomiast 44% respondentów jest przeciwnego zdania.

Ojciec ma do spełnienia w rozwoju społeczno-moralnym dziecka specyficzną, niezwykle ważną i trudną rolę, która w żadnym przypadku nie polega na zastąpieniu matki, lecz na dostarczeniu takich bodźców, których dziecko od matki po prostu otrzymać nie może. Właściwe dostosowanie się ojca do roli jaką ma spełnić w stosunku do dziecka, jest miarą osiągniętej przez niego dojrzałości społecznej. A. Szymanowska podkreśla, że jest to o tyle trudne, że nie każdy mężczyzna stając się ojcem potrafi nim być od razu w pełnym tego słowa znaczeniu, do roli ojca mężczyzna dojrzewa wolniej niż kobieta do roli matki. Związane jest to z tym, że fakt stania się ojcem w niczym nie narusza biologicznej równowagi organizmu mężczyzny, dlatego często nie jest on świadomy poczęcia dziecka i swego ojcostwa. Pospiszyl przekonuje, że w każdym wypadku posiadanie dziecka daje ojcu możliwość osiągnięcia wyższego etapu rozwoju społecznego. Ta specyficzna sytuacja nie da się zastąpić przez żadną inną. Ojciec pozbawiony częstego kontaktu z dzieckiem traci niepowtarzalne źródło własnego rozwoju społecznego i możliwości wzbogacenia własnej psychiki. Dziecko przez swą niekonwencjonalną interpretację wielu otaczających nas zjawisk, pobudza dorosłych do zastanowień i przemyśleń, co wpływa na poszerzenie spojrzenia każdego człowieka na rzeczywistość i prawa nią rządzące. Jeśli więc ojciec potrafi wystarczająco głęboko wniknąć w psychikę swego dziecka, odkryje w niej wiele bodźców do własnego twórczego rozwoju. Odzwierciedlenie tej opinii można odnaleźć w rosyjskim przysłowiu "Jeśli żyjesz, nie stawszy się ojcem, umrzesz, nie stawszy się człowiekiem", biorąc pod uwagę przekonanie, że przysłowia nierzadko są mądrością narodów, warto się nad nim zastanowić.

Dlatego, chociaż konsekwencje nieobecności ojca w rodzinie odczuwa najboleśniej dziecko, to również sam ojciec nie jest ich pozbawiony. W związku z tym należy mieć nadzieję, że użyte już w 1919 roku przez psychoanalityka P. Federn'a pojęcie ,,społeczeństwa bez ojców" nie stanie się faktem i zjawiskiem powszechnie uważanym za normalne.

Joanna Górska
Artykuł został grzecznościowo przedrukowany ze strony www.wstroneojca.pl

Tak długo byliście tylko we dwoje: Ty i Twoje dziecko. Być może w przeszłości oboje dużo przeszliście, lecz teraz wiecie, że przykre wydarzenia tylko zacieśniły waszą więź. Macie swój własny świat, codzienne przyzwyczajenia, lubicie razem chodzić do kina, w wolne dni jeździć na wycieczki. Widzisz, że Twoja pociecha jest teraz naprawdę szczęśliwa. I nagle pojawia się jeszcze ktoś: Twój nowy partner.

Wielu psychologów podziela zdanie, iż łatwiej jest zostać macochą lub ojczymem młodszego dziecka. Maluch nie ma zbyt wielu wspomnień, a poprzez zabawę i wspólną aktywność szybko nabiera zaufania. Nie oznacza to jednak, że proces ten pozbawiony jest wszelkich trudniości. Zarówno w przypadku przedszkolaka, jak i nastolatka mogą pojawić się tutaj szczególne emocje i uczucia.

Uczucia dziecka. Zachowanie dziecka, próbującego odnaleźć się w nowej sytuacji, jaką jest dla niego pojawienie się Twojego nowego partnera w Waszym wspólnym życiu, możesz oceniać na początku jako dziwne, przesadzone i wręcz nieodpowiednie. Wydaje Ci się, że robisz wszystko, by Twoja pociecha czuła się szczęśliwa i kochana, a ona i tak zdaje się być smutna i niezadowolona. Młodszym dzieciom trudno jest rozpoznawać własne uczucia i opowiadać o nich. Przeczytaj zatem, co prawdopodobnie czuje  Twoje dziecko: być może pomoże Ci to zrozumieć jego codzienne smutki i grymasy:

1)      Zazdrość. Większość dzieci obawia się, że nowy partner niejako „odbierze” uczucia, które matki lub ojcowie mają zarezerwowane tylko dla nich. Wynika z tego otwarcie wyrażana niechęć, czasem niegrzeczne zachowanie lub całkowita obojętność: dziecko udaje, że nie zauważa nowej osoby, nie słyszy słów i nie odpowiada na pytania. Dlatego w okresie, kiedy Twój partner wkracza w wasze życie, tak ważne jest częste, nawet codzienne zapewnianie dziecka o swoich uczuciach. Może ono także zadawać wiele pytań, dotyczących Twojego partnera: pamiętaj, że nawet przy lawinie wątpliwości Twojej pociechy, musisz uzbroić się w cierpliwość i spokojnie odpowiadać na wszystkie pytania: tylko wtedy pokażesz dziecku, że traktujesz je poważnie i może czuć się w pełni bezpiecznie;

2)      Tęsknota. Nawet starsze dzieci wydają się ciągle wierzyć w powrót do przeszłości: w to, że rodzice wrócą do siebie a życie będzie przypominać sielankę. Wiąże się z tym pewna idealizacja tego, co już minęło. Zapewne powody, dla których rozstałeś się z matką lub ojcem Twojego dziecka były ważne, jednak ono zdaje się nie pamiętać o tym, co było złe. Może Ci się to wydawać irytujące i niesprawiedliwe, jednak postaraj się zrozumieć tęsknotę Twojego dziecka. Taka postawa wynika częściowo z obawy o utratę bezpieczeństwa: dziecko pamięta, że żyjac z obojgiem rodziców było ośrodkiem ich zainteresowania. Jeśli jednak Ty i Twój partner spędzać będziecie teraz z dzieckiem wiele wspólnych, radosnych chwil, po pewnym czasie pociecha zrozumie, że szczęście wcale się nie skończyło, lecz nastał nowy, nieco inny jego etap;

3)      Poczucie zagubienia. Dziecko, które częściowo (np. w wyniku rozwodu) lub całkowicie straciło jednego z rodziców, doświadczyło już w swoim życiu wielu smutnych chwil. Może stąd wynikać niechęć do zmian w obawie, że wydarzy się coś znacznie gorszego. W niektórych sytuacjach dziecko takie po prostu boi się, że kiedyś zostanie zupełnie samo. W chwili, kiedy w wasze wspólne, bezpieczne życie wkracza Twój nowy partner, dziecko zaczyna zadawać sobie wiele pytań, które rodzą nowe obawy. Czasami staje się milczące i wycofane. Postaraj się nie zaniedbywać relacji z własnym dzieckiem, nadal spędzaj z nim tak wiele czasu, jak wcześniej. Stopniowo włączaj partnera do waszej wspólnej aktywności: tak by Twoja pociecha zrozumiała, że nowa sytuacja wcale nie oznacza zmiany na gorszą;

Początki wspólnego życia. Zapewne zadajesz sobie pytanie, w jaki sposób wprowadzić partnera we wspólne życie z dzieckiem, by już na początku nie wywiązała się wojna o uczucia, zamiast przyjacielskiej, szczerej relacji. Oto kilka wskazówek, jak pomóc dziecku oswoić się z nową, zaskakującą dla niego sytuacją.

Pierwsze spotkanie, na którym przedstawisz dziecku Twojego partnera powinno odbyć się na neutralnym terytorium: może być to wspólne wyjście np. na spacer, do kina. Wcześniej postaraj się nie przykazywać niczego dzieciom i nawet jeśli poczujesz się nieco zaniepokojony o to, jak wypadnie spotkanie, zrób wszystko, by nie wprowadzać atmosfery napięcia. W przeciwnym wypadku możesz już od samego początku wywołać u dziecka wrogość w stosunku do nowego partnera.

Propozycja wspólnego zamieszkania, jeszcze zanim dziecko pozna partnera, nie jest dobrym rozwiązaniem. Na początku te dwie ważne dla Ciebie osoby powinny spędzać ze sobą kilka godzin w tygodniu, stopniowo zwiększając częstotliwość wspólnych spotkań. Daj im czas na zawarcie przyjaźni. Postawienie dziecka przed faktem zamieszkania z zupełnie obcą dla niego osobą spowoduje, że poczuje ono, iż jego zdanie i uczucia są zupełnie nieważne. Może być także początkiem prawdziwej „wojny domowej”, która wprowadzi w wasze życie wiele smutnych chwil. Ustalcie, by Twój partner nie ingerował w zasady, jakie przekazujesz swojemu dziecku. Może to bowiem przekreślić szansę na jakąkolwiek pozytywną relację. Nowy partner powinien stać się przyjacielem dziecka: nie podważać Twojego autorytetu, ale również nie być kimś w rodzaju „egzekutora praw”.

Nie porównuj przy dziecku jego ojca lub matki z obecnym partnerem. Takie porównanie zapewne wypadłoby na niekorzyść byłego partnera i mogłoby sprawić szczególny ból dziecku. Pokaż, że odczuwasz szacunek w stosunku do rodzica dziecka i cieszysz się, że dzięki niemu masz teraz taką wspaniałą pociechę. Z ważnych powodów to, co było kiedyś już minęło, ale Ty chcesz teraz znów być szczęśliwy z osobą, którą niedawno poznałeś.

Zarezerwuj trochę czasu tylko dla dziecka. Spraw, by wiedziało, że pomimo zmian w Twoim życiu ciągle jest macie swój własny, mały świat: wspólne tajemnice, ulubione zabawy. Tylko wtedy Twoje dzieco poczuje się ważne i zrozumie, że dla mamy lub taty zawsze pozostanie jedną z najważniejszych osób na świecie, bez względu na zmieniające się okoliczności. Próba zdobycia akceptacji dziecka przez nowego partnera matki lub ojca często przypomina prawdziwą życiową walkę lub długą, żmudną drogę, która zdaje się nigdy nie doprowadzić do celu. Wiele zależy od zachowania i wyczucia osoby, która dla dziecka jest nowym intruzem. Ważne, by przez cały czas pamiętać, że dziecko pod płaszczem dziwnych, wrogich zachowań kryje lęk i obawę przed zranieniem. Może wydać się to dziwne, ale ono gdzieś tam w głębi nieśmiało wyciąga rękę po przyjaźń. Czasami czas i cierpliwy wysiłek mogą przynieść niespodziewane efekty.

Wszystkim, którzy chcieliby wiedzieć więcej o tym, jak poradzić sobie z cierpieniem dziecka polecam  książkę Anne Charlish „Kiedy rodzice się rozchodzą. Jak pomóc dzieciom” (Wydawnictwo Terka, Bielsko Biała 2003).

Jowita Wójcik, psycholog

Niedawno poznałeś cudowną osobę. Czułą, opiekuńczą, odpowiedzialną... Czujesz się szczęśliwy – odnalazłeś partnera, o jakim zawsze marzyłeś. Wasza miłość to najpiękniejsze, co mogło Wam się przydarzyć. Na pozór wszystko jest jak w bajce. Pojawia się jednak to jedno „ale”: jego lub jej dzieci. Przypominasz sobie opowieść o królewnie Śnieżce i widzisz oczami wyobraźni postać złej macochy. Co wydarzy się, jeśli dzieci Twojego partnera będą traktować Cię niczym macochę z bajki? Czy to skazuje łączące Was uczucie na porażkę? Na szczęście życie nie zawsze przypomina bajkę; w przeciwieństwie do postaci z opowieści dla dzieci, Ty masz szansę, by być najlepszą macochą lub ojczymem na świecie.

Kiedy wkraczasz jako ktoś nieznany do układu rodzic–dzieci, pojawiają się silne uczucia. Nie tylko z Twojej strony. Sprzeczne, czasem gwałtowne emocje odczuwają także dzieci oraz Twój partner. Każdy z Was przeżywa tę sytuację w specyficzny sposób.

Ty: Odczuwasz strach przed tym, że Twoja relacja z partnerem może ulec negatywnym zmianom. Chciałbyś być przyjacielem dzieci, jednak trudno jest Ci znosić obojętność z ich strony, a także złośliwe uwagi czy niegrzeczne zachowanie. Nierzadko masz odczucie, że jesteś kimś, kto zupełnie nie pasuje do tego stałego układu rodzinnego – niczym piąte koło u wozu. Rozważasz nawet możliwość odejścia, gdyż obawiasz się, że popsujesz najważniejszą w życiu relację, jaką jest związek uczuciowy Twojego partnera z Jego dziećmi.

Dzieci: Jeżeli rodzic, z którym dzieci nie mieszkają, żyje, lecz mają one z nim stały kontakt, to ich podstawowym źródłem lęku i zmienności zachowań jest konflikt lojalności. Jest to szczególnie trudna sytuacja, ponieważ dzieci pamiętają wzorzec matki i ojca jako pary oraz siebie jako osób, na których skupiała się cała uwaga rodziców. Nowego partnera ojca lub matki mogą postrzegać jako kogoś, kto odbierze im uczucia i zainteresowanie ze strony rodzica. Dzieci, które doświadczyły rozwodu rodziców, mają tendencję do utrzymywania przez dłuższy czas wiary, że wszystko znów się odmieni, a rodzice wrócą do siebie. Inna osoba u boku ojca czy matki stanowi zagrożenie dla ich marzeń o powrocie do starej sytuacji. Zrozumienie nowego układu może zająć dużo czasu, a polepszenie tego stanu będzie bardziej możliwe w momencie, gdy dzieci zaczną dostrzegać, że dzięki nowemu partnerowi rodzic jest szczęśliwszy.

Twój partner: Poznanie Ciebie i zbudowanie z Tobą relacji było dla niego cudownym przeżyciem, odmianą losu. Dzięki Tobie mógł znów odzyskać wiarę w miłość. Zdarzenia z przeszłości i wyciągnięcie z nich wniosków dało mu siłę, by w nowej relacji nie popełniać poprzednich błędów. Pragnie stworzyć z Tobą jak najszczęśliwszy związek. Z drugiej strony jest także odpowiedzialnym rodzicem, który chce, aby jego dzieci odczuwały w pełni miłość i zaangażowanie z jego strony. Jest to również sytuacja, w której przy negatywnej postawie dzieci pojawia się konflikt pomiędzy obawą przed ich skrzywdzeniem a pragnieniem ochrony własnego szczęścia, na które tak długo się czekało. Przezwyciężenie tego kryzysu wymaga czasu i zrozumienia, że pomimo zachowania i słów dzieci, one i tak nie będą szczęśliwe, widząc nieszczęśliwego rodzica.

Jak być dobrą macochą / dobrym ojczymem?

Pomimo emocjonalnej złożoności sytuacji, bycie dobrą macochą lub ojczymem jest ciągle możliwe. Należy jednak uzbroić się w cierpliwość. Oto kilka wskazówek, jak wyjść zwycięsko z trudnych sytuacji:

• Staraj się uzyskać pozycję przyjaciela. Nie próbuj na siłę zastąpić dziecku matki lub ojca, szczególnie jeżeli ciągle pozostaje z rodzicem w kontakcie. Jeśli będziesz stawiać wymagania, oceniać i nakazywać, zachowanie dziecka szybko stanie się wrogie i buntownicze. Pokaż dziecku, że nie zamierzasz przejąć roli jego rodzica. Spędzaj z nim czas w przyjemny sposób, rozmawiaj z nim o jego zainteresowaniach i wysłuchaj, jeśli zechce Ci się zwierzyć ze swoich problemów.

• Akceptuj przyzwyczajenia dzieci. Nie staraj się na siłę wprowadzać własnych zasad. Jeśli chcesz zdobyć przyjaźń dziecka, pokaż mu, że nie będziesz zmieniać jego życia. Pytaj je często o zdanie, np. co lubi jeść lub jaka jest jego ulubiona zabawa. Dzięki temu dziecko poczuje, że w nowym układzie rodzinnym jego potrzeby są również uwzględniane i akceptowane.

• Szanuj biologicznego rodzica dzieci. Niezależnie od tego, jakimi osobami byli biologiczna matka czy biologiczny ojciec dziecka, staraj się nie umniejszać znaczenia tej osoby ani nie porównywać się z nią. Nie krytykuj ani nie uważaj tematu biologicznego rodzica za tabu. Jeżeli dziecko będzie miało potrzebę, by porozmawiać z Tobą o swojej biologicznej matce lub ojcu, zrób to, chociaż niewątpliwie może to nie być łatwa rozmowa. Pokaż, że szanujesz rodzica dziecka, ale jesteś odrębną osobą i nie zamierzasz zająć jego miejsca.

• Nie ukrywaj przed partnerem Twoich problemów z dzieckiem. Jeżeli dziecko swoim zachowaniem sprawiło Ci przykrość lub powiedziało coś, co zraniło Twoje uczucia, przeprowadź na ten temat szczerą rozmowę z partnerem. Z całą pewnością nie chodzi tutaj o ukaranie dziecka. Twój partner jest osobą, która może pośredniczyć w budowaniu dobrej relacji pomiędzy Tobą a dzieckiem, np. porozmawiać z nim, a Tobie podpowiedzieć kilka kwestii związanych z postępowaniem wobec syna czy córki.

