Otaczają nas testy. W szkole, na uczelni, w pracy. Zwykle są to testy które, sprawdzają stan naszej wiedzy. Burzymy się przeciwko nim. Nie bez racji sądzimy, że ważniejsza jest umiejętność odnajdywania odpowiedzi niż zapamiętanie konkretnej informacji. Od tego są encyklopedie, słowniki, Internet. Czym różnią się od tego typu testów testy psychologiczne? One nie sprawdzają wiadomości, a oceniają zdolności, zainteresowania, potrzeby, postawy, cechy osobowości, umiejętność radzenia sobie ze stresem. Czy można im ufać? Czy rzeczywiście istnieją rzetelne i trafne testy psychologiczne? Jak je rozpoznać? Jeśli tak, to czy nie należy się ich bać? Czy ich stosowanie nie grozi zaszufladkowaniem ludzi, nie ogranicza ich wolności i nie narusza naszej intymności? Spróbujemy odpowiedzieć na te pytania.
|
| Czy Test MyDwoje.pl jest wiarygodny? |
|
|
Andrzej Rutowski
psycholog i terapeuta małżeński
autor Testu Doboru Partnerskiego MyDwoje.pl
|
|
|
Znajdź partnera lub partnerkę z Testem Doboru Partnerskiego MyDwoje.pl: |
-
-
Otrzymasz Profil Partnerski
-
Otrzymasz oferty ze wskazaniem
% Punktów Dopasowania z każdą osobą
-
Obejrzyj szczegółową Zgodność Osobowości i Kryteriów
-
Napisz i zakochaj się raz a dobrze!
Obejrzyj film
Katarzyna i Jan poznali się w lutym 2008 w MyDwoje.pl | |
|
|
|
Zacznijmy od tego, czy testy psychologiczne są w ogóle potrzebne? Uczeń kończy gimnazjum, ma dobre stopnie, rodzice decydują by poszedł do liceum, najlepiej renomowanego. Nie analizują wymagań szkoły, nie zastanawiają się, czy ich pociecha sprosta jej wymaganiom, jak pokaże się na tle innych uczniów. Nie zastanawiają się jakie syn ma zdolności, czy jego zainteresowania są już określone, czy ma wizję swojej kariery zawodowej. Nie wiedzą, czy córka bardziej marzy o karierze modelki, piosenkarki, aktorki czy lekarza. Nie myślą, jak ich dziecko reaguje na stres, i jak silnym stresem będą dla niego słabsze stopnie. W Gimnazjum stopnie i zdobyte punkty klasyfikacyjne, nie zależą od zdolności. Tymczasem najbardziej renomowane licea wymagają naprawdę dużych zdolności do przedmiotów tworzących profil klasy. Czy gdyby rodzice posiadali wiedzę obiektywną, wykorzystaliby ją w procesie decyzyjnym? Oficjalnych statystyk jeszcze nie znamy, ale z badań pilotażowych wynika, że 1/3 uczniów szkół ponadgimnazjalnych jest niezadowolona z wyboru szkoły. Konsekwencje niezadowolenia są różne – od pełnej frustracji przejawiającej się wzmożoną agresją, poprzez stratę roku, zmianę szkoły, środowiska, konieczności ponownego nawiązywania przyjaźni aż do prób samobójczych.
Inny przypadek: firma szuka pracownika. Często w pierwszej kolejności szuka wśrod członków rodziny i znajomych. Gdy takich możliwości już nie ma, pojawia się ogłoszenie. Pracownik odpowiedzialny za kadry firmy albo sam właściciel przeprowadza rozmowę kwalifikacyjną. W jej efekcie przyjmowane są osoby, które potrafią zrobić dobre wrażenie, są elokwentne, pewne siebie, obyte w rozmowach kwalifikacyjnych albo nauczone, jak się w nich zachowywać, ale nie zawsze najlepsze! Jednocześnie osoba prowadząca rekrutację jest całkowicie przekonana o niezwykle trafnym wyborze. Przecież zawierzyła swojej intuicji! Czy gdyby osoba rekrutująca posiadała obiektywne informacje o psychicznych kwalifikacjach kandydata do pracy, wykorzystałaby ją?!? Czy raczej ponownie zaufałaby swojej intuicji?
Czy szukanie partnera życiowego nie jest najważniejszą rozmową kwalifikacyjną? Taka rekrutacja czasem trwa długo, jednak decyzje podejmujemy najczęściej intuicyjnie, spontanicznie, nie rozpatrujemy analitycznie szans na trwałość związku, wszelkie uwagi rodziny traktujemy histerycznie jako próbę naruszenia naszej niezawisłości.