• Nie daj się wpędzić w poczucie winy. Nawet gdy dziecko ciągle sprawia wrażenie skrzywdzonego i niezadowolonego, nie wmawiaj sobie, że jest to wyłącznie Twoja wina. Pozytywny wynik sytuacji, w której się znaleźliście zależy od postępowania każdej ze stron. Wszyscy musicie pracować nad polepszeniem Waszej relacji. Przyjdzie chwila, w której dziecko zrozumie, że wszystko dzieje się w zgodzie z jego dobrem i że ma szansę czuć się szczęśliwe także w obecności rodzica i jego nowego partnera.

• Bądź cierpliwy. Często czas bywa rzeczywiście najlepszym lekarstwem. Pierwsze emocje w nowej sytuacji są silne i gwałtowne. Szczególnie dziecku jest potrzebny czas, by móc przekonać się, że Twoja osoba nie zagraża jego pozycji, a nawet może wzbogacić jego życie w nową, ciekawą przyjaźń.

Czy rola macochy jest łatwiejsza niż rola ojczyma?

Odpowiedź na to pytanie nie jest do końca jednoznaczna. Kwestia ta nie zależy bowiem tylko od płci osoby, która dla dziecka staje się matką lub ojczymem, lecz bardziej od specyfiki sytuacji, która powstała po rozpadzie małżeństwa.

Według wielu danych statystycznych (np. Nielsen, 1999) w przypadku rozwodu dzieci znacznie częściej pozostają pod bezpośrednią opieką biologicznej matki. Jeżeli po pewnym czasie ponownie wychodzi ona za mąż lub nowy parter zamieszkuje we wspólnym mieszkaniu, wówczas ma on dużo większy kontakt z dzieckiem. Wiąże się to z radościami oraz problemami codziennego wspólnego życia. Z tego względu ojczym może być postrzegany jako wróg: ktoś, kto zabiera uczucia mamy i dodatkowo narzuca zasady. Sytuacja jest trudniejsza, jeżeli dziecko utrzymuje kontakt z biologicznym ojcem, który nie uczestniczy w codziennych trudach, lecz jedynie spędza z synem czy córką kilka godzin tygodniowo w sposób jak najbardziej przyjemny i pełen zabaw. Taka relacja ojczyma z pasierbem wymaga niewątpliwie dużej pracy każdej ze stron, a więc również rodziców biologicznych. Nawiązanie przyjaźni może zająć sporo czasu, lecz pojawia się tutaj również pewna korzyść: uczestniczenie w codziennym życiu dziecka daje szansę na zbudowanie naprawdę uczuciowej, pełnej ciepła i wzajemnego wsparcia relacji.

Jak zauważają psycholodzy (np. Pryar i Rodgers, 2001) macocha, której partner jest po rozwodzie, a jego dzieci mieszkają z biologiczną matką, ma pod tym względem często ułatwione zadanie. Dużo łatwiej jest zjednać sobie przyjaźń dziecka, które widuje się jedynie czasami, szczególnie jeżeli w odpowiedni sposób pokaże się mu, że nowa partnerka ojca nie odbierze dzieciom jego uczuć.

Jak wspomniano powyżej, sytuacja, w której dzieci po rozwodzie zostają z ojcem, zdarza się statystycznie dużo rzadziej, jednak również niesie ze sobą specyficzne trudności. Jak wynika z badań Stewarta (1999), wśród rodziców niemieszkających ze swoimi dziećmi matki bardziej niż ojcowie są skłonne utrzymywać z nimi kontakt i mieć wpływ na ich życie. Może to być szczególnie trudna sytuacja dla macochy, której autorytet jest tutaj często podważany; wprawdzie zna ona dziecko swojego partnera dużo lepiej niż biologiczna matka, lecz ze względu na pozycję macochy jej zdanie w oczach pasierba ma dużo mniejsze znaczenie.

Rola macochy nie jest łatwa i czasem wystawia uczucie partnerów na próbę. Pokonanie trudności jest jednak możliwe i dodaje wiary w szansę na przetrwanie związku. Jeżeli wszystkie zaangażowane osoby zgodzą się na przyjaźń i wzajemną akceptację, wtedy życie przynosi nowe, cudowne, spędzone wspólnie chwile.

Jowita Wójcik, psycholog

Zegar biologiczny bije. Być może często czujesz się spełnioną, szczęśliwą kobietą, która ma „prawie” wszystko: dobrą pracę, przyjaciół, wspomnienia z wakacji z najdalszych zakątków świata. Inni myślą o Tobie „Szczęściara” i mają w tym dużo racji. Pozostaje jednak to „prawie”: dla innych często niewidoczne, dla Ciebie coraz bardziej dotkliwe. Chcesz założyć rodzinę i mieć dziecko. Możesz mieć niemal wszystko, ale tylko Ty znasz to uczucie, gdy w drodze do pracy czy sklepu widzisz niemal tłumy kobiet z wózkami lub małymi dziećmi.  Wiesz, że Twój zegar biologiczny tyka, a Twoje pragnienie jest coraz silniejsze. Dobrze, jeżeli jest przy Tobie partner, który pragnie tego samego. Problem „tykającego zegara biologicznego” najbardziej dotyka jednak kobiety, których partnerzy mają zupełnie inne cele dotyczące planowania rodziny lub gdy partnera po prostu brak.

Jeżeli jesteś kobietą i myślisz o swoim przyszłym dziecku, to bardzo prawdopodobne, iż oczami wyobraźni widzisz, siebie, Twojego partnera i Wasze maleństwo podczas jakiejś szczęśliwej, wspólnej chwili np. obiad, spacer po parku. Posiadanie dziecka kojarzysz z troską, czułością, zachwytem nad każdą częścią ciała małego człowieka. A co gdy Twój partner nie chce mieć w ogóle lub jeszcze dziecka?

U mężczyzn skojarzenia związane z posiadaniem dziecka są nieco inne. Owszem, Panowie również odczuwają radość związaną z przyjściem potomka i miłość do nowego człowieka. Na pierwszy plan wysuwa się jednak pragnienie zapewnienia dobrobytu materialnego powiększonej rodzinie. Z tego powodu podczas kłótni partnerskiej dotyczącej przyszłego potomka, panowie tak często poruszają kwestie materialne. Ochrona materialna rodziny to dla nich ważny czynnik udowodnienia męskiej siły. Jest to na tyle istotne, iż wielu mężczyzn po prostu obawia się porażki.

Innym problemem jest obawa mężczyzny o utratę uczucia ze strony partnerki czy też zainteresowania z jej strony i znaczne zawężenie wspólnie spędzanego czasu. Pozytywne rozwiązanie tej kwestii w dużej mierze zależy od umiejętnego postępowania partnerki, o czym przeczytać można poniżej.

Jak sobie radzić z własnymi uczuciami

Być może uznajesz swoje pragnienia za trudne. Może się to pogłębiać, jeżeli ciągle nie  znajdujesz odpowiedniego partnera lub cele bliskiej Ci osoby znacznie odbiegają od Twoich własnych. Dodatkowo wiele kobiet obawia się, że otwarta manifestacja ich pragnień może wystraszyć obecnego lub potencjalnego partnera i zostaną zupełnie same. Jeżeli z tego powodu dominuje w Twoim życiu smutek, poczucie żalu i niesprawiedliwości, przeczytaj, co możesz dla siebie zrobić:

• Poszukaj innych obszarów w życiu, w których możesz siebie docenić. Prawdziwa kobieta to nie tylko matka i żona. Jeżeli opierasz całe swoje poczucie własnej wartości na pragnieniu zostania matką, zapominasz o wielu innych rolach. Być może jesteś czyjąś wspaniałą przyjaciółką, potrafisz słuchać, pomagać innym. Niewykluczone, że posiadasz zmysł artystyczny, lubisz malować lub świetnie gotujesz. Obszary, w których kobiety okazują się cudownymi istotami, można mnożyć w nieskończoność. Pomyśl o tym, w czym Ty spełniasz się najbardziej i po prostu uśmiechnij się na myśl, jak wspaniałą kobietą jesteś.
  
• Nie ukrywaj swoich wartości. Niektóre kobiety mają tendencje do przyjmowania „na chwilę” stylu życia partnera, mając nadzieję, że w głębi on również posiada takie same wartości. Dlatego wbrew sobie prowadzą imprezowy styl życia lub realizują wspólnie z ukochanymi cele materialne typu mieszkanie, samochód itp. Wiele osób przez długie lata tkwi w relacjach, w których realizują nie swoje marzenia jednocześnie licząc na to, że partner pod wpływem miłości pewnego dnia się zmieni. Niestety w większości przypadków w ogóle do tego nie dochodzi. Zamiast starać się dostosowywać do innych, mów głośno o tym, czego pragniesz. Uwierz, że tylko w ten sposób odnajdziesz kogoś, kto ma cele zbieżne z Twoimi. Istnieją mężczyźni, którzy tak jak Ty marzą o założeniu rodziny. Żeby spotkać jednego z nich bądź szczera sama ze sobą i nie udawaj, że jesteś kimś innym.
  
• Daj do zrozumienia partnerowi, że nie traktujesz go jako środka do osiągnięcia własnego celu. Niezależnie od tego, czy już jesteś w związku, czy dopiero ku temu dążysz, pamiętaj, aby okazywać partnerowi, jak bardzo go cenisz jako całą osobę. Jeżeli jesteś bardzo skupiona na pragnieniu posiadania dziecka, możesz nie zauważać, że większość rozmów z partnerem opierasz o tę kwestię. Tymczasem mężczyźni potrzebują czuć się docenieni w wielu obszarach życia. Postaraj się zatem często podkreślać Partnerowi, że wiążesz z nim swoje plany ze względu na to, jakim jest człowiekiem w całej swojej okazałości, a nie dlatego, że posiada coś, co może pomóc Ci w realizacji Twojego celu.
  
• Porozmawiaj z kimś, kto ma już dziecko. Być może posiadasz w swoim otoczeniu zaprzyjaźnioną parę, która od niedługiego czasu posiada potomka. Dobrze, jeżeli możesz poprosić o rozmowę obie strony. Takie szczere wzajemne zwierzenia, pomogą Ci zrozumieć zarówno własne uczucia, jak i punkt widzenia partnera. Dzięki takiej rozmowie być może Twoje podejście zmieni się na bardziej spokojne, wyrozumiałe, co niewątpliwie będzie pomocne w trakcie ważnych rozmów z partnerem.
  
• Odważ się na szczerą rozmowę z partnerem, bez pretensji i wyrzutów. Rozmowy pomiędzy partnerami, w sytuacji, gdy tylko jedna strona wyraża pragnienie posiadania potomstwa, bardzo często kończą się kłótnią. Dlatego tak ważne jest  odpowiednie nastawienie i przygotowanie do rozmowy. Pamiętaj, aby nie rozpoczynać dialogu od oceniania czy obwiniania partnera. Zamiast tego powiedz, że posiadanie potomstwa to dla Ciebie ważna wartość i chciałabyś poznać uczucia partnera, jak i wytłumaczyć mu własne emocje. Dobrze również rozpocząć rozmowę od wzmacniającego zwrotu np. możesz zaznaczyć, że bardzo cenisz partnera, że jest Ci z nim dobrze i odczuwasz radość, z powodu tego, iż udało Ci się zbudować relację z kimś tak wyjątkowym. Taka szczera i spokojna rozmowa może wzmocnić Waszą więź i rozwiać wzajemne wątpliwości.

Zegary biologiczne mężczyzny i kobiety różnią się od siebie. Dlatego mężczyźni często nie rozumieją niepokoju kobiet i pośpiechu w planowaniu rodziny. Dojrzały partner uwzględni jednak Twoje potrzeby i pozwoli, abyście wspólnie znaleźli dobre rozwiązanie. Warto więc mówić głośno o swoich potrzebach, a jednocześnie nie skupiać się nadmiernie na jednej strefie życia, lecz starać się o rozwój w wielu jego obszarach.

W Polsce średnia długość życia mężczyzn wynosi nieco ponad 70 lat. Polki żyją blisko 9 lat dłużej. To, że przeżywają swoich mężów, nikogo już nie dziwi, gdyż jest to trend spotykany we wszystkich krajach na świecie - najmniejsza różnica w przeciętnej długości życia między kobietą a mężczyzną jest w Indiach, tam mężczyźni średnio żyją 60,4 lat a kobiety 61,8. Co więcej, z badań Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wynika, że aż w 34 krajach średnia długość życia kobiet wynosi więcej niż 80 lat. Niewiarygodne, ale mężczyznom nie udało się nigdzie uzyskać takiego rezultatu!

Wydawać by się zatem mogło, że kobiety są po prostu zdrowsze. Nic bardziej mylnego. Z Polskiego Rocznika Statystycznego wynika, że kobiety częściej odwiedzają gabinety medyczne i placówki służby zdrowia, częściej zażywają stałe lekarstwa i częściej też leżą w szpitalach. Nasuwa się więc inny wniosek - Polki umieją o siebie zadbać lepiej niż mężczyźni. I kolejny raz pudło. Fakt, że kobiety częściej czytają artykuły poświęcone zdrowiu i mają większą wiedzę na temat profilaktyki, nie ma przełożenia w praktyce. To właśnie u kobiet częściej stwierdzano złe nawyki żywieniowe, wysoki poziom cholesterolu, cukrzycę czy nawet otyłość! Wagę w normie zachowuje, bowiem, ponad 65 proc. mężczyzn powyżej 15-ego roku życia i tylko 57 proc. kobiet!

Kobiety narzekają, mężczyźni umierają

Polki także, niezależnie od wieku, oceniają swój stan zdrowia gorzej niż mężczyźni. Blisko 20 proc. badanych kobiet i tylko 14 proc. mężczyzn ocenia swój stan zdrowia jako zły lub bardzo zły. Z przeprowadzonych podczas Spisu Powszechnego wywiadów wynika, że więcej kobiet niż mężczyzn ocenia swój stan jako taki sobie. W efekcie odpowiedź oceniającą samopoczucie jako bardzo dobre lub dobre zdecydowanie częściej wybierali panowie. Choć są ewidentnie bardziej zadowoleni ze swojej kondycji zdrowotnej, umierają szybciej. Może więc nie ona jest kluczem do długiego życia?
Sekret tkwi w ewolucji. Zdaniem wielu ewolucjonistów przez ostatnie tysiące lat organizm kobiety został tak przystosowany, aby mogła ona w ciągu swojego życia urodzić pięcioro lub sześcioro dzieci. W momencie, gdy przeciętna kobieta decyduje się na jedno czy dwoje dzieci lub też całkiem rezygnuje z potomstwa, to jej organizm nie zużywa całej swojej energii. Tym samym siły zaprogramowane na wielokrotne macierzyństwo mogą jej posłużyć przez kilka do kilkunastu lat dłużej. Co ciekawe, nie jest to jedyny prezent, jaki otrzymały kobiety od biologii.

Jako że choroby układu krążenia stanowią najczęstszą przyczynę zgonów, zaczęto zastanawiać się, jak starzeją się serca mężczyzn i kobiet. Idąc tym tropem grupa brytyjskich badaczy z Uniwersytetu w Liverpoolu odkryła, że 70-letni mężczyźni mają serca 70-latków, podczas gdy serca 70-letnich kobiet biją jak u 20-latek! Szukając przyczyn prof. Goldspink badał 250 osób przez okres dwóch lat. Okazało się, że siła serca nawet zdrowego mężczyzny zmniejsza się nawet o jedną czwartą do 70-ego roku życia, ponieważ panowie tracą jedną trzecią komórek kurczliwych mięśnia sercowego. Siła serca kobiecego pozostaje bez zmian, bo u nich taki zanik nie występuje niezależnie od prowadzonego trybu życia. Na to, co kobiety otrzymały w prezencie od natury, mężczyźni muszą pracować regularną aktywnością fizyczną od najmłodszych lat. Tylko sport bowiem hamuje spadek siły serca.

Gatunek nie pod ochroną

Choć mężczyźni żyją krócej i rodzą się rzadziej, a w dalekiej przyszłości to im prędzej niż kobietom zagrozi wyginięcie - nic nie wskazuje na to, by mieli stać się chronionym gatunkiem. A już na pewno dyskryminacji biologicznej nie rekompensuje im polskie prawo pracy. To przecież mężczyźni pracują średnio o 5 lat dłużej, mimo iż umierają 9 lat wcześniej. Oznacza to, że przeciętny pan cieszy się emeryturą mniej niż 6 lat, podczas gdy statystyczna kobieta posiada status emerytki przez prawie 19 lat, czyli ponad trzykrotnie dłużej! Może czas przyjąć krótsze życie mężczyzn za fakt i pozwolić im przynajmniej cieszyć się wcześniejszą emeryturą?

Magdalena Szot
Artykuł został grzecznościowo przedrukowany ze strony www.wstroneojca.pl

W imieniu MyDwoje.pl pozwalamy sobie na komentarz do przedstawionych powodów krótkiego okresu życia mężczyzn. Znany jest fakt, że życie w społeczności, aktywne uczestnictwo w grupowych wydarzeniach, a przede wszystkim udane, szczęśliwe partnerstwo, przedłuża życie. Cytujemy wypowiedź Ulricha Schnabla*: "u osób żyjących w bliskim związku rany leczą się szybciej, partnerzy rzadziej chorują, są mniej podatni na depresje i lęki oraz żyją dłużej". Samotnym czytelnikom radzimy, aby wytrwale szukali miłości i drogi z samotności bez względu na wiek i życiowe położenie. "Badania demograficzne podają od dawna, że osoby zamężne średnio żyją dłużej i zdrowiej niż Single". Zapraszamy więc do rejestracji w MyDwoje.pl! Szczęście to nie przypadek. Trzeba mu pomóc!

* 16.04.09 "Die Zeit", nr 17, dodatek "Wissen" str. 31/32: "Wspólnota jako terapia"

Twój Zespół MyDwoje.pl

Psychika mężczyzny

Nie od dzisiaj wiadomo, jak bardzo obie płcie różnią się od siebie. Należy jednak pamiętać, że wszyscy jesteśmy ludźmi i w

Co zrobić, aby uniknąć burzy czyli jak przygotować się do rozmowy z partnerem:

·         Wybierz odpowiedni czas na poważną rozmowę. Kobiety bardzo często rozmawiają o emocjach, głównie z innymi kobietami, stąd rozpoczęcie tego typu dyskusji o dowolnej porze dnia i nocy czy nawet w dowolnym miejscu nie jest dla nich problemem. Niestety większość mężczyzn tego typu sytuację traktuje jako wyjątkową i dosyć trudną. Dlatego lepiej nie rozpoczynać rozmowy z partnerem, gdy ten wraca zmęczony po bardzo ciężkim dniu pracy lub gdy za pięć minut jest umówiony ze znajomymi na oglądanie najważniejszego meczu w tym sezonie. Najlepiej zrobić to w momencie, kiedy czujesz, że oboje jesteście zrelaksowani i otwarci. Rozpocznij rozmowę w delikatny sposób, bez wypominania od razu błędów z przeszłości. Powiedz np. że chciałabyś teraz porozmawiać o czymś, co jest dla Ciebie ważne.

·         Zastanów się nad tym, co chciałabyś przekazać podczas rozmowy. Warto poświęcić trochę czasu na przygotowanie  do takiej rozmowy. Pamiętaj, że wypominanie wszystkich krzywd naraz nie ma sensu i może łatwo wywołać jedynie burzę gniewu i złości. Nie warto również poruszać zbyt wielu drażliwych tematów naraz, ponieważ w takiej sytuacji Twój mężczyzna może się poczuć po prostu zaatakowany i tym samym Wasza dyskusja przerodzi się w pewnego rodzaju „wojnę słów”.

·         Opieraj swoją wypowiedź o konkrety. Pamiętaj, że mężczyźni nie posiadają zazwyczaj zdolności „domyślania się” , co konkretnie czujesz w danej sytuacji. Dlatego też słowa „nic” lub „nieważne” wypowiedziane z żalem i założonymi rękami z pewnością nie wniosą wiele pozytywnego do rozmowy. Twój mężczyzna zapamięta i zrozumie tylko to, co wytłumaczysz mu w jasny sposób. Nie mów więc ogólnie „Zawsze robisz tak, aby sprawić mi przykrość”, lecz podaj przykłady konkretnych zachowań Twojego partnera, które są dla Ciebie raniące.

·         Na koniec podkreśl dobre aspekty. Każdy mężczyzna lubi być dowartościowany. Jeżeli pod koniec rozmowy powiesz coś szczególnie pozytywnego np. „cieszę się, że jesteś osobą, z którą mogę o wszystkim porozmawiać” lub „ na Ciebie zawsze mogę liczyć”, pokażesz partnerowi, że cenisz go, a relacja z nim jest dla Ciebie bardzo ważna.

Kilka wskazówek dla Panów

Poważna rozmowa z partnerką to dla mężczyzn często duży stres. Oto kilka wskazówek, jak się zachować i na co zwracać uwagę, aby druga strona miała poczucie bycia ważną i zrozumianą:

• Nie uciekaj przed rozmową. Być może masz poczucie, iż na ważną rozmowę potrzebna jest odpowiednia chwila, która ciągle się nie pojawia. Zazwyczaj masz dużo obowiązków, ciągle gdzieś się spieszysz lub jesteś zbyt zmęczony. Zastanów się jednak, które z tych wytłumaczeń to tylko wymówki, wynikające ze strachu, że nie potrafisz odpowiednio zachować się podczas rozmowy? W istocie jednak odwlekanie tej chwili w nieskończoność może skończyć się dużo gorzej,  a Twoja partnerka może mieć wrażenie, iż jej uczucia i potrzeby są bagatelizowane.
• Jeżeli czegoś nie rozumiesz – pytaj. Kobiety mają tendencję do myślenia, iż ich partner rozumie ich bez słów lub potrafi czytać „między wierszami”. Niestety często nie jest to prawda, szczególnie jeżeli rozmowa dotyczy czegoś tak skomplikowanego jak świat emocji. Jeżeli zatem czegoś nie rozumiesz lub nie jesteś do końca pewny, co Twoja partnerka chciała Ci w ten sposób przekazać, nie wahaj się wprost o to zapytać. Powiedz po prostu, że  nie jest to dla Ciebie do końca jasne, jednak bardzo zależy Ci, aby zrozumieć wzajemne emocje i potrzeby.
• Zachowaj spokój. Czasami już sam wstęp rozmowy może zapowiadać burzę. U wielu kobiet pod wpływem emocji pojawiają się reakcje typu płacz lub krzyk. Pamiętaj, że możesz być tą stroną, która w trudnej sytuacji zachowa spokój. Jeżeli odpowiesz swojej partnerce takim samym typem zachowania, prawdopodobnie nie dojdziecie do żadnych budujących wniosków. Widząc Twój spokój i opanowanie partnerka ma szansę sama się uspokoić oraz zyskać poczucie, że jest w relacji z silnym mężczyzną.
• Zakończ rozmowę miłym akcentem. Warto po zakończonej rozmowie wykonać jakiś gest (np. przytulenie), który sprawi, że Twoja partnerka poczuje, że jest dla Ciebie naprawdę ważna. Może to również polepszyć Twoje samopoczucie i przyczynić się do wzrostu wzajemnego zrozumienia w Waszym związku.

Powiedzenie, iż mężczyzna nie potrafi rozmawiać o emocjach nie jest zatem prawdziwe. Dużo zależy od mądrości i empatii kobiety, która przy nim stoi. W istocie tego typu rozmowy, nawet jeżeli trudne mogą przyczynić się do wspólnego poczucia, iż Wasza więź jest wyjątkowa i trwała.

Polecana literatura:

Papadopoulud, L. „Co mówią mężczyźni, co słyszą kobiety” Dom Wydawniczy Rebis

Wojciszke, B. „Kobiety i mężczyźni: odmienne spojrzenie na różnice”, GWP

                                                Jowita Wójcik
                          Psycholog

Dobre i złe cechy charakteru partnera, co lubimy a czego nie w kobietach i mężczyznach, co nas drażni w

Najczęstsze opinie

Przeglądając różnego rodzaju fora czy dyskusje internetowe, można się natknąć na wiele zdań dotyczących cech szczególnie nielubianych u kobiet lub mężczyzn. Przyjrzyjmy się jednak tym wypowiedziom, które pojawiają się najczęściej:

Oto czego szczególnie nie lubią w kobietach Panowie:

·         Braku akceptacji dla własnej osoby. Chodzi tutaj o typowe kobiece narzekania, dotyczące szczególnie wyglądu zewnętrznego. Częste przypominanie partnerowi o swoich nieakceptowanych cechach może budzić w nim pewnego rodzaju zniechęcenie i zniecierpliwienie. Mężczyźni lubią kobiety pewne siebie: takie, które nawet pomimo kilku dodatkowych centymetrów w biodrach są świadome swojej atrakcyjności.

·         Kontrolowania partnera. Ciągłe sprawdzanie, dopytywanie lub nawet przeglądanie rzeczy (np. komputera) partnera z pewnością nie wpływa korzystnie na jakość związku. Takie zachowanie świadczy przede wszystkim o braku zaufania do drugiej strony. Rezultatem tego jest fakt, iż żadne z partnerów nie czuje się w tej relacji dobrze i bezpiecznie. Związek partnerski z pewnością nie polega na „pilnowaniu” drugiej strony, aby nie zrobiła niczego, co mogłoby się okazać krzywdzące.

·         Przyjmowania roli męskiej przez kobiety. Istnieją zachowania kulturowo przypisane do mężczyzn. Oczywiście, wszystko zmienia się bardzo dynamicznie, a kobiety stają się coraz bardziej niezależne, jednak okazuje się, że wielu Panów ciągle pozostaje tradycjonalistami. Z tego powodu, zwłaszcza na początku znajomości, mężczyźni wolą, aby to oni byli stroną inicjującą częstość kontaktów i w pewnym sensie „zdobywającą” partnerkę. Chcą również pozostawać męscy w wielu innych sytuacjach życiowych. Weźmy pod uwagę np. płacenie rachunku w restauracji.  Wiele Pań nie godzi się na płacenie rachunku przez mężczyznę, chcąc tym samym okazać swoją niezależność i podkreślić, iż nie spotykają się z danym mężczyzną dla pieniędzy. U Panów natomiast, sytuacja, w której to kobieta płaci rachunek, jest bardzo niezręczna i wręcz pozbawiająca męskości

·         Zwierzanie się przyjaciółkom z sekretów związku.  Cechą charakterystyczną kobiet jest to, iż gdy w ich życiu pojawia się jakiś problem, odczuwają ogromną potrzebę, aby podzielić się nim z innymi. Jeżeli problem dotyczy związku, takimi powiernikami tajemnic są najczęściej przyjaciółki. Niestety zdarzają się sytuacje, w których sekret zostanie przekazany „dalej”. Warto zatem pamiętać o prostej zasadzie, iż lojalność wobec ukochanej osoby oznacza rozwiązywanie problemów we dwoje, ewentualnie w przypadku poważnych konfliktów, zwrócenie się do specjalisty np. psychologa

Przyjrzyjmy się teraz kilku męskim cechom, które są szczególnie nieakceptowane przez Panie

·         Brak wrażliwości.  Kobiety często podkreślają, iż czują się niezrozumiane w sytuacji, w której podczas gdy one prezentują wachlarz emocji (np. podczas oglądania smutnego filmu), ich partnerzy pozostają niewzruszeni. Nie chodzi tutaj o to, aby mężczyzna zaczął płakać razem ze swoją partnerką, ponieważ może to zostać ocenione jako brak męskości. Wystarczy jednak okazać chociaż odrobinę zrozumienia dla delikatnej kobiecej psychiki. Ciepłe słowo, przytulenie, zapewnienie o zrozumieniu mogą tutaj zdziałać naprawdę bardzo wiele

·         Bałaganiarstwo.  Niestety, poznając opinie wielu osób, można przypuszczać, iż to Panowie należą do płci znacznie mniej dbającej o porządek. Dla kobiet szczególnie zadziwiający i nawet irytujący wydaje się fakt, iż mężczyźni nie tylko nie lubią sprzątać, ale nawet nie zauważają braku porządku wokół siebie. Dlatego ważne jest, aby mężczyzna choć przez pół godziny tygodniowo przestał analizować rzeczy „ważne” i po prostu dostrzegł kurz na półkach.

·         Zapominanie o ważnych datach. Najczęściej wynika to z faktu, iż mężczyźni nie zdają sobie sprawy z tego, iż kobiety czekają na ważną rocznicę już na wiele tygodni przed. Spodziewają się niespodzianki, czułości, dlatego w sytuacji, w której partner w ogóle nie pamięta o rocznicy, pojawia się szczególne rozczarowanie. Według mężczyzny natomiast, okazywanie partnerce miłości na co dzień, poprzez różne działania, powinno w zupełności wystarczyć. By jednak uniknąć nieporozumień i stać się jeszcze „większym” w oczach ukochanej, warto poświęcić kilka minut na wpisanie ważnych dat do komputerowego kalendarza.

Kilka ciekawostek z badań

Spróbujmy teraz przyjrzeć się, co na temat najbardziej nielubianych kobiecych i męskich cech mówią wyniki badań.

Badacze z Uniwersytetu w Western Ontario udowodnili, iż mężczyźni nie lubą kobiet ze zbyt dużym poczuciem humoru. Zbyt duże w tym przypadku oznacza większe niż ich własne. Okazuje się bowiem, iż zgodnie ze stereotypami kulturowymi, poczucie humoru jest bardziej domeną męską. To mężczyzna dzięki żartom w dobrym stylu ma wprawiać kobietę w wyśmienity nastrój i tym samym zdobywać jej względy. Jeżeli jednak okazuje się, że to kobieta ma większe poczucie humoru, Panom zostaje odebrana pewna część ich męskiej atrakcyjności.

Zgodnie z wynikami badań Uniwersytetu w Michigan, Panowie czują pewien opór przed kobietami odnoszącymi znaczne sukcesy zawodowe. W tym przypadku również chodzi o przejęcie przez Panie roli, która dawno temu przypisana była do mężczyzn. Jeżeli kobieta ma na swoim koncie wiele sukcesów, zwłaszcza zawodowych, jej partner może zacząć obawiać się, że przestanie być potrzebny jako silny mężczyzna dbający o dobra materialne. Pamiętajmy jednak, iż nie oznacza to, że dobrze usytuowane Panie powinny zrezygnować z poszukiwania partnera. Klucz do szczęścia leży bowiem we właściwej komunikacji i dojrzałości emocjonalnej dwóch stron.

W przypadku Pań okazuje się, że wolą one unikać mężczyzn zbyt skromnych. Nieskromność bczy też „przechwalanie się” jest często wiązane z taką cechą jak ambicja. Istnieje zatem przypuszczenie, że mężczyzna lubiący chwalić się swoimi sukcesami czy zasobami, będzie również  dążył do ich zdobycia, a tym samym zapewnienia sobie i partnerce dobrobytu.

Badacze z University of California udowodnili natomiast, że kobiety unikają mężczyzn zbyt dbających o swój wygląd zewnętrzny. Nietrudno bowiem zauważyć, że szczególna pielęgnacja wyglądu należy w naszej kulturze przede wszystkim do pań, stąd mężczyzna, który poświęca temu obszarowi życia zbyt dużo czasu wydaje się po prostu mniej męski.

Wpływ nielubianych cech na związek

Jeżeli odnalazłeś u siebie jedną z wyżej wymienionych cech, zapewne zastanawiasz się, jak bardzo negatywny wpływ ma ona lub może mieć na Twoją relację z partnerem. Prawda jak zwykle leży pośrodku. Powyższe typowo męskie czy też kobiece cechy to pewne ogólne stwierdzenia i jedynie w skrajnej formie mogą stać się zagrożeniem dla związku. Na całość Twojej osoby składa się wiele różnych cech i dopiero ta wyjątkowa kombinacja fascynuje Twojego partnera.

Spróbuj natomiast powyższe wyznaczniki potraktować pozytywnie jako wskazówki do ulepszenia związku (np. zrób chociaż mały krok w kierunku tego, aby pozbyć się bałaganiarstwa lub nadmiernego kontrolowania partnera).

I pamiętaj: nawet jeżeli obecnie wydaje Ci się, iż posiadasz bardzo niekorzystny układ cech, nie zmniejsza to prawdopodobieństwa, że gdzieś na świecie żyje osoba, która pokocha Cię właśnie za to, jaki jesteś. Czasami tylko trzeba włożyć trochę więcej energii, starań i pracy nad samym sobą, aby tę drugą połówkę odnaleźć.

Źródła:

www.womenfolks.net

www.alligator.org

www.dailymail.co.uk

www.sedonamethodcommunity.com

Żyjesz z mamisynkiem? Tak często nazywasz Twojego partnera w myślach: syneczek, synuś mamusi. Jak żyć w takim związku? Więź matki z synem: niepowtarzalna, pełna absolutnego zaufania. Jej wzorzec stanowi podstawę do nawiązywania innych relacji uczuciowych w dorosłości. Mężczyzna szanujący swoją matkę budzi dobre rokowania w potencjalnym związku: istnieje duże prawdopodobieństwo, że w ten sam sposób będzie traktował swoją partnerkę. Relacja syna z matką zmienia się w ciągu życia: początkowo niezwykle silna, z upływem lat staje się coraz luźniejsza: wszystko po to, aby mężczyzna na jej podstawie mógł stworzyć związek z kobietą, która od tej pory zajmie główne miejsce w jego życiu osobistym. Zdarzają się jednak sytuacje, w których pomimo osiągnięcia przez mężczyznę dojrzałego wieku, jego rodzicielka ma w dalszym ciągu przeważający wpływ na jego życie i dokonywane wybory. Szczególnie trudna staje się wówczas rola partnerki. Ciągłe „wtrącanie się” matki do związku dwojga dorosłych osób może być nie do zniesienia. Z drugiej strony powstaje obawa o naruszenie tak wyjątkowej relacji i tym samym unieszczęśliwienie ukochanej osoby. Czy zatem związek z tzw. „maminsynkiem” ma jakiekolwiek szanse powodzenia?