Samych siebie nazywamy homo sapiens, człowiek rozumny. Okazuje się, że większość ludzi decyduje w tej najważniejsze dla wielu sprawie intuicyjnie i nie uwzględnia obiektywnej wiedzy! Z badań przeprowadzonych w USA wynika, że większość osób składających wniosek małżeński ocenia własne szanse na rozwód jako zerowe. Tymczasem wskaźnik rozwodów ustabilizował się na poziomie 50%. Aż 2/3 osób z przedziału wiekowego 35-54 rozwiodło się, było w separacji lub było bliskie separacji. Wolne związki są jeszcze mniej stabilne. Tylko 10% kobiet w wieku od 15 do 44 lat stwierdziło, że ich pierwszy wolny związek trwa nadal.
Szeroko o tym pisze David G. Myers w książce „Intuicja – jej siła i słabość” wydawnictwa „Biblioteka Moderatora” z Wrocławia. Ostatecznie gotowi jesteśmy iść do wróżki, aby zdradziła nam przyszłość, do astrologa, numerologa, ostatecznie do grafologa, ale nie do poradni psychologicznej! Dlaczego nie wierzymy psychologom, nie wierzymy ich narzędziom pomiaru czyli testom? Z powodu złych doświadczeń? A może boimy się, że psycholodzy ograniczą naszą wolność, będą rządzić ludźmi, decydować za nich o wyborze studiów, pracy czy partnera życiowego? Zastanów się Szanowny Czytelniku!
Czy w ogóle można ufać testom, czy istnieją obiektywne, trafne i rzetelne metody pomiaru cech psychicznych? Nie każdy zestaw pytań czy zadań nazwany testem jest narzędziem pomiaru. Testy dzielą się ze względu na
-
materiał z jakiego są zrobione (zadaniowe, obrazkowe, kwestionariusze, inwentarze)
-
sposób odpowiadania (testy wyboru lub swobodnych odpowiedzi)
-
obszaru psychiki, jakiego dotyczą (zdolności, zainteresowań, postaw, potrzeb, całych struktur osobowości).
Budowa testu, np. kwestionariusza jest wielce skomplikowana. Najczęściej wychodzimy od teorii. Przyjmujemy, że jakiś wielki psycholog np. Freud, Jung, Fromm obiektywnie określił model psychiki. Szukamy sposobów, aby opisać całą strukturę, określić właściwości różnicujące. Budujemy pytania, na które to odpowiedzi pozwoliłyby nam określić psychikę badanego wg parametrów modelu. Wcześniej pytania oceniają językoznawcy i psycholodzy, jedni pod kątem poprawności językowej, drudzy pod kątem zgodności treści pytania z badaną cechą. Na tak przygotowany zestaw pytań odpowiadają różne osoby, o których wiemy coś obiektywnego. Analiza odpowiedzi pozwala nam ocenić każde pytanie oddzielnie, obliczyć jego trudność (jaki procent badanych odpowiada zgodnie z kluczem), moc dyskryminacyjną (nasycenie pytania badaną cechą), trafność (czy osoby znane z danej cechy odpowiadają na pytanie zgodnie z oczekiwaniami). Po takich badaniach następuje selekcja pytań, która wyklucza pytania o najniższych parametrach.
W ten sposób powstaje eksperymentalna wersja testu, którą to wersją przeprowadzamy badania walidacyjne na jak największej grupie, przynajmniej stuosobowej. Do takich badań używamy dodatkowo jakiegoś innego, uznanego testu, który został skonstruowany wcześniej. Na podstawie badań walidacyjnych określamy rzetelność testu, (np. współczynnik zgodności wyników uzyskanych od tych samych osób w krótkim odstępie czasu), jego trafność diagnostyczną (współczynnik zgodności z wynikami testu badającego podobne obszary psychiki albo współczynnik zgodności z kryterium obiektywnym), skale i normy określające jednostkowe wyniki. Jesteśmy też przygotowani, aby po czasie określić trafność prognostyczną (jeśli np. test wypełniany przez kandydatów na studia ma prognozować ukończenie określonych studiów w terminie, porównujemy po pięciu latach jego wyniki z rezultatami studiów licząc określone współczynniki).
Jeśli test okazuje się rzetelny i trafny, po znormalizowaniu trafia z pełnym opracowaniem do zbioru narzędzi psychologicznych polecanych przez Polskie Towarzystwo Psychologiczne. Taki test może nabyć i stosować tylko dyplomowany psycholog, który powinien przejść również szkolenie z zakresu interpretacji wyników. Tak naprawdę test staje się doskonałym narzędziem pomiaru dopiero po paru latach stosowania go przez psychologa. Podobnie jest z nowoczesną medyczną aparaturą diagnostyczną, oprócz urządzenia potrzebny jest fachowiec, który potrafi bezbłędnie interpretować wyniki.
Andrzej Rutowski, autor Testu Doboru Partnerskiego
Serwis MyDwoje.pl zgadza się na przedruk tego artykułu w innych serwisach. Warunkiem publikacji jest umieszczenie pod artykułem następującej informacji wraz z linkiem do MyDwoje.pl:
Artykuł pochodzi z Poradnika w Serwisie Doboru Partnerskiego dla wymagających www.MyDwoje.pl