„Różnice temperamentu: takie ogólne stwierdzenie najczęściej podaje się jako powód rozpadu związków. Przykład: jeden z partnerów odczuwa złość, ponieważ właśnie planował wyjście ze swoją drugą połówką na zabawę, w której uczestniczyć miało mnóstwo osób, lecz ta w ostatniej chwili oświadczyła, że woli spędzić czas w domowym zaciszu. Inny przykład: jedna strona związku nie rozumie codziennego zachowania swojego partnera, który nawet w trudnych sytuacjach reaguje spokojem i brakiem uzewnętrzniania emocji, podczas gdy ona sama jest zazwyczaj pobudzona i niespokojna. Temperament to ważny wymiar naszego życia, objawiający się w wielu aspektach zarówno codziennego działania, jak i ważnych wydarzeń czy też podejmowania decyzji. Zgodność temperamentów może ułatwiać wzajemne zrozumienie, ale również brak zgodności nie musi oznaczać przekreślenia szans na szczęśliwy związek. Wiele zależy od stopnia dojrzałości partnerów i słuchania potrzeb drugiej strony. Jakie składniki temperamentu są zatem szczególnie ważne dla powodzenia związku? Czy osoby wykazujące skrajnie przeciwne cechy temperamentalne mogą funkcjonować jako zgodna para?

Istnieje wiele definicji temperamentu. Ogólnie, nawiązując do definicji podanej przez A. Thomasa i S.Chess można powiedzieć, że temperament to niezależna właściwość psychiczna, która przejawia się w formie reakcji na wydarzenie, okoliczność, oczekiwanie lub wymóg. Temperament zazwyczaj uznaje się za wrodzony, poddający się jedynie nieznacznym modyfikacjom ze strony środowiska. Konstrukt ten składa się z wielu wymiarów. Przyjrzyjmy się bliżej kilku z nich, mogących mieć szczególne znaczenie dla jakości związku partnerskiego.

Ekstrawersja i introwersja

• Introwertycy to osoby czerpiące energię z własnego wnętrza: rozmyślań, wspomnień, introwersji. Lubią uporządkowany styl życia, spokój, oraz przebywanie w wąskim gronie starannie dobranych przyjaciół.
• Ekstrawertycy cechują się przede wszystkim ogromną towarzyskością, umiejętnością „przyciągania do siebie” wielu ludzi. Są bardzo aktywni, optymistycznie nastawieni do życia. W wielu sytuacjach  impulsywni, kierują się emocjami.

W związku introwertyka z ekstrawertykiem nietrudno o sytuację konfliktową: tych pierwszych może irytować nadmierny chaos, jaki panuje wokół ekstrawertyków, którzy natomiast nie potrafią zrozumieć braku okazywania emocji u introwertyków. Przykładem konfliktu może być tutaj chociażby brak zgodności w zakresie formy spędzania wspólnie wolnego czasu: introwertycy wolą zazwyczaj sytuację sam na sam w domowym zaciszu, podczas gdy dla ekstrawertyka atrakcyjne jest wyjście na zabawę pełną mniej i bardziej znanych osób. Od tego już tylko niewielki krok do konfliktu w związku.

Reaktywność emocjonalna

Jest to tendencja do intensywnego reagowania na bodźce wywołujące emocje, wyrażająca się w dużej wrażliwości i niskiej odporności emocjonalnej (Strelau).

W naszej kulturze przyjęty został wzorzec, zgodnie z którym to kobiety są bardziej reaktywne emocjonalnie, natomiast mężczyźni lubią pokazywać się jako niezależni i „twardzi”. Nie zawsze oznacza to jednak obopólną zgodę w związku. Szczególnie Panie często narzekają na fakt, że ich partnerzy wydają się niemal „pozbawieni uczuć”: sytuacja, w której one same nie potrafią powstrzymać się od łez, na mężczyźnie wydaje się nie robić niemal żadnego znaczenia. Wrażliwość emocjonalna to jedna z głównych cech, wymieniana przez kobiety w opisach idealnego partnera. Takie samo natężenie tej cechy u obu stron daje szansę  lepszego zrozumienia w związku. Problem mają jednak również ci Panowie, którzy wykazują zbyt wysoką reaktywność: istnieje bowiem zagrożenie, że dla potencjalnej lub obecnej partnerki mogą okazać się mało męscy oraz zbyt słabi na to, aby stać się dla kobiety prawdziwą opoką.

Aktywność

Aktywność definiowana jest jako tendencja do podejmowania zachowań o dużej wartości stymulacyjnej lub do zachowań dostarczających stymulacji zewnętrznej (z otoczenia). Oznacza to, że osoby aktywne lubią  natłok wydarzeń wokół siebie oraz starają się zapisać swój kalendarz różnymi formami aktywności, tak, aby nie pozostało czasu na chwilę nudy. Preferują również sytuacje, które dla osób mało aktywnych mogą wydawać się stresujące, np. ekstremalne sporty.

Jeżeli w związku funkcjonują osoby o przeciwstawnych typach pod względem aktywności, problem może dotyczyć zrozumienia stylu życia partnera. Aktywni mogą uchodzić za ryzykantów, osoby lubiące korzystać z życia. Natomiast mało aktywni mogą zostać oznaczeni etykietką nudnych,  nie wykorzystujących wszystkich możliwości, jakie daje życie.

Różnice temperamentu: czy możliwy jest szczęśliwy związek?

Oczywiście najbardziej idealna sytuacja występuje wówczas, gdy oboje partnerzy wykazują bardzo zbliżony poziom temperamentu. Można wówczas osiągnąć stan, który nazywany bywa „zrozumieniem bez słów”. Co jednak zrobić, gdy okazuje się, że różnimy się od ukochanej osoby jakimś istotnym wymiarem temperamentu? Odpowiednie podejście może z wyprzedzeniem zażegnać wiele konfliktów. Oto kilka praktycznych wskazówek:

• Naucz się słuchać potrzeb swojego partnera. W związku, w którym partnerzy różnią się od siebie, umiejętność słuchania jest szczególnie istotna. Nawet lubiący dużo mówić ekstrawertycy powinni zwrócić większą uwagę na ten wymiar. Jest to istotne, ponieważ to, co wydaje się najlepsze dla nas, np. spędzanie czasu w gronie wielu ludzi, niekoniecznie może wzbudzać radość naszego partnera. Nie chodzi tutaj również o to, aby rezygnować z własnych potrzeb na rzecz zaspokojenia potrzeb drugiej strony, lecz o to, aby równomiernie od czasu do czasu odejść od własnych „zachcianek” i zrobić wspólnie coś, co sprawi szczególną radość partnerowi.
• Skup się na zaletach. Pamiętaj, że nie ma lepszego ani gorszego typu temperamentu. Każdy typ ma swoje zalety. Jeżeli np. Twój partner jest zamkniętym w sobie introwertykiem, pomyśl, że jego zrównoważenie i spokój mogą działać na Ciebie szczególnie kojąco w sytuacjach napięcia emocjonalnego. Aktywny partner może „zarazić” Cię jakąś pasją a emocjonalny „wrażliwiec” może sprawić, że Twój świat stanie się bogatszy o przeżycia, których do tej pory nie dostrzegałeś. Zwrócenie uwagi na zalety partnera może naprawdę zdziałać wiele dobrego w związku. Usiądź zatem i wypisz wszystkie te cechy, które najbardziej cenisz w swoim partnerze.
• Poznawaj swojego partnera.  Nie upraszczaj wszystkiego stwierdzeniem, że Twoja druga połówka jest po prostu „dziwna” lub „inna”. Różni się od Ciebie, ale dzięki temu możesz w niej odkrywać wiele fascynujących cech. Oprócz uważnego słuchania, zainteresuj się bardziej tym, co lubi Twój partner, jakie ma marzenia i cele. Jeżeli sam tego nie mówi, spróbuj zadać mu kilka pytań na ten temat. Wzajemne zainteresowanie swoimi sprawami może sprawić, że staniecie się sobie szczególnie bliscy, nawet jeżeli w wielu kwestiach posiadacie odrębne zdanie.
• Szukaj podobieństw.  Bardzo rzadko zdarza się, aby partnerzy nie mieli między sobą żadnych podobieństw. W takiej sytuacji trudno jest bowiem, aby związek w ogóle zaczął istnieć. Nawet jeżeli bardzo różnicie się cechami temperamentu, z pewnością możecie znaleźć coś wspólnego: być może np. lubicie ten sam rodzaj kuchni, te same filmy lub macie wspólne zainteresowanie w postaci fotografii. To, co dla wspólne dla Was oboje, uczyń szczególnym znakiem związku i postaraj się przypominać sobie o tym w sytuacjach konfliktowych. Znajdź również specjalny czas na to, aby realizować z partnerem to, co oboje lubicie robić.

Związek partnerów różniących się temperamentem z pewnością wymaga większej pracy. Temperament, pomimo że stały, jest jednak poznawalny, a odkrycie cech partnera może pomóc zrozumieć Ci jego niepowtarzalność. Dojrzała miłość, traktuje różnice temperamentu, jako wyzwanie a po ich zrozumieniu i zaakceptowaniu może być już tylko lepiej

Literatura:

Strelau, J. „Psychologia. Podręcznik Akademicki cz.2”, GWP, Gdańsk 2007

Literatura polecana:

Grzybowski, J. „Małżeńskie temperamenty”, Wyawnictwo M, Kraków 2007

Albisetti, V. „Czy dialog może uratować miłość”, Wydawnictwo Salwator, Kraków 2010

Serwis MyDwoje.pl

Denerwujesz się, kiedy widzisz rozrzucone na łóżku ubrania Twojego partnera? Nie pamiętasz, ile razy prosiłaś go, aby zakręcał tubkę z pastą do zębów? A może wprost przeciwnie: chciałbyś, aby Twoja druga połowa była bardziej zrelaksowana i przestała wszczynać kłótnie o drobny bałagan w mieszkaniu? Sytuacja wydaje się jasna: jedno z Was to typ tzw. Bałaganiarza, drugie natomiast to typowy Pedant, czyli osoba, dla której porządek jest podstawą i punktem wyjścia dla dalszych działań. Niespodziewanie Wasze drogi przecięły się i pojawiło się między Wami uczucie. Czasami jednak, po kolejnej już kłótni zastanawiasz się, czy Wasze style życia nie są zbyt odmienne  i czy po prostu nie przeszkadzacie sobie nawzajem. Być może warto w końcu położyć kres wzajemnym pretensjom i zastanowić się, jak ze związku Bałaganiarza i Pedanta wydobyć to, co najlepsze i stworzyć naprawdę szczęśliwą relację.

Spróbujcie zacząć od tego, aby wyjść poza własny punkt widzenia i spojrzeć na uczucia oraz motywy działania drugiej

Zrozumieć Bałaganiarza

Bałaganiarz to osoba, której codzienność można zazwyczaj opisać słowem „chaos”. Nie przywiązuje znaczenia do ustalonych wcześniej ściśle planów czy porządkowania otoczenia wokół siebie. Czasami w ogóle nie zauważa braku porządku. Uważa, że istnieją ważniejsze cele i dopiero wtedy kiedy je zrealizuje może zająć się porządkowaniem. Woli skupić się na realizacji jednego konkretnego zadania, a po jego wykonaniu dać sobie nagrodę w postaci totalnego luzu. Bałaganiarze to często osoby o artystycznych typach osobowości, bardzo kreatywne. Ich zaletą jest spontaniczność, często okazywana radość życia i umiejętność czerpania przyjemności z życia.

Zrozumieć Pedanta

Pedant rozpoczyna realizację jakiegoś celu tylko wtedy, gdy otoczenie wokół niego jest uporządkowane. Lubi mieć dokładny plan działania i odczuwa niepokój, kiedy istnieje ryzyko niezrealizowania działań zgodnie z planem. Porządkowanie otoczenia może mieć związek z pragnieniem posiadania porządku wewnętrznego lub chęci zaprezentowania się otoczeniu właśnie jako osoba logiczna i uporządkowana. Zaletą Pedanta jest umiejętność porządkowania nawet bardzo skomplikowanych spraw i zwracanie uwagi na niewidoczne dla innych szczegóły, które nieoczekiwanie mogą okazać się istotne dla sprawnej realizacji jakiegoś zadania.

Pedant i Bałaganiarz: jak porozumieć się w związku?

Pomimo tak odmiennych stylów działania, możliwe jest porozumienie  pomiędzy Pedantem i Bałaganiarzem. Jeżeli nie chcecie, aby w Waszej relacji dominowały kłótnie, warto przyjąć kilka zasad.

Rady dla Bałaganiarza:

• Spróbuj zaproponować inne rozwiązanie. Być może uważasz, iż porządek jest jedną z mniej ważnych rzeczy i nie warto tracić na niego zbyt wiele czasu. Pamiętaj jednak, że Twój partner ma inną wizję i lubi prezentować się otoczeniu jako osoba dbająca o porządek. Przyznaj również, że gdyby nie porządek wprowadzony przez partnera, czasem mógłbyś mieć duże kłopoty. Nie musisz całkowicie zmieniać siebie, jak również nie warto, aby Twoje zachowanie wzbudzało gniew partnera. Zaproponuj np. wspólne sprzątanie dwa razy w tygodniu po pół godziny. Nie jest to duża ilość czasu, a dzięki takiemu zachowaniu Twój partner poczuje, że starasz się zrozumieć jego potrzeby, nawet jeżeli jest to niezgodne z Twoim stylem bycia. Pamiętaj jednak, aby dotrzymywać złożonych obietnic.
• Pamiętaj o planach, które są dla Twojego partnera ważne.  Być może nie lubisz czynności, jaką jest planowanie. Wolisz działać spontanicznie, przyjęty plan może Cię ograniczać. Czasami jest to punkt wyjścia do nieporozumienia z partnerem, dla którego dokładne planowanie i działanie zgodne z planem jest niezwykle ważne. Aby znaleźć punkt porozumienia, tutaj również nie musisz zmieniać swoich przyzwyczajeń. Zastanów się nad kwestiami, które mają szczególne znaczenie dla Twojego partnera i dla Waszego związku. Być może są to Wasze wspólne wakacje lub jakaś rocznica. Zrób tutaj wyjątek i postaraj się wraz z partnerem planować tego typu okazje. Dzięki temu druga strona będzie wiedzieć, że jest dla Ciebie naprawdę ważna: zarówno ona, jak i spędzone wspólnie chwile.
• Podkreślaj zalety swojego partnera. Częste nieporozumienia z błahych powodów mogą powodować, że odczuwasz zniechęcenie i zaczynasz już mieć dość narzekań ze strony drugiej połówki. Zastanów się jednak, czy nie raz takie jej cechy jak opanowanie, umiejętność dostrzegania drobnych szczegółów czy trzymanie się ustalonego planu nie okazały się pomocne w jakiejś trudnej lub kryzysowej sytuacji? Pomyśl także o tych cechach swojego Partnera, które szczególnie lubisz np. czułość, delikatność, poczucie humoru. Staraj się o nich pamiętać, kiedy dochodzi do nieporozumień. Z pewnością pozwoli Wam to o tym, co jest w Waszym związku najważniejsze i dlaczego zdecydowaliście się być razem.

Rady dla Pedanta:

• Nie staraj się „na siłę” zmieniać partnera. Twój partner prawdopodobnie od lat ma inne przyzwyczajenia. Jeżeli postawisz sobie za cel zmianę tych nawyków, bardzo prawdopodobne, że poczuje się nieakceptowany lub nawet niekochany. Styl życia jest zwykle przynajmniej częściowo związany z osobowością, dlatego, jeżeli z pewnych powodów zdecydowałeś się stworzyć związek właśnie z tym człowiekiem, nie próbuj drastycznie zmieniać tego, co stanowi znaczącą część jego :ja”. Przypomnij sobie początki Waszej relacji. W jaki sposób zrodziło się uczucie między Wami? Co wtedy najbardziej ujęło Cię w ukochanej osobie? Być może Twój partner potrafi słuchać Cię jak nikt inny, umie niebanalnie rozśmieszyć lub znajduje niezwykłe sposoby na spędzenie Waszego wspólnego czasu? Kiedy czujesz złość w stosunku do partnera, myślisz o tym, jak dobrze byłoby, gdyby on był inny. Zamiast tego pomyśl po prostu, za co najbardziej go kochasz.
• Naucz się od Bałaganiarza odrobiny spontaniczności. Pomyśl, jak często denerwujesz się, gdy coś nie dzieje się zgodnie z planem lub gdy masz wokół siebie bałagan. Czy nie zazdrościsz czasem Twojemu partnerowi, który w takich sytuacjach jest zwykle spokojny i zrelaksowany?. Ponadto potrafi dobrze się bawić i okazywać radość. Spróbuj zatem przynajmniej czasami zrobić coś zupełnie spontanicznie. Nic się nie stanie, jeżeli w sobotę rano poleżycie dłużej w łóżku zamiast zrywać się do sprzątania mieszkania. Nie spodziewasz się również, jakie niezwykłe mogą być Wasze wakacje, jeżeli zamiast zaplanowanej od pół roku podróży do Włoch, z przyczyn niespodziewanych traficie na Mazury. Życie przygotowuje nam różne niespodzianki, czasem nie sposób z nich nie skorzystać. Takie niezaplanowane, wspólnie spędzone chwile mogą jeszcze bardziej umocnić Waszą relację, a Tobie dać odrobinę dziecięcej radości, której od tak dawna Ci brakowało.
• Stosuj pozytywną motywację. Jeżeli chcesz, aby Twój partner przynajmniej od czasu do czasu zajął się wraz z Tobą porządkami, nie powtarzaj mu ciągle: „Ale z Ciebie bałaganiarz” lub „Nigdy nie potrafiłeś zachować porządku”. Zamiast tego stosuj tzw. „pozytywne wzmocnienia” czyli mów często partnerowi, że zawsze uważałeś go za osobę, która świetnie sobie radzi z porządkami i potrafi w mgnieniu oka zlikwidować największy bałagan. Ludzie, którym daje się do zrozumienia, że są w taki a nie inny sposób postrzegani przez otoczenie, próbują, nawet nie do końca świadomie, realizować ten obraz i spełniać oczekiwania otoczenia. Dlatego dzięki tego typu słowom, Twój partner, myśląc, iż uważasz go za osobą lubiącą porządek, będzie starał się go utrzymać być może częściej niż do tej pory.

Budując związek z drugim człowiekiem, kiedy minie już pierwszy okres „motyli w brzuchu”, zazwyczaj stykami się z przyzwyczajeniami drugiej strony, które nie zawsze łatwo jest zaakceptować. Pamiętajmy jednak, że przyzwyczajenia to tylko kropla w morzu. Starajmy się nie patrzeć zbyt powierzchownie i nie stracić z oczu tego, co uznajemy za największą wartość tkwiącą w drugim człowieku i we wspólnym życiu.

Jowita Wójcik, psycholog

Słynne jest powiedzenie, że „bez zazdrości nie ma miłości”. Zazdrość uznaje się często za dowód siły uczucia łączącego dwie osoby. W istocie jednak niemal nikt, kto choć raz doświadczył zazdrości, nie wspomina tego z radością. Uczuciu temu towarzyszą bowiem dosyć nieprzyjemne emocje, takie jak gniew, smutek czy poczucie własnej niższości. Tymczasem miłość to coś, co powinno dawać nam siłę, radość i świadomość, że w oczach ukochanej osoby jest się kimś jedynym i wybranym. Jaka jest zatem prawdziwa relacja pomiędzy miłością a zazdrością i czy można stworzyć prawdziwą i trwałą relację, pozbawioną jednocześnie tego dosyć trudnego uczucia?

Psycholog Gordon Clanton (1977) definiuje zazdrość jako „uczucie niezadowolenia objawiające się jako lęk przed utratą partnera lub jako poczucie dyskomfortu spowodowane rzeczywistym lub wyobrażonym doświadczeniem relacji partnera i osoby trzeciej”. Z tak sformułowanej definicji wynika, że zazdrość jest nacechowana wieloma negatywnymi uczuciami, takimi jak niezadowolenie, lęk czy dyskomfort psychiczny. Drugą charakterystyczną oznaką zazdrości jest to, że oprócz partnerów dotyczy ona, chociaż niekoniecznie bezpośrednio, także osoby trzeciej, o którą jeden z partnerów jest zazdrosny. Osoba taka dysponuje pewną właściwością, która sprawia, że ktoś odczuwający zazdrość uznaje ją za bardziej atrakcyjną dla swojego partnera.

Przyczyny zazdrości

Istnieje kilka przyczyn zazdrości. Dosyć istotny jest fakt, że mężczyzna lub kobieta, jeśli jest zazdrosną stroną relacji uczuciowej, zazwyczaj poszukuje przyczyn swojej zazdrości w zachowaniu partnera. Tymczasem najbardziej prawdziwe jest stwierdzenie, że źródło tego uczucia najczęściej leży w nas samych. Oto najczęstsze przyczyny zazdrości:

• Niska samoocena. Osoby odczuwające zazdrość zazwyczaj uważają, że z powodu swoich wad nie są kimś odpowiednim dla swojego partnera. Za zagrożenie dla istnienia związku uznają te osoby, które wydają się im idealne pod względem tego, co uznają za swoje wady. Nie jest to zatem zaniżona samoakceptacja w ogóle, lecz jako partnera w konkretnej relacji. Potwierdzeniem tego faktu są wyniki badań White'a i Mullena (1989). Okazało się w nich, że kobiety doznające agresji z powodu zazdrości przyznały, że ich mężowie często ujawniają kompleksy z dotyczące własnej seksualności i związanej z tym atrakcyjności w oczach żon.

• Uzależnienie własnej samooceny od tego, co myśli o nas partner. Jest to również pewne zaburzenie w sferze samoakceptacji. Osoby takie mają tendencję do poszukiwania wiedzy o sobie wśród opinii innych ludzi. Jeżeli zatem w otoczeniu pojawia się ktoś, kogo partner pod pewnym względem (np. zdolności) ocenia wyżej niż ukochaną osobę, wówczas odczuwa ona obawę przed możliwością rozpadu związku i jeszcze jednym dowodem na potwierdzenie własnej niskiej wartości

• Przekonanie wyniesione z dzieciństwa, że na miłość trzeba zasłużyć. Jest to konsekwencja zachowań rodzicielskich i często słyszanych słów typu: „jeśli nie będziesz grzeczny, mama nie będzie cię kochać”. Zazwyczaj rodzice dobrze wiedzą, że nie jest to prawda. Dla małego dziecka jednak są oni najważniejszym źródłem wiedzy, dlatego wierzy wszystkim ich słowom. Tak ukształtowane przekonanie – nawet nieświadomie – dziecko wnosi w dorosłe życie. Brak wewnętrznego zrozumienia miłości jako uczucia bezwarunkowego prowadzi do wiary w to, że należy na nią zasłużyć. Zagrożenie dla związków w dorosłym życiu są zatem osoby pod pewnymi względami atrakcyjniejsze i tym samym bardziej „zasługujące” na miłość partnera.

• Pierwsze wzorce związku. Ta przyczyna zazdrości również ma swoje źródła w dzieciństwie. Występuje wówczas, gdy dana osoba jako dziecko obserwowała wzorzec rodziców jako pary, w którym główne miejsce zajmowała zazdrość lub zaborczość. W świadomości buduje się wówczas również często nieuświadomione przekonanie, że miłość oznacza kontrolę i nieustanne przewidywanie dotyczące ewentualnego porzucenia przez partnera z powodu innej, atrakcyjniejszej osoby

• Zespół Otella. Jest to choroba o charakterze psychotycznym, typowa dla osób przewlekle pijących alkohol. Charakteryzuje się przede wszystkim ciągłą demonstracją urojeń niewierności partnera. Osoba chora stosuje przemoc fizyczną lub psychiczną, by zmusić partnera do przyznania się do zdrady, której ten zazwyczaj nie popełnił. Krąg osób podejrzanych o bycie kochanką lub kochankiem jest szeroki, a dowody na zdradę są dla przeciętnego człowieka absurdalne (np. rachunek z pralni).

Zazdrość męska i kobieca

Istnieje kilka obszarów,  na gruncie których można zaobserwować różnice pomiędzy zazdrością kobiecą i męską (Wojciszke, 2009). W przypadku sytuacji wywołujących zazdrość, mężczyźni są bardziej zazdrośni o sferę seksualną, natomiast kobiety o poświęcany im czas i uwagę. Ponadto jeśli rozważyć uczucia zazdrości, okazuje się, że kobiety są bardziej skłonne analizować powody, dla których mogłoby dojść do ewentualnej zdrady, przypisując je jego potrzebom seksualnym lub atrakcyjności rywalki. Mężczyźni zaś zwracają uwagę na zaangażowanie uczuciowe partnerki i możliwość obdarzenia nim kogoś, kto jest bardziej atrakcyjny. Istnieją również różnice płciowe w przeżywaniu zazdrości. U kobiet uczuciom zazdrości towarzyszy smutek i depresja, u mężczyzn występuje gniew i agresja. W kwestii radzenia sobie z zazdrością kobiety wydają się być bardziej zorientowane na rozwiązanie problemów nękających związek i wyrażanie własnych uczuć. Mężczyźni natomiast mają tendencję do zaprzeczania uczuciom własnej zazdrości i poszukiwania innych sposobów wyrażenia własnej wartości jako partnera. Nietrudno też zauważyć, że to kobiety są stroną częściej wywołującą zazdrość w celu sprawdzenia siły związku i podniesienia poczucia własnej wartości.

Jak radzić sobie z zazdrością?

Większość psychologów podziela zdanie, że zazdrość to uczucie niszczące dla związku. Istnieje jednak kilka sposobów, by móc się jej pozbyć:

• Spróbuj przeanalizować źródło swojej zazdrości. Przywołaj w pamięci sytuacje lub zachowania partnera, które wywołują w Tobie zazdrość. Spróbuj spojrzeć na nie bardziej realnie: być może to Twoja wyobraźnia podsuwa Ci scenariusze, które nie mają szansy zaistnieć w rzeczywistości. Zastanów się, jakie emocje pojawiają się u Ciebie w obliczu takich sytuacji i spróbuj odkryć ich prawdziwe źródło

• Zastanów się, jakie jest Twoje własne poczucie wartości jako partnera w konkretnym związku. Czy często pojawiają się u Ciebie myśli o tym, że tak naprawdę nie zasługujesz na to, by być w relacji z ukochaną osobą? Obawiasz się, że Twój partner może poznać kogoś bardziej atrakcyjnego i wtedy zostaniesz znów sam, opuszczony i zraniony? Pamiętaj, że jest to Twoja subiektywna ocena. Twój partner z milionów ludzi na świcie wybrał właśnie Ciebie, wraz ze wszystkimi Twoimi wadami i zaletami.

• Uwzględnij uczucia i potrzeby partnera. Każdy związek wymaga pewnego rodzaju poczucia osobistej przestrzeni, wolności. Nie świadczy to o jego słabości, a wprost przeciwnie: w takiej relacji partnerzy są ze sobą na tyle blisko, by móc w pełni sobie ufać. Jeżeli zatem mężczyzna wyjeżdża na ryby z kolegami lub kobieta idzie do kina z przyjaciółkami, nie oznacza to, że nie kochają oni swoich partnerów.

• Nie skupiaj całej swojej uwagi na partnerze. W takiej sytuacji oboje będziecie nieszczęśliwi: Ty zaniedbujesz swoje zainteresowania, a Twój partner czuje się niemal prześladowany. Związek z drugą osobą nie oznacza rezygnacji z wszystkiego, co do tej pory lubiłeś robić. Celem jest tutaj wspólne szczęście i możliwość pełnego wyrażenia własnej osobowości. Nie musisz kontrolować partnera na każdym kroku, by wiedzieć, że jest on kimś przeznaczonym tylko dla Ciebie.

Przy rozważaniu przytoczonego na wstępie powiedzenia rodzi się pytanie, czy istnieje zatem coś takiego, jak „zdrowa zazdrość”, czyli zazdrość, która przyczynia się do wzmocnienia relacji uczuciowej. Z pewnością słowo „zazdrość” nie byłoby tutaj odpowiednie. Kluczem jest wewnętrzne odczucie atrakcyjności partnera dla nas, z zachowaniem własnego poczucia wartości i przekonaniem, że jesteśmy w stanie sprawić, by dana osoba czuła się przy nas szczęśliwa. Zazdrość to także pewien stopień braku zaufania, które jest przecież niezbędne do zbudowania dobrej relacji. Wczesne zrozumienie własnych uczuć i ich źródeł pozwoli Ci jednak z pewnością uchronić Twój związek od niszczącej zaborczości i uzyskać wymarzony spokój oraz rozkoszować się szczęściem dzielonym z drugą osobą.

Jowita Wójcik, psycholog

Działania, artykuły, czy kontekst w którym analizowane są zagadnienia oddzielonego od dziecka rodzica, skupiają się głównie na problematyce prawnej, religijnej lub psychologicznej. Brakuje w nich szerszego spojrzenia na przyczyny i skutki zjawiska nowego kształtu i roli rodziny.

W nie tak dawnej historii (do XIX w.) rodzina lub ród spełniały istotne funkcje gospodarcze i obronne, które były warunkiem przeżycia ich członków. Zagrożenia zewnętrzne (niezależne od woli), szczególnie śmierć, choroby lub niewola były na tyle bliskie i realne, że wywierały stałą presję na społeczne normy obowiązujące w przeszłości. Obecnie mamy zupełnie odmienną sytuację, szczególnie w krajach wysoko rozwiniętych. Stąd też bierze się rozdźwięk w stosunku do regionów, społeczeństw, czy grup społecznych żyjących na niższym poziomie materialnym, a także pomiędzy tradycjonalistami i ludźmi wychowanymi w elastycznym, otwartym na zmiany, tolerancyjnym otoczeniu. Rozdźwięk ten nie ma wyłącznie charakteru czysto prawnego, psychologicznego czy religijnego. Jest wynikiem głębokich zmian ekonomicznych, rodzących taką rolę gospodarki i sektora publicznego, że walka o tradycyjną rodzinę nuklearną (rodzice i dzieci) może okazać się swoistą donkiszoterią. Zanim więc zaczniemy oceniać nową rolę ojca, matki, dziecka, czy dalszej rodziny, w zupełnie odmienionym otoczeniu i warunkach, co nastąpiło poza ich wolą, warto zarysować kilka czynników i możliwych rozwiązań z szerzej rozumianej grupy spraw.

1.      Czy jest możliwe utrzymanie tradycyjnej rodziny nuklearnej w warunkach materialnych społeczeństwa, które tego nie wymusza ekonomicznie?

Wydaje się, że nie uda się odpowiedzieć jednoznacznie na to pytanie. Należy spodziewać się, że mający dostatek ekonomiczny, a zarazem bezpieczeństwo zagwarantowane przez instytucje publiczne, członkowie takiego społeczeństwa, będą dokonywać swobodnych wyborów. Powinno się więc raczej przygotować normy prawne i wartości psychologiczne (wychowawcze dla dzieci, a emocjonalne i uczuciowe dla rodziców), tak aby wszyscy zainteresowani mogli odnaleźć właściwą drogę. Dotyczy to także postępowania legislacyjnego posłów i senatorów oraz psychologiczno-prawnego pracowników sektora publicznego (sędziów, adwokatów, urzędników, nauczycieli, policji, itp.).

2.      Jak powinno się pogodzić ekonomiczną swobodę postępowania z obowiązkami rodziców względem swoich dzieci w przypadku odejścia od tradycyjnej rodziny nuklearnej?

Poszukiwanie odpowiedzi należy oprzeć na następujących zasadach:

• z reguły matka jest ważniejsza dla bardzo małego dziecka,
• obecność ojca zwiększa szanse na zrównoważony rozwój dziecka,
• nienależyte wykonywanie postanowień sądu musi być karane dotkliwą grzywną,
• rodzicom należy zapewnić, w granicach prawa, swobodę ustalania obowiązujących ich zasad wychowania i opieki nad ich dzieckiem, w sposób sformalizowany, ale i prosty (np. obowiązujące, nawet dla sądu, umowy pisemne rodziców),
• instytucje publiczne i społeczne powinny wypracować standardy, w tym wzorce zachowań i umów pomiędzy rodzicami, polubowne rozwiązywanie sporów, itd.

3.      Jak zapewnić dzieciom, oddzielonym od któregoś z rodziców, prawo do korzystania z relacji z tym rodzicem oraz jak ograniczyć potencjalne zagrożenia czy patologie?

Powinno utworzyć się instytucję publiczną (np. pedagoga-rzecznika dziecka), która będzie broniła praw dziecka w ten sposób, że każde dziecko od rozpoczęcia nauki w szkole będzie mogło liczyć na wsparcie.

Do najważniejszych uprawnień pedagoga-rzecznika dziecka będzie prawo do:

• udzielania informacji dziecku o sytuacji w jakiej się znalazło (prawnej, psychologicznej, ekonomicznej, itp.),
• udzielania informacji i porad rodzicowi sprawującemu bezpośrednią opiekę (w szczególności co do jego obowiązków i praw drugiego rodzica),
• wykazywanie przed rodzicami dziecka możliwych pozytywnych lub negatywnych konsekwencji wynikających z przyjętych przez nich rozwiązań,
• udzielanie wsparcia przy zawieraniu umów dotyczących zasad wychowania i opieki nad dzieckiem.

Przyjmując założenie, że wychowanie sprowadza się głównie do przygotowania do życia dorosłego, a proces wychowawczy realizowany przez rodziców to takie symulacje życia dorosłego, aby dziecko wyniosło jak najwięcej wartości, możemy dokonać oceny obecnej i potencjalnej, przyszłej roli rodziny rozdzielonej.

Obecnie, w dużym uproszczeniu, mamusia jest lepsza w wychowywaniu od tatusia, a tatuś służy przede wszystkim do dostarczania pieniędzy. Nie należy tego rozwiązania mylić z okresem „walki o ogień”, gdy mężczyźni polowali, stanowiąc przykład i ucząc nowe pokolenie sposobu na uzyskanie żywności. Sporadyczne spotkania z ojcem deprecjonują jego rolę wychowawczą, a tym samym jego poczucie własnej wartości i powodują, że matka przekazuje dziecku jedynie część wartości niezbędnych w życiu dorosłym. Rozwiązanie dzisiejsze jest po prostu zbyt sztywne i schematyczne. To nieprzemyślana „proteza” z przeszłości, gdy rodziny nuklearne stanowiły przytłaczającą większość, a rozwiązania dla rodzin rozdzielonych (traktowanych często jako patologiczne), miały stanowić pewną przestrogę, zniechęcając rodziny nuklearne do szukania rozwiązań w formie rozwodów czy separacji.

Aby uchylić podstawową wadę tego rozwiązania, poszukuje się rozwiązania zarazem elastycznego, jak i zobowiązującego, w momencie dokonania istotnych ustaleń. Przy tym, wadą obecnie przyjętego rozwiązania prawnego (kodeks rodzinny i opiekuńczy) jest milczące założenie, że najlepiej poinformowanym i szczególnym obrońcą „dobra dziecka” jest sąd, gdy rodzice są w konflikcie. Tymczasem to założenie należy zastąpić przyjęciem, że nie ma nikogo poza rodzicami (za wyjątkiem rodzin patologicznych), kto najlepiej potrafi chronić i wychowywać swoje dzieci. Sytuacja konfliktu pomiędzy rodzicami powinna przede wszystkim skłaniać do łagodzenia konfliktu, a nie zastępować funkcje wychowawcze rodziców. Dlatego umowy pisemne, zawierane w ramach prawa i wiążące także sądy, powinny być podstawą realizacji funkcji wychowawczej w rodzinach rozdzielonych. Wszystkie inne propozycje pełnią rolę pomocniczą, aby do zawarcia takich umów doszło i aby rodzice i ich dzieci w niezliczonych, indywidualnych, konkretnych przypadkach, znajdowali pomoc i drogę do rozwiązania swoich problemów.

Andrzej Borkowski

Artykuł został grzecznościowo przedrukowany ze strony www.wstroneojca.pl

Konieczność uczestnictwa ojca w procesie wychowania dziecka jest jedną z podstawowych prawd pedagogicznych znanych od najdawniejszych czasów. Do niedawna było to głównie przeświadczenie intuicyjne, natomiast na przestrzeni kilku ostatnich dekad przeprowadzono wiele badań i narodziło się sporo teorii psychologicznych na ten temat. Dzięki temu problem wpływu ojca na rozwój psychiczny dziecka przestaje być ,,mądrością potoczną", a staje się stopniowo coraz lepiej opisanym zagadnieniem przez literaturę naukową.

Warto zatem zapoznać się z głównymi poglądami psychologicznymi na rolę ojca w wychowaniu potomstwa. Bardzo rozległe studia nad rolą ojca w kształtowaniu się psychiki dziecka przeprowadzali przedstawiciele kierunku założonego przez Z. Freuda tj. psychoanalizy. Freud zaobserwował, iż dziecko w pewnym okresie swojego rozwoju zauważa, że matka, oprócz niego, darzy miłością także ojca, z tego powodu staje się o nią zazdrosne (tzw. kompleks Edypa). W miarę rozwoju psychoanalizy tą sytuację zaczęto rozumieć mniej dosłownie i analizując ją przez pryzmat etapów dojrzewania społecznego dziecka stwierdzono, że ma ona głęboki sens z punktu widzenia jego rozwoju psychicznego i społecznego. A mianowicie, dziecko po osiągnięciu pewnego poziomu rozwoju spostrzega, że do matki ma prawo nie tylko ono, ale także ojciec. W tej sytuacji dziecko stopniowo przezwycięża swą pierwotną, bardzo silną, lecz zarazem bardzo egoistyczną miłość do matki i przerzuca ją z czasem na ojca. W miarę dalszego rozwoju dziecko spostrzega u ojca coraz to więcej cech, które mu imponują i staje się on dla niego atrakcyjną osobą, którą warto naśladować. Ojciec staję się stopniowo ,,przedstawicielem szerokiego społeczeństwa, reprezentantem pozarodzinnych autorytetów". Naśladując ojca dziecko uczy się funkcjonowania w społeczeństwie i przestrzegania zastanych tam reguł.

W miarę dalszego dojrzewania społeczno-moralnego dziecka ojciec przestaje oddziaływać na jego psychikę jako konkretna osoba lecz jako symbol. ,,Moment, w którym ojciec przestaje być konkretną jednostką, staje się zaś symbolem, jest początkiem nowego najważniejszego etapu rozwoju" - pisze amerykański socjolog T. Parsons. Im bardziej dziecko pokocha swego ojca, a tym samym przyswoi sobie jego poglądy i zasady moralne, tym łatwiej wytworzy sobie ,,symbol ojca", który pozwoli mu na właściwe przystosowanie się do warunków życia społecznego. Za tym idzie właściwe tworzenie w przyszłości relacji z innymi, cenionymi przez siebie ludźmi.

Natomiast przedstawiciel tzw. nowej psychoanalizy E. Fromm, znaczenie ojca w procesie wychowania dziecka ukazuje analizując cechy miłości macierzyńskiej. Zasadnicza różnica pomiędzy miłością macierzyńską i ojcowską tkwią w tym, że pierwsza z nich jest miłością bezwarunkową, natomiast druga zdeterminowana jest określonymi cechami zachowania się dziecka. Miłość matki nie jest obwarowana żadnym warunkiem, ,,jest szczęściem, spokojem, nie trzeba jej zdobywać, nie trzeba na nią zasługiwać". Miłości macierzyńskiej nie można wywołać ani nią kierować, dlatego choć jest tak ważna dla rozwoju dziecka zawiera również pewne ograniczenia, a mianowicie nie stymuluje rozwoju umysłowego jednostki. Miłość ojcowska natomiast jest uzupełnieniem macierzyńskiej w zakresie stwarzania stymulatorów rozwoju społecznego, ponieważ ojciec będąc pozbawiony tak silnego jak matka związku biologicznego z dzieckiem nie potrafi go kochać tylko dlatego, że jest dzieckiem, a uczucie jego bezpośrednio jest związane ze sposobem zachowania się potomka.

We wszystkich powyższych teoriach występowanie u dziecka potrzeby zdobycia miłości ojcowskiej stanowi dowód dojrzewania dziecka. Chcąc bowiem ją zdobyć dziecko musi stopniowo przezwyciężać swój egoizm. Tylko bowiem tą drogą może się ono zespolić głębokimi więzami uczuciowymi z ojcem, a przez niego ze społeczeństwem. Ojciec staje się dla dziecka pierwszym regulatorem zachowań społecznych, przez jego pryzmat poznaje jednostka podstawowe zasady, z którymi spotka się niebawem jako członek szerszej zbiorowości. Warto w tym momencie podkreślić, że do tego potrzebne jest aktywne uczestniczenie mężczyzny w procesie wychowania potomka, a nie tylko sama jego obecność.

Do prawidłowego rozwoju psychicznego dziecka potrzebne mu jest obcowanie zarówno z matką jak i z ojcem, ponieważ ze względu na naturalne różnice między kobietami, a mężczyznami zaspokajają oni różne potrzeby dzieci. Na przykład zmienność nastrojów u kobiet ukazywana czasami w dowcipach ma również szereg dodatnich stron. Dzięki niej bowiem kobieta zyskuje szerszą od mężczyzn gamę odczuć psychicznych, pozwalając tym samym na lepsze zrozumienie problemów innego człowieka. Ojciec natomiast niezbędny jest w procesie wychowania, ponieważ pozbawiony cyklicznych zmian nastrojów, potrafi lepiej niż kobieta zapewnić w wychowaniu dziecka konsekwentne stosowanie kar i nagród, które jest podstawowym warunkiem zapewnienia dziecku równowagi emocjonalnej.

Różne znaczenie ma udział ojca w wychowania córek, a inne synów. Niepodważalnym jest, że każdy ojciec ma do odegrania wielką rolę w wychowaniu swoich męskich potomków. Wynika to z dwóch prawidłowości dowiedzionych przez współczesnych psychologów i socjologów. Pierwsza z nich polega na tym, że każdy człowiek szybciej przyswaja sobie pewne cechy zachowania się przejawiane przez osobników tej samej płci niż płci odmiennej. Prawidłowość ta widoczna jest przede wszystkim u dzieci, które pozbawione doświadczeń w wielu dziedzinach życia niejako zmuszone są do naśladowania dorosłych. Szczególnie jest to zauważalne w internalizacji wielu ról społecznych związanych z płcią człowieka. Dziecko lepiej je sobie przyswaja, gdy ma możność obserwowania dorosłego człowieka tej samej płci w najróżniejszych sytuacjach życia codziennego. Najlepszą ma ku temu okazję kiedy dorosła osoba tej samej płci uczestniczy w jego życiu rodzinnym. Druga z psychospołecznych prawidłowości, opisana przez T. Parsonsa, zwraca uwagę na to, iż dziecko płci męskiej nie mając w rodzinie odpowiedniego wzorca męskiego zachowania się, często tworzy sobie wypaczony obraz tzw. prawdziwego mężczyzny, który charakteryzuje się nadmierną ilością cech agresywnych. Społeczeństwo niejako samo podpowiada dziecku, że taki obraz jest prawidłowy. To przede wszystkim mężczyźni są żołnierzami, do ich obowiązków należy walka, uprawiają oni szereg sportów o dużym ładunku agresji itd. Dlatego wielu chłopców bycie wartościowym mężczyzną łączy z demonstrowaniem postawy agresywnej. Parsons stwierdził, iż chłopcy wychowywani tylko przez kobiety są bardziej agresywni i bardziej podatni na wykolejenie niż chłopcy, w których wychowaniu bierze czynny udział ojciec, zjawisko to nazywał ,,protestem męskim". Amerykański socjolog wyjaśnia to w ten sposób, iż chłopiec wychowywany wyłącznie przez matkę tworzy sobie wyżej wspomniany spaczony obraz mężczyzny i do niego chce się upodobnić, odrzucając jakiekolwiek naśladowanie zachowania matki, w jego mniemaniu należne tylko kobietom. Dlatego przeciwstawia się wszystkim zasadom, które wpaja mu matka i zachowuje się agresywnie.

Obecność ojca w rodzinie ma także kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozwoju dziewcząt, ich obecność daje dziewczętom możliwość obserwacji u ojców pewnych typowo męskich cech zachowania się, co w późniejszym życiu pozwala im lepiej zrozumieć własnych mężów i synów. Brak takiego kontaktu zmniejsza szansę na pomyślne wywiązywanie się z roli żony i matki dzieci płci męskiej. Córki pomimo wcześniej opisanej prawidłowości na podstawie której wiemy, iż ludzie tej samej płci są szybciej i dokładniej naśladowani, przejmują również wiele cech od swych ojców. Zachowanie się ojca wobec córek ma duże znaczenie przede wszystkim dlatego, iż jest on najczęściej pierwszym mężczyzną, z którym kontaktuje się dziewczynka. Z obserwacji jego zachowania kształtuje ona sobie pogląd na mężczyzn w ogóle. Obcowanie z ojcem pozwala dziecku poznawać psychikę przedstawiciela płci przeciwnej i starać się go zrozumieć co rzutuje na jej późniejszych kontaktach z mężczyznami.

Naśladownictwo, o którym była wcześniej mowa dotyczy również sfery emocjonalnej, która jest niezmiernie ważna dla tworzenia przyszłych więzi rodzicielskich i małżeńskich. Dzieci, które nie miały okazji naśladować emocjonalnie dodatniej postawy ojca, nie będą prawdopodobnie zdolne do obdarzania uczuciem miłości własnych dzieci, mówi się tu o wewnętrznym mechanizmie ,,rozliczania się z otrzymywanych uczuć". Przez naśladowanie ojca szczególnie chłopcy nabywają wzory roli ojcowskiej i zachowań, które się z nią łączą. Śledzenie postępowanie ojca wobec matki, jak również wobec dzieci znajduje później odzwierciedlenie w pełnieniu przez nich roli ojcowskiej we własnych rodzinach. Należy jednak podkreślić, iż warunkiem do skutecznego naśladowania ojca przez syna jest istnienie pozytywnych więzi uczuciowych między nimi. Jeżeli te więzi są ambiwalentne, wzory mogą ulec pewnej modyfikacji, natomiast w wypadku negatywnych więzi, zostaną one odrzucone. Dalszy proces uczenia się roli rodzicielskiej dokonuje się przez tzw. mechanizm modelowania. Ojciec w pewnym momencie życia dziecka (syna) przestaje być dla niego konkretna jednostką, a staje się wzorem roli męskiej i ojcowskiej. Sytuacja ta według psychologów w sposób doskonalszy niż identyfikacja wpływa na uczenie się ról rodzicielskich, ponieważ następuje tu odczytanie znaczeń zachowania ojcowskiego i dostosowania ich do własnej osobowości. Ponadto na tym etapie dziecko zaczyna dostrzegać i oceniać cechy osobowości ojca. Dlatego tak ważne jest, by mogło ujrzeć i identyfikować się z osobą dojrzałą, zrównoważoną emocjonalnie, imponującą mu co doprowadzi do ukształtowania podobnej osobowości u niego samego i pozwoli rozwijać się właściwym postawom rodzicielskim u dziecka.

Wszystkie powyższe teorie potwierdzają jak wielką rolę do spełnienia ma każdy ojciec w procesie wychowania swoich dzieci. Jego nieobecności nie może wynagrodzić sama matka. Dziecko od ojca uzyskuje wiele bodźców do dalszego rozwoju. To ojciec jako pierwszy przybliża dziecku własną postawą podstawowe zasady życia społecznego i tym samym przygotowuje je do życia w szerszej niż rodzina zbiorowości, jaką jest społeczeństwo. Brak ojca jak i, nie należy zapominać, negatywny model ojca bardzo utrudniają nabywanie przez synów prawidłowych postaw i ról rodzicielskich, co łączy się później z problemami w ich własnych związkach i relacjach ze swoimi potomkami. Wielu badaczy podkreśla, że tak jak miłość macierzyńska ma podstawowe znaczenie dla inicjacji rozwoju społecznego dziecka, tak identyfikacja z ojcem jest niezbędna, by dziecko osiągnęło kolejny, wyższy etap rozwoju społecznego i moralnego. Dziecko ulega wpływom ojca szczególnie w takich sferach jak przekonania polityczne i stosunek do pracy zawodowej, ponieważ jest on pierwszym w jego życiu przedstawicielem jakichkolwiek władz politycznych i administracyjnych. Dodatkowo ten ,,przywódca rodziny" bardziej od matek zwraca uwagę na cechy zachowania właściwe poszczególnym płciom i w związku z tym bardziej od matek wywiera nacisk na dziecko, aby postępowało od najmłodszych lat w sposób właściwy dla jego płci. Ponadto K. Pospiszyl przytacza w swojej pracy szereg badań wskazujących na to, że mężowie, którzy w dzieciństwie pozbawieni zostali żywych kontaktów z ojcem, przejawiali wiele symptomów niedostosowania w życiu małżeńskim. Mężczyźni tacy są niezrównoważeni, drobiazgowi, wtrącają się do spraw związanych z prowadzeniem domu i przejawiają mniejszą aktywność płciową. Natomiast badania R. F. Wincha pokazały, że dziewczęta, które przeżywały długie okresy romantycznej miłości, prowadzącej z reguły do małżeństwa łączył bliski związek emocjonalny z ojcem, zaś dziewczęta często zmieniające partnerów nie wykazywały głębszego związku emocjonalnego z ojcem. Badania prowadzone nad skutkiem nieobecności ojca we wczesnym dzieciństwie syna wykazały, iż niemożność naśladowania ojca prowadzi do słabej motywacji osiągnięć, niskiej samooceny, niezdolności do rezygnacji z bieżących nagród dla korzyści, które można osiągnąć w przyszłości. Poza tym brak ojca łączy się ściśle z postawami lękowymi zarówno u dziewcząt jak i u chłopców. Oprócz tego pozbawienie możliwości stałego obcowania dzieci z ojcem o wiele trudniej kształtuje najwyższą pod względem moralnym sferę osobowości człowieka, jaką jest sumienie. Ponadto wg M. Hoffmana nieobecność ojca odbija się szczególnie niekorzystnie na rozwoju moralnym synów. Chłopcy po naruszeniu różnego rodzaju norm i są mniej skłonni do akceptowania upomnień. Nie mniejszy wpływ mają te relacje na kształtowanie odpowiednich postaw u dziewcząt. Poza tym większe niż u kobiet zrównoważenie psychiczne mężczyzn, mające wyraz w bezemocjonalnym osądzie wielu wydarzeń bywa z reguły największym czynnikiem kształtującym psychikę dzieci płci obojga.

Poglądy współczesnych badaczy niewiele się różnią od zaprezentowanych klasyków psychologii i socjologii. Przewijającym się wątkiem w pracach naukowych końca ubiegłego wieku jest między innymi fakt, iż właśnie ojciec jest osobą, która wprowadza dziecko w świat życia społecznego. M. Braun - Gałkowska przekonuje, że ,,dzięki obecności ojca dziecko od razu przyjmuje taki sposób życia jaki jest naturalny dla człowieka, a mianowicie życie w grupie społecznej. Dzięki ojcu wzbogaca się kontakt dziecka ze światem, dzięki niemu uczy się, że w grupie trzeba się liczyć z innymi, nie można żyć dla siebie." J. Rembowski ciągnąc ten wątek ostrzega, że dzieci pozbawione takiego kontaktu nie osiągają nigdy wystarczającej dojrzałości społecznej.

Kolejny problem poruszany w wielu pracach to konieczność obcowania dziecka z osobowym wzorem mężczyzny, ponieważ właśnie poprzez naśladownictwo dzieci uczą się prawidłowo funkcjonować i nabywać wzory roli męskiej, co dotyczy przede wszystkim chłopców. Natomiast dziewczynki w takich kontaktach obserwują typowo męskie zachowania, które umożliwiają im w przyszłości lepiej zrozumieć swoich partnerów i męskich potomków. A. Czapiga podkreśla, że ,,świat, w którym żyjemy, to świat dwupłciowy, a nie tylko kobiecy świat mam, babć, cioć, opiekunek, nauczycielek. W realnym świecie dziecko musi zidentyfikować swoją płeć. Brak wzoru ojca może więc dziecku utrudniać prawidłowe funkcjonowanie w roli związanej z płcią, a w przyszłości uniemożliwiać budowanie prawidłowych relacji z partnerem jak i pełnienie ról rodzicielskich".

Z obszernego tomu pt.: ,,Oblicza ojcostwa" można się dowiedzieć, że matka jest swoistym katalizatorem oddziaływań ojca na dziecko, dziecko mając poczucie bezpieczeństwa płynące od matki, chętnie poddaje się wpływom ojca. Dlatego tak istotne jest, by relacje rozwodzących się małżonków były poprawne i ewentualne wrogie emocje wobec byłego partnera nie odczuwało, niewinne takiego stanu rzeczy dziecko. W przeciwnym razie dziecko, które i tak jest w wyjątkowym dyskomforcie psychicznym, przeżywa głębokie wewnętrzne rozdarcie wobec, którego z rodziców powinno być lojalne. Bez akceptacji matki może ono nie chcieć kontaktować się z ojcem, choć tak naprawdę bardzo tego potrzebuje. Dlatego tak ważne jest, by dziecko nie stawało się w procesie rozwodowym obiektem manipulacji rozstających się małżonków, ponieważ ma to nieodwracalny wpływ na jego psychikę i kontakty z rodzicami, którzy do tej pory zawsze byli przecież ostoją zaufania. Rola ojca ma także charakter uniwersalny i wszechkulturowy, uwarunkowany określaną tradycją i zwyczajami rodzinnymi. Dzięki temu ojciec rozbudza jeden z najważniejszych mechanizmów rozwoju poprzez kulturę, jakim jest mechanizm włączeń. Ojciec udostępniając i eksponując swemu dziecku dobra kultury, a wśród nich dobra wiary, obyczajów, estetyki i inne, robi to w taki sposób, że w dziecku kształtują się tendencje do ich przyswajania. Dlatego nie tylko fizyczna nieobecność ojca wpływa niekorzystnie na rozwój dziecka ale również brak aktywności z jego strony w przybliżaniu dziecku otaczającego świata, spowalnia ten proces.

Z badań nad funkcjonowaniem dzieci wychowywanych bez ojców wynika również, co podkreśla B. Baran, że trudniej niż rówieśnicy wychowani w rodzinach pełnych rozwiązują one problemy życiowe, wykazują więcej napięć emocjonalnych, mają trudności w nawiązywaniu kontaktów, posiadają mniejsze poczucie bezpieczeństwa i są bardziej agresywne. ,,Encyklopedia Rodzice i Dzieci" natomiast, powołując się na wielu autorów przywołuje tezę, iż brak ojca i identyfikacja z matką może u chłopców wychowywanych przez samotne matki przyczynić się do powstawania tendencji homoseksualnych, jak również zaburzeń życia seksualnego w okresie dorosłości. Warto wspomnieć w tym momencie dla porównania freudowską koncepcję narcyzmu, która mówiła, że brak przezwyciężenia skłonności narcystycznych ze względu na nieobecność ojca nie pozwala przełamać symbiotycznej diady matka-dziecko, co może być powodem utrudnionej identyfikacji z rolą męską. Z. Freud tłumaczył to w ten sposób, że obecność silnego ojca zapewniłaby synowi podjęcie właściwej decyzji w opowiedzeniu się za płcią przeciwną. Natomiast z powodu braku ojca i jego miłości, chłopiec tłumi miłość do swojej rodzicielki, stawiając na jej miejscu siebie samego, identyfikując się z nią i za wzór biorąc własną osobę, na podobieństwo której dobiera swe nowe obiekty erotyczne i w ten właśnie sposób staje się homoseksualistą. Koncepcję freudowską z całą pewnością należy dzisiaj analizować z dystansem i brać pod uwagę dorobek współczesnych badaczy, którzy samotne wychowywanie syna przez matkę uważają co najwyżej za jeden z wielu czynników kształtujących tendencje homoseksualne.

Chociaż większość badań wskazuje na negatywne konsekwencje braku udziału ojca w wychowaniu, to są też takie, które wskazują na istnienie pozytywnych następstw takiego stanu rzeczy. Autorzy mówią tu o zwiększonych zdolnościach twórczych, które mogą prowadzić do wybitnych osiągnięć w wielu dziedzinach. T. Doktór na przykład w swojej pracy pt.: ,,Nieobecni ojcowie" przytacza badania mówiące o tym, że ponad jedna czwarta autorów, którym poświęcono więcej niż jedną szpaltę w ,,Encyclopaedia Britanica" i ,,Americana" (w większości pisarzy) zostało osieroconych przez ojca przed ukończeniem 15 roku życia. Z drugiej jednak strony ten sam autor przekonuje, że u dzieci pozbawionych kontaktów z ojcem zaobserwować można niższą motywację do osiągnięć, mniejszą tendencję do rywalizacji, na ogół są mniej cierpliwe i odporne na bodźce negatywne niż ich rówieśnicy, charakteryzuje je wyalienowanie społeczne i skoncentrowanie na sobie. Tak więc negatywy znacznie przytłaczają ledwie dostrzegalne pozytywy.

Samotne wychowywanie dzieci przez matki to z wielu względów bardzo trudne zadanie, stwarzające dodatkowo dużo zagrożeń, których często matki w obliczu swojej skomplikowanej sytuacji nie są w stanie zauważyć. Między innymi jest to zbytnia koncentracja matek na dziecku. Matki pozostawione przez partnerów niejednokrotnie czynią z wychowania dziecka jedyny cel swego życia, poświęcają się dziecku i dla dziecka. Prowadzić to może do starań o jak najdłuższe utrzymanie potomka w sytuacji zależności emocjonalnej, hamowania jego prób usamodzielnienia się i czynienia z niego ,,zastępczego partnera". Wspomniany już wcześniej T. Doktór powołuje się na badania L. Wojciechowskiej, które przekonują, że samotne matki poświęcają dziecku więcej uwagi niż samym sobie i te właśnie nadmierne skoncentrowane na dziecku zachowania w większym stopniu decydują o niedostatkach społecznego przystosowania dziecka niż sama struktura niepełnej rodziny. Poglądy naukowców zarówno z początku ubiegłego wieku jak i te z ostatnich lat jednoznacznie przekonują, że nieobecność ojca w rodzinie niesie za sobą szeroko zakrojone negatywne konsekwencje dla dzieci obojga płci. Dlatego rodzice zamierzający się rozwieść powinni pamiętać, aby dziecko nie traciło potrzebnego dla jego właściwego rozwoju psychicznego kontaktu z ojcem. Ten kontakt jest często utrudniony, wynika to miedzy innymi z dużej niechęci do dalszego widywania się ze strony jednego, bądź obojga rodziców, ponieważ w miarę narastania konfliktów między współmałżonkami wytwarza się pewien uraz na punkcie osoby współmałżonka. W tej sytuacji nie należy zapominać jednak o dziecku, dla którego taka sytuacja jest bardzo trudna. Na domiar złego zaskakująco niska jest świadomość rodziców jaki wpływ na dziecko ma rozpad rodziny. Z badań D. Graniewskiej wynika, że aż 53% rozwiedzionych rodziców uważa, iż ich dziecko nie odczuwa odmienności swojej sytuacji spowodowanej rozwodem rodziców, natomiast 44% respondentów jest przeciwnego zdania.

Ojciec ma do spełnienia w rozwoju społeczno-moralnym dziecka specyficzną, niezwykle ważną i trudną rolę, która w żadnym przypadku nie polega na zastąpieniu matki, lecz na dostarczeniu takich bodźców, których dziecko od matki po prostu otrzymać nie może. Właściwe dostosowanie się ojca do roli jaką ma spełnić w stosunku do dziecka, jest miarą osiągniętej przez niego dojrzałości społecznej. A. Szymanowska podkreśla, że jest to o tyle trudne, że nie każdy mężczyzna stając się ojcem potrafi nim być od razu w pełnym tego słowa znaczeniu, do roli ojca mężczyzna dojrzewa wolniej niż kobieta do roli matki. Związane jest to z tym, że fakt stania się ojcem w niczym nie narusza biologicznej równowagi organizmu mężczyzny, dlatego często nie jest on świadomy poczęcia dziecka i swego ojcostwa. Pospiszyl przekonuje, że w każdym wypadku posiadanie dziecka daje ojcu możliwość osiągnięcia wyższego etapu rozwoju społecznego. Ta specyficzna sytuacja nie da się zastąpić przez żadną inną. Ojciec pozbawiony częstego kontaktu z dzieckiem traci niepowtarzalne źródło własnego rozwoju społecznego i możliwości wzbogacenia własnej psychiki. Dziecko przez swą niekonwencjonalną interpretację wielu otaczających nas zjawisk, pobudza dorosłych do zastanowień i przemyśleń, co wpływa na poszerzenie spojrzenia każdego człowieka na rzeczywistość i prawa nią rządzące. Jeśli więc ojciec potrafi wystarczająco głęboko wniknąć w psychikę swego dziecka, odkryje w niej wiele bodźców do własnego twórczego rozwoju. Odzwierciedlenie tej opinii można odnaleźć w rosyjskim przysłowiu "Jeśli żyjesz, nie stawszy się ojcem, umrzesz, nie stawszy się człowiekiem", biorąc pod uwagę przekonanie, że przysłowia nierzadko są mądrością narodów, warto się nad nim zastanowić.

Dlatego, chociaż konsekwencje nieobecności ojca w rodzinie odczuwa najboleśniej dziecko, to również sam ojciec nie jest ich pozbawiony. W związku z tym należy mieć nadzieję, że użyte już w 1919 roku przez psychoanalityka P. Federn'a pojęcie ,,społeczeństwa bez ojców" nie stanie się faktem i zjawiskiem powszechnie uważanym za normalne.

Joanna Górska
Artykuł został grzecznościowo przedrukowany ze strony www.wstroneojca.pl

W krajach zachodnich, w latach 70-tych ubiegłego wieku, nastąpiła ewolucja modelu tradycyjnego podziału ról w rodzinie na profil partnerski, czyli rozłożenie odpowiedzialności ekonomicznej i wychowawczej wobec dzieci na oboje rodziców. Pojawiła się konieczność szukania nowych rozwiązań, bardziej dostosowanych do zmieniającej się sytuacji współczesnej rodziny.

Rozwiedzeni rodzice, którzy wspólnie sprawowali opiekę, stawali się wobec siebie mniej agresywni, gdyż życie zmuszało ich do kooperacji i współodpowiedzialności za decyzje dotyczące ich dziecka. Wybór opieki naprzemiennej jest więc pewną formą ucieczki od przykrej w skutkach zarówno dla rodziców, jak i dla dziecka, walki o sprawowanie nad nim bezpośredniej, samodzielnej opieki. Jeśli jest to wola obojga rodziców, to jest to najlepsza decyzja w sytuacji, gdy nie można uniknąć rozwodu.

Wszystkie powyższe argumenty za opieką naprzemienną, oraz realia współczesnego życia, także w Polsce, sprawiają, że coraz trudniej z nią polemizować. Jednak ze względu na fakt, iż w omawianej kwestii nie ma rozwiązań doskonałych, a jedynie wybór mniejszego zła, konieczna jest jej dokładniejsza analiza.

Przeciwko takim rozwiązaniom przemawia fakt, że brak stałego, ukochanego miejsca zmusza dziecko do ciągłego adoptowania się. Taka niepewność może doprowadzić do poczucia braku stabilizacji, która jest z kolei związana z potrzebą bezpieczeństwa – jedną z najbardziej prestiżowych wartości w rozwoju osobowości.

Każdemu człowiekowi, także dziecku, konieczny jest ten „własny kawałek podłogi”, a dom rodzinny to nie hotel, gdzie siedzi się „na walizkach” u mamy, bo właśnie jutro wyjeżdża się do taty. Konieczne jest więc wypracowanie możliwie korzystnego dla wszystkich zainteresowanych regulaminu, który czyniłby życie bliskich sobie osób dotkniętych rozwodem, bardziej znośnym. Jednym z takich rozwiązań jest coraz bardziej popularna forma ugody. Jest to pisemna umowa między eks-małżonkami, regulująca najważniejsze problemy dotyczące wychowania dziecka. Musi być oparta na dobrej woli obydwu stron, która z kolei jest najlepszym sprawdzianem uczuć do własnego dziecka. Dobrowolnie przyjęte obowiązki z reguły są bardziej trwałe i skuteczne niż arbitralny wyrok sądu.

Rzadko się zdarza, by sami rodzice byli w stanie przewidzieć wszystkie potencjalnie konfliktogenne sytuacje, które mogą być źródłem problemów. Dlatego taka forma porozumienia jest jak najbardziej zasadna. Ugoda taka powinna uwzględniać następujące kwestie:

• Dwa miejsca zamieszkania dziecka (dwa adresy), numery telefonów stacjonarnych i komórkowych obydwu rodziców.
• Ściśle określone terminy kontaktów obydwu rodziców (im młodsze dziecko, tym krótsze okresy pobytu).
• Uregulowane w szczegółach kontakty ze szkołą (spotkania z rodzicami, imprezy szkolne).
• Prawo dziecka do nieskrępowanego kontaktu z obojgiem rodziców. W sytuacjach wyjątkowych: możliwość kontaktu z drugim rodzicem – w każdej chwili.
• W sytuacjach konfliktowych – prawo odwoływania się każdego z rodziców do strony trzeciej.
• Dokładną regulację kwestii finansowych. Najlepiej, gdy status materialny obojga rodziców jest zbliżony. W przeciwnym wypadku należy ustalić pewne minimum dla obojga rodziców obliczone według dochodów rodzica gorzej sytuowanego, a także pozwolić rodzicowi lepiej sytuowanemu na dodatkowe świadczenia.

Rozwodzący się rodzice muszą być świadomi następujących konsekwencji swoich decyzji:

• Nie będą mieć swojego dziecka tak często, jak to było dotychczas.
• Życie na własny rachunek wymaga wyższych wydatków, niż mieszkanie razem.

Poza tym należy pamiętać, że:

• Wiadomość o rozwodzie należy przekazać dziecku razem, w sposób jak najmniej bolesny.
• Należy ściśle przestrzegać ustalonych form kontaktów, a sytuacjach nadzwyczajnych, osobiście kontaktować się z dzieckiem i eks-małżonkiem.
• Nie należy szczędzić dziecku zapewnień o swej miłości do niego.
• Należy być bardziej wrażliwym na potrzeby dziecka, niż swoje własne.
• Nie należy dziecku pozwalać na zbyt wiele, tylko dlatego, aby w jego oczach lepiej wypaść niż drugi rodzic.
• Nie wolno wyrażać się źle w obecności dziecka o jego drugim rodzicu.
• Nie wolno wykorzystywać dziecka do porozumiewania się między sobą.
• W rozsądnych granicach, należy dziecku mówić prawdę oraz szanować jego zdanie.
• Należy szanować prawo eks-małżonka do własnego dziecka tak, jak sami byśmy tego chcieli.
• Należy podtrzymywać pozytywne relacje z dalszą rodziną eks-małżonka, która może wiele pomóc w wychowywaniu dziecka.
• Dla dobra dziecka warto się „przełamać” i zrezygnować z chęci odwetu oraz mało ważnych własnych aspiracji.

Życie składa się jednak z wielu ważnych i mniej ważnych aspektów, które decydują o jego jakości. Nie sposób je ująć w ramy dokumentu. Pierwszym i najważniejszym punktem ugody winna być zatem miłość do dziecka, zdolna pokonać wszystkie przeszkody.

Opracował:
Sławomir Lasek

Artykuł został grzecznościowo przedrukowany ze strony www.wstroneojca.pl

Od kilku lat rozważania dotyczące roli i kompetencji wychowawczych ojców znajdują z jednej strony coraz więcej miejsca w mediach, publikacjach popularnych i w literaturze o charakterze naukowym, z drugiej zaś strony jest to temat, którego podejmowanie sprawia wiele trudności. Wynikają one głównie ze stereotypowego podejścia do podziału ról i obowiązków w rodzinie, ale również, a może przede wszystkim, z przeświadczenia sfeminizowanych sądów rodzinnych oraz części społeczeństwa o wyższych kompetencjach rodzicielskich kobiet.

Przejawem tego podejścia jest chociażby znikoma ilość pozycji o charakterze empirycznym na ten temat w literaturze pedagogicznej i psychologicznej. Dodatkową trudnością jest fakt, że ojcowie dość niechętnie uczestniczą w badaniach z obawy przed ich stereotypową oceną i nieufnością co do intencji działań badaczy.

Zainteresowanie problematyką samotnego ojcostwa wydaje się konieczne przede wszystkim ze względu na zmianę pozycji matki w wyniku oddziaływania czynników ekonomicznych i społecznych oraz stały wzrost rozwodów w Polsce.

W rozważaniach na ten temat nasuwa się pytanie, w czym samotne ojcostwo ustępuje samotnemu macierzyństwu. Książka „Samotne ojcostwo” podejmuje właśnie kwestie kompetencji ojców, ich przygotowania do pełnienia roli rodzicielskiej. Celem opracowania nie jest udowodnienie, że ojcowie są lub nie są lepiej przygotowani do pełnienia roli rodzicielskiej niż matki, tym bardziej, że wiele badań potwierdza kompetencje tych ostatnich. Chodzi o wskazanie, że przy podejmowaniu decyzji, kto z rodziców ma być opiekunem, powinno brać się pod uwagę przede wszystkim dobro dziecka, a nie kierować się funkcjonującym nadal w naszym społeczeństwie tradycyjnym podziałem ról.

Zdaniem W. Stojanowskiej (2000, s.17) „funkcjonujące w świadomości społecznej nieprawidłowe stereotypy dotyczące wywiązywania się z roli matki powodują, że matki nie chcą wyrazić zgody na sprawowanie pieczy nad dzieckiem przez ojca (...) nawet wtedy, gdy zgodne byłoby to z interesem dziecka i interesem osobistym rodziców”. Istotny jest również fakt, że ojcowie w sytuacji rozpadu rodziny coraz częściej świadomie wyrażają chęć podjęcia opieki nad dzieckiem.

Omawiane opracowanie w części pierwszej zawiera bogatą i wnikliwą charakterystykę problemu samotnego ojcostwa. Czytelnik może zapoznać się ze sposobami rozumienia ról rodzicielskich w świetle wybranych teorii oraz z przeobrażeniami tych ról w zmieniającym się świecie. Ponadto w rozdziale tym zawarto najistotniejsze tezy dotyczące podstaw prawnych opieki nad dzieckiem oraz przegląd badań polskich i zagranicznych na temat roli ojca w rodzinie, jego istoty w procesie wychowania i wpływu na rozwój osobowości dziecka.

Te teoretyczne rozważania stanowią dobre wprowadzenie w problematykę badawczą. W pracy zastosowano metodę sondażu diagnostycznego, opartego przede wszystkim na wywiadach z ojcami i matkami po rozwodzie stanowiącymi grupę porównawczą. Dodatkowo dokonano analizy psychologicznej na podstawie kwestionariusza E.S. Schaefera i R.Q. Bella do badania postaw rodzicielskich (Parent Attitude Research Instrument), Inwentarza Samowiedzy oraz kwestionariusza Eysenck Personality Questionnaire (Skala Impulsywności, Skłonności do Przygód i Empatii), autorstwa H.J. i S.B.G. Eysencków.

Kolejne rozdziały opracowania o charakterze empirycznym poświęcone są prezentacji wyników badań dotyczących sytuacji życiowej ojców po rozwodzie, osobowościowych komponentów przygotowania ojców po rozwodzie do pełnienia ról rodzicielskich oraz kompetencji rodzicielskich w zakresie wiedzy, umiejętności i nawyków niezbędnych do zapewnienia dziecku warunków prawidłowego rozwoju. Wskazano również na zależności między kompetencjami rodzicielskimi ojców a cechami osobowościowymi i postawami rodzicielskimi badanych mężczyzn.

Zaprezentowane w omawianym opracowaniu wyniki badań wskazują na konieczność postrzegania roli ojca i jego kompetencji wychowawczych nieco szerzej i wnikliwiej.

Na podstawie przeprowadzonych analiz sytuacja materialno-bytowa ojca po rozwodzie w porównaniu z sytuacją rozwiedzionej matki jest lepsza. Podobne wyniki uzyskano również m.in. w badaniach S. Lachowskiego (1984). Mimo zmieniającej się pozycji zawodowej kobiety, nadal mężczyzna częściej pełni kierownicze stanowiska, a co za tym idzie, posiada wyższe dochody. Oczywiste jest, że sytuacja materialno-bytowa nie powinna być podstawowym argumentem w przyznawaniu opieki nad dzieckiem, ale stworzenie odpowiednich warunków życia stanowi istotny i pomocny element procesu wychowania. Ogólnie rzecz biorąc, można stwierdzić, że ojcowie po rozwodzie w porównaniu z matkami mają większe możliwości zapewnienia odpowiedniej opieki od strony materialno-bytowej.

Jak już wspomniano, podjęto próbę określenia i porównania z matkami osobowościowych aspektów przygotowania ojców do pełnienia ról rodzicielskich. Biorąc pod uwagę stereotypowe podejście do predyspozycji osobowościowych ważnych w procesie wychowania, wyniki badań wydają się interesujące. Na podstawie analizy danych, uzyskanych dzięki zastosowaniu Inwentarza Samowiedzy, nie stwierdzono istotnych różnic między ojcami i matkami. Ujawniła się jedynie tendencja, że rozwiedzeni ojcowie w porównaniu do matek częściej stwierdzają, że są inteligentni, zdolni, twórczy i pomysłowi. Ponadto wraz z wiekiem ojcowie stają się mniej ambitni, ale najbardziej pracowici są w okresie typowym dla macierzyństwa (30-40 lat).

Mimo, że ojcowie charakteryzują się w świetle badań niższym poziomem empatii i mniej chętnie eksponują swoje uczucia oraz częściej poszukują w swoim życiu nowych sytuacji, to jednak wraz z wiekiem wykazują mniejsze chęci do zmian, a więc cenią ustabilizowaną sytuację życiową.

Dość potocznym stwierdzeniem jest, że ojcowie rzadziej od matek przyjmują prawidłowe postawy rodzicielskie. Z badań jednak wynika, że nie ma istotnych różnic w tym zakresie. Jedynie ojcowie w większym stopniu niż matki odczuwają obawę przed nadmiarem obowiązków domowych oraz ograniczeniem kontaktów towarzyskich. Badania wykazały również brak istotnych rozbieżności w poziomach kompetencji w zakresie wiedzy, umiejętności i nawyków potrzebnych do zapewnienia prawidłowego rozwoju dziecka. Zaskakująca jest zwłaszcza tendencja wskazująca na to, że stosunkowo większą liczbę ojców niż matek cechuje wysoki poziom umiejętności potrzebnych do zapewnienia dziecku odpowiednich warunków rozwoju, natomiast w przypadku wiedzy pedagogicznej tendencja ta jest odwrotna. Prowadzone badania ujawniły również pewne zależności między poziomem kompetencji a wiekiem i wykształceniem badanych ojców i matek.

Ze względu na fakt, że opiekę nad dzieckiem sprawują badane matki, to wiedza ojców na temat wychowania w przeciwieństwie do matek ma charakter teoretyczny i nie przekłada się na konkretne czynności opiekuńczo-wychowawcze. Nie oznacza to jednak, że ojcowie nie potrafią zapewnić dziecku odpowiedniego sposobu odżywiania, ubrania czy higieny, czy też zorganizować wspólnie z dzieckiem czasu wolnego.

Zaprezentowane wyżej wybrane wyniki badań dotyczące przygotowania ojców do pełnienia roli rodzicielskiej, a omówione szczegółowo w książce „Samotne ojcostwo”, jak już wspomniano, nie mają na celu dowodzić umniejszania roli matki w procesie wychowawczym, gdyż jest ona niepodważalna. Wskazują one raczej na konieczność zwrócenia uwagi społeczeństwa na możliwości i chęć zaangażowania się ojców w proces wychowawczy. Sądy rodzinne przy orzekaniu praw opieki nad dzieckiem rozwiedzionym rodzicom powinny dokonywać głębszej analizy sytuacji życiowej, cech osobowościowych i kompetencji obojga rodziców. Należy pamiętać, powołując się na brytyjskie wyniki badań D. Hilla (1998, s.20), że mężczyźni mogą być równie dobrzy, albo równie źli w opiekowaniu się dziećmi, czy też amerykańskie G.L. Greifa (1995), które wykazały, że samotni ojcowie mimo konieczności łączenia roli zawodowej z rodzinną, potrafią wypracować sprawnie funkcjonujący ze względu na dobro dziecka styl życia. Tym bardziej, że problem łączenia pracy zawodowej i pieczy nad dzieckiem dotyczy współcześnie również samotnie wychowujących matek.

Omawiane opracowanie pozwala spojrzeć na rolę i kompetencje rodzicielskie ojców nieco szerzej, może zatem stanowić materiał pomocny w praktycznych sytuacjach związanych z problemami ojców samotnie wychowujących dzieci czy też ojców starających się o przyznanie opieki nad dzieckiem.

Literatura:
1. Hill D. (1998), Mężczyźni, tłum. K. Bober, Warszawa.
2. Lachowski S. (1984), Sytuacja społeczno-ekonomiczna ojców samotnie wychowujących dzieci, „Problemy Rodziny”, nr 5.
3. Stojanowska W. (2000), Władza rodzicielska pozamałżeńskiego i rozwiedzionego ojca. Studium socjologiczno-prawne, Warszawa.

Autorka książki, dr Anna Dudak,
jest pracownikiem Zakładu Andragogiki
na Wydziale Pedagogiki i Psychologii
UMCS w Lublinie

Artykuł został grzecznościowo przedrukowany ze strony www.wstroneojca.pl

Prawdziwy mężczyzna i  prawdziwa kobieta: jacy powinni być? Na ten temat powstają wciąż nowe teorie. Obecnie łatwo można zauważyć nowy trend w wychowaniu, zwłaszcza dziewczynek: od dzieciństwa wymaga się od nich odwagi, pewności siebie, zaszczepia wiarę w to, że kiedyś staną się osobami odnoszącymi sukcesy, zwłaszcza w życiu zawodowym. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu takie cechy były przypisywane wyłącznie mężczyznom. Od kobiet wymagano przede wszystkim dużej wrażliwości oraz nastawienia na opiekowanie się innymi.

Czym jest płeć psychologiczna? Pojęcie płci psychologicznej jest stosunkowo nowe. Wcześniej płeć kobiecą i męską uznawano za dwa krańcowo odrębne zjawiska. Przełomowa okazała się teoria S. Bem, której autorka wyróżniła cztery konfiguracje cech psychicznych, związanych z płcią:

1)      Osoby określone seksualnie: charakteryzują się one cechami typowymi dla ich płci; są to tzw. „męscy mężczyźni” i „kobiece kobiety”;

2)      Osoby krzyżowo określone seksualnie czyli wykazujące cechy przeciwne dla ich płci biologicznej: „męskie kobiety” i  „kobiecy mężczyźni";

3)      Osoby androgyniczne: można u nich zauważyć duże nasilenie cech zarówno kobiecych, jak i męskich, niezależnie od płci biologicznej;

4)      Osoby nieokreślone seksualnie czyli takie, u których w niewielkim stopniu zostały określone cechy zarówno kobiece, jak i męskie.

Warto tu sprecyzować, co Bem uznawała za cechy typowo kobiece i męskie. Pod uwagę zostały tutaj wzięte powszechnie panujące stereotypy społeczne. Okazało się, że męskość to przede wszystkim umiejętność nieokazywania emocji, skupianie się na wykonaniu pracy lub rozwiązaniu problemu oraz osiągnięcie wyznaczonego celu. Kobiecość natomiast zawiera w sobie zorientowanie na dobro innych, rozwiązywanie konfliktów, emocjonalne wspieranie.

Czy istnieje „najlepsza płeć”? Według Bem, osoby o cechach psychicznych typowych dla ich płci, czyli „męscy mężczyźni” i „kobiece kobiety” ograniczają wachlarz swoich zachowań zgodnie ze stereotypami płciowymi. Unikają sytuacji, które wymagają zastosowania innych działań niż typowo kobiece czy męskie, a jeśli są do tego zmuszeni, odczuwają duży poziom lęku i brak wiary we własne siły.

Osoby androgyniczne przeciwnie; posiadają one swój własny styl działania, niezależny od narzuconej społecznie roli, związanej z płcią. Skupiają się zatem na rozwiązaniu problemu, bez względu na jego rodzaj. Autorka koncepcji uznała zatem androgynię za płeć najlepiej przystosowaną do wymagań życia w różnych jego aspektach.

Osoby androgyniczne wykazują duże nasilenie cech zarówno kobiecych, jak i męskich, przy czym nie ujawniają ich w sposób skrajny, dzięki czemu unikają sztywności zachowania. Badania psychologiczne ujawniły, że męskość u tego typu ludzi wiąże się z wysoką samooceną, asertywnością, zaufaniem do siebie oraz niskim poziomem lęku. Kobiecość natomiast oznacza u nich empatię, umiejętność nawiązywania i podtrzymywania satysfakcjonujących kontaktów społecznych, nadawanie dużego znaczenia małżeństwu i rodzinie.

Czy płeć psychologiczna ma wpływ na związek? Pierwsze wrażenie mówi, że skoro związek składa się z kobiety i mężczyzny, to wykazywanie przez każdą ze stron cech typowych dla ich płci cech powinno być niezbędnym warunkiem zapewniającym relacji szczęście i powodzenie. Czy jest to prawda ? Co na ten temat mówi psychologia ?

Bem przeprowadziła eksperyment, w którym sprawdzono wyrażanie czułości, opiekuńczości oraz ekspresji uczuciowej przez przedstawicieli różnych typów płci podczas spontanicznej zabawy z małym kotkiem, interakcji z niemowlęciem oraz rozmowy z partnerem postrzeganym jako osoba nieszczęśliwa i osamotniona. Badani o cechach kobiecych okazali się być bardziej opiekuńczy, przy czym „kobiety kobiece” były mniej czułe w porównaniu z kobietami o typie androgynicznym. Można zatem stwierdzić, że odpowiednia kombinacja męskości i kobiecości, jaka występuje w przypadku androgynii, zapewnia najlepszy poziom ujawniania uczuć i opiekuńczości w relacji partnerskiej.

Polskie badania na ten temat przeprowadzał M. Plopa. Na ich podstawie stwierdzono, że kobiety o typie kobiecym i androgynicznym uznają miłość za najważniejszy czynnik, sprawiający, że małżeństwo jest szczęśliwe. W badanej grupie „męskie kobiety” i „męscy mężczyźni” należeli do osób, które w najmniejszym stopniu chciały w przyszłości wstąpić w związek małżeński – pod tym względem najbardziej chętne okazały się być osoby androgyniczne, które w największym stopniu deklarowały również partnerski model małżeństwa.

Płeć Twojego partnera. Być może cechy związane z psychologiczną płcią Twojego partnera powodują czasami konflikty w Waszej relacji. Starania, by zmienić czyjąś osobowość prawdopodobnie nie przyniosą żadnego rezultatu, a mogą nawet jeszcze bardziej zaostrzyć sytuację. Poza tym zakochałeś się w człowieku, który posiada właśnie taki układ cech osobowości – jakiekolwiek zmiany mogłyby wiązać się  dla Ciebie z rozczarowaniem Możesz jednak nauczyć się określonych sposobów postępowania, które sprawią, że w Twoim związku panować będzie wzajemne zrozumienie.

Oto kilka wskazówek jak postępować z osobami o określonej płci psychologicznej:

• Kobieca kobieta: to osoba bardzo wrażliwa, łatwo ją zranić. Najlepiej czuje się, gdy może zaoferować innym swoją opiekę i troskliwość. Pozwól jej na to i jednocześnie sam często zapewniaj ją o swoich uczuciach;
• Męska kobieta: wydaje się być niewrażliwa, twardo stąpająca po ziemi, nastawiona na osiąganie konkretnych celów. Nie staraj się na siłę udowadniać jej, że jest krucha i bezbronna. Jej zachowanie niekoniecznie musi świadczyć o braku uczuć; prawdopodobnie woli wyrazić je poprzez działanie niż słowa;
• Kobiecy mężczyzna: zdarza się, że w otoczeniu taka osoba uchodzi za nieudacznika. Podobnie jak kobieca kobieta, mężczyzna taki kryje w sobie ogromne pokłady wrażliwości i uczuciowości, co może okazać się jego dużą zaletą. Nie okazuj zniecierpliwienia, jeśli wydaje Ci się, że traktuje Cię niczym małe dziecko. Pozwól mu wykorzystać jego ogromne pokłady troski w stosunku do Ciebie – on naprawdę robi to z miłości;
• Męski mężczyzna: to prawdziwy mężczyzna i zapewne często wydaje Ci się, że nic nie może go załamać. Wiedz, iż to tylko pozory. Twój partner po prostu zachowuje się zgodnie z modelem, jakiego prawdopodobnie nauczył się w dzieciństwie. Bądź ostrożna, naprawdę możesz go zranić, nawet jeśli otwarcie tego nie okaże! Tego typu mężczyźni także wolą okazywać uczucia do partnerki poprzez działania wobec niej. Nie miej zatem pretensji, jeśli zbyt często nie powtarza Ci, jak bardzo Cię kocha: jedno takie wyznanie naprawdę wiele go kosztuje.
• Osoby androgyniczne: zgodnie z teorią S. Bem takie osoby można uznać za partnerów najbardziej zbliżonych do ideałów: potrafią być zarówno silne, jak i czułe, poradzić sobie z różnymi typami trudności w związku. Musisz jednak pamiętać, że osoby takiej nie można ograniczać: nakazywać jej, by zachowywała się w sposób typowo kobiecy czy męski. Twój partner nie będzie szczęśliwy, jeśli okażesz mu, że oczekujesz od niego zachowania według określonego schematu.

Pojęcie płci psychologicznej pozwala wyjaśnić wiele zagadnień związanych z problemami partnerstwa. Daje szansę na lepsze zrozumienie drugiej osoby oraz pokazuje, jak bardzo zróżnicowana może być nasza osobowość. Nie poddawaj się, jeśli płeć psychologiczna Twojego partnera nie do końca Ci odpowiada: każda kombinacja zawiera duże zalety, a będąc w relacji z drugą osobą masz szansę pomóc jej wydobyć z siebie to, co najlepsze.

* W artykule wykorzystano informacje z książki S.L. Bem pt. „Męskość, kobiecość. O różnicach wynikających z płci” (GWP, Gdańsk 2000) oraz M. Plopy „Psychologia rodziny. Teoria i badania” (Oficyna Wydawnicza Impuls, Warszawa 2008).

Jowita Wójcik, psycholog